haydh — Macnaha & Turjumaada

m.l (-ooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dooyin, m.l) (fiisikis) Hummaagga oo yeesha iin-muuqaal, ayna sababtay, bikaaco ama muraayad xoodan. Haydh midabkeeda humaaggu waxa uu yeeshaa hariiryo midabaysan, taas oo ay ugu wacantahay hannaanka kala geddisan ee ay midabada kala geddisan u qalloocdaan.

waa la naqliyay ✓

Aberation

waa la naqliyay ✓

Shadow

waa la naqliyay ✓

1

v. stay (behind), remain

2

hadh m. n. shade, shadow

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) continuing to stay after others have gone or left; remain (rimeeyn); stay (isteey) ~ har, joog

2

hadh -ka: (n) shadow (shaadhow); shade (sheeydh) ~ har, hoos

waa la naqliyay ✓

1

(fal) socod loo baxayo adigu fadhi oo ha socon. Dh: joog, har. Li: raac.

2

hadh: (fal) baaqi ahaw; wax madhanaya, adigu ka hadh.

3

hadh -ka: (magac, lab, keli) fallaadhaha iftiinku marka ay la kulmaan walax aanay ka dhex bixi karayn, muuqaalka walaxdaa u eg ee dhinaca kale ku samaysma. Ninna hadhkiisa ka dheerayn waa. Hadh gebi kolkuu yimaad hadh geed wuu baaba'aa. Dh: hoos, har, hadhac.

4

hadh -ka: (magac, lab, keli) magac ka mid ah magacda maalinta. Askarigu hadh iyo habeen waa heegane. Dh: har.

waa la naqliyay ✓

v. turn, move, change direction

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) move aside or turn direction ~ bayr

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhinac ama gees u leexo. Hablayahow dhanqankii ka baydhee, maad is badhqabataan. Dh: weeco, bayr.

2

baydh -ka: (magac, lab, keli) weel aan weynayn oo wax lagu qiyaaso waxna lagu cabbiro. Laba baydh oo burcad ah haddaad shiisho hal baydh oo miid ah ma noqdaan. Dh: afkulibidh, bayr, bidhiq.

waa la naqliyay ✓

1

a: bayr {N}

2

de: turn, move, change direction

3

lx: baydh

4

pd: (baydhay)

5

ps: v1=

6

key: baydh

waa la naqliyay ✓

m. n. poor person; the poor

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) poor (puur); impoverished (im-poovarishidh) ~ fakhri, cayr. —Syn: indigent, needy, impecunious, penniless, poverty-stricken, destitute

2

caydh -a: (n) the poor (da puur)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magacwadareed) dad aan xoolo lahayn; dad sabool ah. Li: hodan.

2

caydh -ka: (magac, lab, keli) dabaysha iyo dhibcaha weerarka la moodo ee roobka horaantiisa soo dhaca. Dh: cayr.

3

caydh: (tilmaame) mid ama wadar aan hanti lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: cayr {N}

2

de: poor person; [pl] the poor

3

lx: caydh

4

pd: (-ka Pl: caydh (-a ~ -dha))

5

ps: n5-m

6

key: caydh

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil oohin iyo cabaad badnaa kolkii uu yaraa.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) dhaxan qabow oo roobka ku dhaafay soo celiyo. Dh: geydh.

2

gaydh -a: (magac, lab, keli) dareen cadho iyo ciil aan wax laga qaban karin ku dheehan yahay oo lala calaacalo.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): air; breeze, fresh air

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) electrical light ~ layr

2

laydh -a: (n) air (eer) ~ layr -ta; hawo -da

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) hawo qabow oon boodh iyo dhib midna lahayn. Hooyaday laydh qabaw Allahayoow luxudka ugu gee. Dh: layr, hawo, neecaw. Li: hanfi.

2

laydh -ka: (magac, lab, keli) iftiin wax lagu arko oo koranto iyo wixii la mid ah ku shaqeeya. Dh: layr, nal, faynuus. Li: mugdi.

