haydaarays

-ka: (magac, lab, keli) eeg hayaanadayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg haarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo rafaad. Haydaarta iyo waad ogayd hilinkii dheeraaye. Gudoodiguu la soo jiidhayaa go' iyo haydaare Dh: haydaaro. Li: raaxo.

m.dh 1. Dhib, luggooyo iyo wixi lamida oo cid loo geysto. 2. Weyddiin badan oo cid aan wax hayn la weyddiiyo. la-mid: haydaarto.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg haydaar.

-ka: (magac, lab, keli) coon, doqon, nacas. Haydalas hawl looma dirto. Dh: caran. Li: fariid. Wa: haydalasyo.

-ka: (magac, lab, keli) eeg afdarrayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faddarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadalhayn.

conj., vl. pron., neg. if she / it [fem.] ... not

de: if she / it [fem] ... not = hadda + aan + ay

lx: haddaanay

pd: (haddaaney)

ps: conj + neg + vpro

key: haddaanay

-ka: (magac, lab, keli) eeg hataaqayn.

m.l la-mid: haybaarin.

f.g2 (-eeyay, -eeysay) Cid haydaaro u gaysasho.

(Haydaarta-da)

1. Eed korka layska saaro; haaraan.

2. Dhibaato rafaad: (ama haydaaro, heydaarto).

m.dh la-mid: haydaaro.

f. n. blame, unjust accusation; grudge

-da: (magac, dhedig, keli) eed dusha la iska saaro. Dh: haaraan, eed.

a: haydaaro ~ heydaaro

de: blame, unjust accusation; grudge

lx: haydaarto

pd: (/da)

ps: n6-f

key: haydaarto

-ka: (magac, lab, keli) gadaado ku shubid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg wadaadayn.

-ka: (magac, lab, keli) orod xoog ah.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cambaarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg canbaarayn.

-ka: (magic, lab, keli) dacdarrayn ku samayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hargaamayn.

m.dh la-mid: haylid.

vl. n. brand, branding marks on cattle

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal daso ah, haylaan dusha ka saarid.

de: brand, branding marks on cattle (consisting of a cut in the ear from which a part is left hanging)

lx: haylaamayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: haylaamayn

m.l la-mid: caalsaarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg faddaaddayn.

-ga: (magac, lab, keli) soo ugaadhsi oo dabasho.

(Gardarraysi-ga)

Gardarraysad.

m.l la-mid: gardarraysasho.

-ga: (magac, lab, keli) dad daandaansasho oo ku xadgudub; gardarnaan qof aan wax kuu gaysan.

f.g3 (-stay, -satay) Cid gardarro ku samayn.

f.g3 (-stay, -satay) Cid gardarro ku samayn. m.f.dh, gardarraysasho.

v. wrong, do wrong to someone, intimidate, provoke

-gardarraystay / gardarraysatay: (v) initiate a fight, an attack or a quarrel; attack (a-taak)

(fal) cid kale, sabab la'aan ku doondoono oo ku xadgudub.

de: wrong, do wrong to s.o., intimidate, provoke

lx: gardarrayso

pd: (gardarraystay)

ps: v3b=

key: gardarrayso

-ka: (magac, lab, keli) hilibka dabka la duldhigdhigo ee lagu dubo. Dh: solay.

m.l la-mid: hawlyaraysasho.

-ga: (magac, lab, keli) cagajiid iyo fudaydsi hawlaha, iyada oo aan culays badan la saarin. Dh: fududaysi.

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Ka h.: hawl wax ka qabashadeeda sahlasho. 2. Ka h.: arrin ka welwelid la'aan.

f.mg3 (-stay, -satay) 1. Ka h.: hawl wax ka qabashadeeda sahlasho. 2. Ka h.: arrin ka welwelid la'aan. m.f.dh, hawlyaraysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la diririd oo u hanjabid afka uun ah. Dh: hanjabid, diririd, guhaadin.

hayaanadayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof u soo baahday wax aad leedahay, si xun ula dhaqmid. Dh: hayaanadays.

m.dh la-mid: haylid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhanka kale u dhaafid.

-ka: (magac, lab, keli) hadallo sarbeeb ah isku xidhid oo ku tartamid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ararayn.

(fal) siigo iyo boodh kici adoo baxsanaya. Awaaray wadaadow col baa waadigii degay e.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cayrayn.

-ka: (magac, lab, keli) weerar daran ku qaadis. Dabrays baa ragga inta badan lagu laayey.