3

laydh -ka: (magac, lab, keli) xiisadda iyo tamarta birlabdanabawga. Dh: kooraan, koronto.

waa la naqliyay ✓

1

a: layr

2

de: air; breeze, fresh air

3

lx: laydh

4

pd: (-dha)

5

ps: n0-f-mass

6

key: laydh

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) wash (woosh) dhaq, mayr

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo ku dhaq oo uskagga ka nadiifi. Dharkaaga maydh. Dh: dhaq, mayr. Li: uskagee.

2

maydh-ka: (magac, lab, keli) xaal uu bixiyo qofka ku xadgudba gabadh ama ruux xil ku leh. Dh: xaal, mayr, xumayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'biyo, iyo wixii la mid ah, si baahsan u daadi; xoog u qub; sayr.

2

saydh: (fal) 'awr, iyo wixii la mid ah, micida ama afka la gaadh; sayr.

3

saydh: (fal) qodax laan ku taal, iyo wixii la mid ah .xoog u soo fako oo wax kale ku dhac.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): suet, kidney-fat

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) solid or semisolid fat (faat); saturated fat; cholesterol (ko-les-teraal) ~ xayr

2

xaydha khaansiirka; lard (laardh)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) baruur caddaan ah oo dux badan oo suumanka biraha iyo wixii la mid ah la mariyo. Dh: baruur, jifi, xayr. Li: jiidh.

2

xaydh -a: (magac, dhedig, keli) baruur nafleyda meelo gaar ah ka baxda.

waa la naqliyay ✓

1

de: suet, kidney-fat

2

initial: x

3

lx: xaydh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f-mass

6

see: xayr {N}

7

key: xaydh

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Qiyaasta tayada muuqaalka midab. Midabbada caddaan, madow ma laha ribnaan midab, waxana la yiraahdaa waa midabyo haydh leh. Ribmidab waa astaanta midab ka dhigta casaan, buluug, cagaar iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Qiyaasta tayada muuqaalka midab. Midabbada caddaan, madow ma laha ribnaan midab, waxana la yiraahdaa waa midabyo haydh leh. Ribmidab waa astaanta midab ka dhigta casaan, buluug, cagaar iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

Haydh

waa la naqliyay ✓

Haydh midabeed

waa la naqliyay ✓

Haydh kubbadeed

waa la naqliyay ✓

Midabayo-haydh

waa la naqliyay ✓

Hariiro-haydh

waa la naqliyay ✓

Haydh midabeed

waa la naqliyay ✓

1

(n) to make hazy in outline or appearance; dim.

2

argti haydh-haydh ah

waa la naqliyay ✓

/haydh/ (v) 1. qarin, xasayn. (v) 2. dhuumasho. e.g. I will hide behind the building. (n) 3. saan, haraga xoolaha.

waa la naqliyay ✓

/haydhin/ (n) 1. dhuumad (is-qarin). (infl) (n) 2. garaacid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meesha araggu ku dhamaado. Dh: haydhhaydh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg haydhhaydh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qiyaasta tayada muuqaalka midab. Midabbada caddaan, madow ma laha ribnaan midab, waxana la yiraahdaa waa midabyo haydh leh. Ribmidab waa astaanta midab ka dhigta casaan, buluug, cagaar iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) fallaadhaha iftiinka qorraxda. Dh: haydhhaydh. Li: saafi.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax kaa fog oo aanad si fican u arkayn. Dh: haydhhaydh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed u eg maanyada oo uu geelu daaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (kiimika) Iskudhis uu ku jiro halojiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (kiim.) Iskudhis uu ku jiro halojiin.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): acid

waa la naqliyay ✓

1

de: acid

2

lx: asaydh

3

pd: (-dha)

4

ps: n1-f-mass

5

see: aasidh {Eng}

6

key: asaydh

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel aan la la rabin u socda, gees u du'.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhankaad u socotay ma ahee dhinac kale u kac. Bidix u baydho markaad balanbaalka ku baxdid. Dh: weeco, leexo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eri oo fogee. Dh: eri, cayri.

2

caydhi: (fal) mid sabool ah oo aan wax haysan ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qabow badan oo jidhku dareemo oo wax la huwado ama la dugsado.

2

gaydhe -ha: (magac, lab, keli) midhaha geedka maraaga; himbiliisha geedka maraaga.

waa la naqliyay ✓

1

haydal¹: m.l h. ah: neef ido ah oo caato ah.

2

haydal²: f.mg1 (-lay, -ashay) Neef ido ah caatoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax meel ku huursan hawada u dhig; laydhka u dhig. Dh: neecaabi, layri.

2

laydhi: (fal) «soo ~» iftiimi; ifi; layri.

waa la naqliyay ✓

v. wash, bathe

waa la naqliyay ✓

(Maido) C Phoenix reclinata Jacq. Palmae.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhar jidh aqal iyo wixii la mid ah dhaqo oo uskagga iyo foolxumada ka nadiifi. Jidhka maydho. Dh: dhaqo, qubayso, qasaalo.

2

maydho -da: (magac, dhedig, keli) geed leh caleemo dhaadheer oo la jaad ah timirta iyo baarka. Dh: caw, mayro.

waa la naqliyay ✓

1

a: mayro {N}

2

de: wash, bathe

3

lx: maydho

4

pd: (maydhay)

5

ps: v3b=

6

key: maydho

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg saydh.

waa la naqliyay ✓

(Saydo) S Sporobolus helvolus (Trin) Th. Dur & Schinz. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

m. n. shirt

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shirt (sheerf) ~ shaati

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gashi qaarka sare ku eg oo laabta furan oo badhammo lagu xidho. Dh: shaati.

waa la naqliyay ✓

1

a: shaar ~ shaati {N < Eng}

2

de: shirt

3

initial: s

4

lx: shaadh

5

pd: (-ka Pl: shaadhadh (ka))

6

ps: n4-m

7

key: shaadh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ul yar oo dhuuban sida kuwa aloolka; sherbi; qaysaraan. Dh: xawd.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed gaab aan qodax lahayn oo leh laamo toostoosan oo dhuudhuuban oo leebabka laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

(fal) nabar buka, sifayn oo daaweyn.

waa la naqliyay ✓

(v) (suffix): you, it or she were [was] .... Ex: way caddayd; it or she was white

waa la naqliyay ✓

1

(Had-da)

2

1. Goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; ammin; kol; waqti.

3

2. () Naftoo la waayo; geeri; dhimasho; (ama hed).

waa la naqliyay ✓

1

had¹: m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqti-gaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka.11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.

2

had²: xi. eeg haddii.

3

had³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax fahmid ama garasho. 2. Wax xusuusid. 3. Qof dilid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhimashada. 2. Wed. 3. la-mid: hed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqtigaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka. 11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. time, moment, point in time; time to die, death

2

had v. understand, comprehend

3

had v. kill

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, makal; dil.

2

had: (fal) wax fahan oo garo.

3

had -da: (magac, dhedig, keli) goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh. had iyo goor, had iyo jeer.

4

had-da: (magac, dhedig, keli) geeri iyo dhimasho; nafta oo la waayo. Qofna halka haddiisu taal ma gefo. Dh: hed, wed.

5

had-da: (magac, dhedig, keli) waqtiga la joogo ee kolkaa la hadlayo la nool yahay. Hadda ayaan maqlay Marka. Dh: imika, eegga, xilligan.

6

had-da: (magac, dhedig, keli) dareen ama garasho. Foostadu in ay hoosta ka daloosho ma hadin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hah!) Erey la yiraahdo kolka wax la kahdo: caku! hohey!

2

2. (Hah-da) Dhacaan kulul oo afka guba oo geedaha qaarkood mayraxdoodu leedahay; moobah.

waa la naqliyay ✓

1

hah¹: m.dh Dhadhan ama ur kulul oo dhirta qaarkeed yeeshaan.

2

hah²: e.d Eray lagu dhawaaqo marka wax la kahdo ama xanuun la dareemo.

waa la naqliyay ✓

1

inter. oh dear!; Exclamation of dismay

2

hah [feminine] n., [abstract] (adj.): hot ~ pungent taste; spicy, hot

waa la naqliyay ✓

1

hah! (eraydhawaaq) la yidhaahdo kolka wax la kahdo. Dh: cagku! hoh! hohey! hoheey!