(Haarayn-ta)

Haar u yeelid, ka dhigid.

m.f.dh eeg haaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) haar iyo nabar ku dhufasho; haar gaadhsiin. Edbi gabadha laakiin haaraynta ka ilaali. Dh: qoomid, dakhrid.

(fal) badar ama wax kale oo meel lagu kaydinayay, qabaw ha ku gaadho oo caaryayso.

haddaar -ka: (magac, lab, keli) kolka hadhuudhka iyo wixii la mid ah, ay biyo, ugu galaan halkii uu yiilley oo dhadhankiisa iyo dhalankiisaba wax iska beddelaan. Li: amad.

haddaar -ka: (magac, lab, keli) diidanaanta uu qofku wax diido. Dh: nacbaansho, diidmo.

haddaar -ka: (magac, lab, keli) mirqaan halkii la doonayay gaadhin oo caajis isku bedela.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhayn.

-da: (magac, dhedig, keli) dhibco iyo baro uu yeesho neef uu aqal ku darrooshimeeyay.

hayaayo -da: (magac, dhedig, keli) siigo cas oo cirka isku shareerta oo indhaha u daran. Dh: siigo.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar u dhaxaysa ragga iyo haweenka oo leh luuq la isku ammaano oo guubaabo iyo cay, waano iyo mid lagu dheelo. Ninka laashinka ah wuxuu ku dhex wareegaa goobta, isagoo wata seef, kuna tartamaya gabadh raacda ninka tabta dagaalka seefta ku badiya, waxaana goobtaasi looga dareeraa ninka looga raayo isaga oo dhulka jiifa.

-ta: (magac, dhedig,meli) eeg maarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg gaarayn.

m.l (-rro, m.dh) Waddo yar.

-ta: (magac, dhedig, keli) digri iyo Allabari qasaa'id iyo ducooyin wata samayn. Dh: digriyid, xadrayn.

-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg adyadayn.

(fal) afbeel oo waxba ha goyn, saawir noqo. Dh: afbeel, afdarree, saawirow

(Araarayn-ta)

Labo qolo oo dagaallama haya kala joojin; dagaal joojin.

m.f.dh eeg araaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qolo oo dagaallamaya kala joojin. Araaraynta reeraha, aabbaa innoo dhigay. Araare ajal ma oosho.

m.f.dh eeg awaare.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogid, hadhuuka shinnida ah marka ciidda lagu rogo. Awaaraynta hadhuudhku waa berri.

awaarayn-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho darteed, siigo kicin. Ilko dheere iyo luuq haddaan, laga awaaraynin.

awaarayn -ta: (magac, dhedig, keli) (kala ~) ka dhaqaajin; ka tegitaan. Nin kaloo Ilaah kuu idmaba kala awaaraynay.

-da: (magac, dhedig, keli) bad aan weyneyn. Badyarayda Casal ee Jabuuti waa meel dalxiiska loo tego. Li: bad, badweyn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caydhayn.

-ka: (magac, lab, keli) dalayn u samayn.

m.dh la-mid: dayuurad.

-da: (n) airplane (eer-paleeynn); aeroplane (eero-paleeyn); aircraft (eer-karaaft); airliner (eer-laayner) ~ dayuurad, diyaarad

-da: (magac, dhedig, keli) gaadiidka cirka duula kan ugu caansan. Dayaaradda xiimiyeey xaawaay; xaggaa bari ma isku raacnaa. Dh: dayuurad, diyaarad.

(fal) eeg faddaadday.

-da: (magac, dhedig, keli) kaabadda agalka.

La habaaray; habaar ku dhacay; habaar qaba; inkaaran.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho. m.f.dh, habaarmid.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho. m.f.dh, habaarnaan.

der. [adjective] cursed, accursed

(adj) being under a curse: cursed (keersidh); doomed (dhuumidh); accursed (a-keersidh)

(tilmaame) qof habaar ku dhacay: qof habaar qaba; qof inkaaran. Li: ducaysan.

de: cursed, accursed

lx: habaaran

pd: (habaarnaa)

ps: adj-der

key: habaaran

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, Ilaahay wax xun uga baryid. Dh: habaarid.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan la nidaamin ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan la nidaamin ahaansho. m.f.dh, habdarnaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): badly off; poorly organized, disorganized, disorderly

(tilmaame) si xun loo habeeyey.

de: badly off; poorly organized, disorganized, disorderly

lx: habdaran

pd: (habdarnaa)

ps: adj-cmp

key: habdaran