2

hah-da: (magac, keli) dheecaan kulul oo afka guba oo geedaha qaarkood maydhaxdooda iyo walxuhu leeyihiin. Xanjada iyo nacnac duriguba hah bay leeyihiin. Dh: moobah.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-yay, -ysay) 1. (f.g) Wax xafidid. 2. (f.mg) La h.: wax kahelid. 3. (f.mg.) U h.: rati, hal abaahisiin.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-yay, -ysay) 1. (f.g) Wax xafidid. 2. (f.mg) La h.: wax kahelid. 3. (f.mg.) U h.: rati, hal abaahisiin. m.f.dh, hayn.

waa la naqliyay ✓

v. hold, keep, have, possess

waa la naqliyay ✓

/hey/ (n) caws, siiba caws qallalan (n) 2. fursad ka faa'iideysi. e.g. Make hay while you are in Vancouver and look for a job there.

waa la naqliyay ✓

1

-ey / say: (v) hold (hooldh)-, keep (kiip)', retain (riteeyn). Ex: ii hay; hold [keep] it for me.

2

ku haysaa: disturb, anger or annoy: bother (baather). Ex: dhibaato ma kugu haysaa? it's bothering you?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax had gacanta ku hayso xaji oo ha sii deyn. Dh: xaji.

2

hay: (fal) xafidsanaw oo ha illoobin. Qur'aanka kol haddaad xafiddo hay oo ha sii dayn. Li: illow.

3

hay: (fal) xil, masuul ka ahaw. Dh: xukun.

4

hay: (fal) masaariiftiisa iyo noloshiisa ka masuul ahaw. Dh: eeg.

5

hay: (fal) ha caydhoobin; weligaa barwaaqaysnaw. Hay oo maal.

waa la naqliyay ✓

n., geedo, -ihi, caws, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

de: you were / she was

2

lx: -ayd

3

ps: v5a-2sg/3f-past

4

xe: You were fine.

5

xv: =-eyd

6

key: -ayd

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bar.

waa la naqliyay ✓

Half

waa la naqliyay ✓

num: half

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) half (haaf) ~ bar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qaybtami kara labo ka kala dhig; ha dhannaysiin. Labada beerood bannaankanaa kala badha.

2

badh -ka: (magac, lab, keli) walax labo laga dhigay meel ahaan; wax labo u qaybtami kara, qayb ahaan. Dh: bar, in, nus, qayb. Li: dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: half

2

lx: badh

3

pd: (-ka)

4

ps: num-m, n4-m

5

xe: 5:30, half past five

6

xv: bar {N}

7

key: badh

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Xarig ama suun xoolaha la rarayo ama heensaynayo gardaadka looga xiro si uu rarka ama koorahu gadaal ugu dhicin. 2. Gardaad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. verse (veers) ~ beyd. Ex: gabay shan bayd ah; a five-verse poem. 2. house (haaws) ~ guri, aqal

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) gaaddada ama shafka; xagaloda ama xabadka.

2

bayd -da: (magac, dhedig, keli) xadhig heeryada awrka lagu xidho oo mara shafka awrka.

3

bayd -ka: (magac, lab, keli) tuduc maanso ah. Inan yar oo raamaloo, reerkan lagu sheegay. Dh: tuduc.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibco-dhibcaha ka soo horreeya daruur markaas di'id bilaabaysa.

waa la naqliyay ✓

m.l Baahi weyn oo wax loo qabo. la-mid: ceed.

waa la naqliyay ✓

m.l Baahi weyn oo wax loo qabo. la-mid: ceed. caydan f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Qof, baahi weyn alaab maacuun u qaba ahaansho. m.f.dh, caydnaan. la-mid: ceedan.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) gaadiid dadku raaco oo biro iyo qalab kale ka samaysan oo afar shaag leh. Wallee meel caddaan lagu jaraan eydh ka ciyi waayin. Dh: gaadhi, gaari, tamaamuul, baabuur.

waa la naqliyay ✓