hayaamin

-ta: (magac, dhedig, keli) dhulka jiifin. Dh: seexin, legdid.

(Hayaamisa-da)

Cudur riiraxyo badan keena; hinjibis.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xasharad xareedeeyaha u eg, duusha, oo la aaminsanyahay in ay cudur siddo. 2. la-mid: hayoomiso, huyuumiso. Cudur hindhiso iyo illin badan leh oo laga qaado hayaamisada iyo wixi lamida; hinjibiso.

f. n. tickling irritation of the throat (which causes coughing)

-da: (magac, dhedig, keli) cudur riiraxanyo badan keena. Dh: yahaamiso, hinjibis.

hayaamiso -da: (magac, dhedig, keli) habaas xoolaha socdaa kiciyaan oo dadka afka iyo sanka ka gala oo mararka qaar hargab ama duray dhaliya. Dh: boodh, habaas, siigo.

cf: riiraxyo

de: tickling irritation of the throat (which causes coughing)

lx: hayaamiso

pd: (-da)

ps: n-f

key: hayaamiso

m.f.dh eeg haybaari. la-mid: hay-baaris.

m.f.dh eeg haylaan³. la-mid: haylaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) aqal, dusha sare haylaan ka saarid.

m.dh la-mid: khayaanid.

-da: (n) deception (disapshan), cheating (jiiting)

-da: (magac, dhedig, keli) khayaano ku samayn. Dh: sirid, khatalid, dhagrid.

m.f.dh eeg qayraami. la-mid: qayraamis.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel galay ama qabsaday ka soo dhiraandhirin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaydaamid.

(Haamin-ta)

Kasha iyo laabta arrin ku hayn, ka dhisid, ka maamulid; hindisid; taawin; saababayn; maamin.

m.f.dh eeg haami.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin kashka iyo laabta ku hayn; maanka ka maamulid oo ka dhisid. Dh: hammiyid, maamin, taawin, sababayn.

(Hayaan-ka)

Geeddi dheer oo dhib badan.

hayaan¹: m.l 1. Dhawr geeddi, aan kala go' lahayn, oo meel fog loogu guuro. 2. H. ah: dad iyo xoolo guuraya oo meel fog u socda.

hayaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dhawr geeddi oo aan kala go' lahayn meel fog ugu guurid.

hayaan¹: m.l 1. Dhawr geeddi, aan kala go' lahayn, oo meel fog loogu guuro. 2. H. ah: dad iyo xoolo guuraya oo meel fog u socda.

hayaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dhawr geeddi oo aan kala go' lahayn meel fog ugu guurid. m.f.dh, hayaamid.

m. n. long journey, hard trek, migration

hayaan v. make a long journey ~ hard trek, migrate to a better place

name-m long journey, hard trek, migration. Lit: he who was born during a long journey

-ka: (n) a long journey in search of rain and pasture for the livestock

magac loo baxsho wiil dhashay xilli uu reerku geeddi dheer ku jiray.

(fal) meel fog oo dhul abaar ihi ka sokeeyo, u guur. Dh: kaynaan.

hayaan -ka: (magac, lab, keli) geeddi dheer oo maalmo qaata. Reerahan hayaanka u baxee meder ku huugaamay. Dh: qayaad, dalandool, kaynaan, callad.

(tilmaame) mid ayaama dhashay oo nasiib badan ah. Habeenkaagan ayaamanee, hulunbihii naga saarayee... Dh: barakaysan.

(fal) qaraar cad, mawqif qeexaya arrin faahfaahi. Bayaami warka beelaha dagaallama waa kuwee?

m.f.dh eeg hayimi.

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bayaamin.

m.f.dh eeg bayaani.

-ta: (magac, dhedig, keli) si cad oo aan madmadaw lahayn wax u sheegid. Runtu bayaaninta ayay ku fiican tahay.

(Cayaarin-ta)

Cayaarsiin; dheelsiin; madaddaalin.

m.f.dh eeg cayaari. la-mid: ciyaarin.

vl. n. act of having someone play, dance ~ drill

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dheelsiin. Dh: dheelsiin, madadaalin.

de: act of having s.o. play, dance ~ drill

lx: cayaarin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: cayaarin

(Dayaamid-da)

Dayaan ka yeerid; daryaamid.

m.f.dh eeg dayaan². la-mid: daryaamid, diryaamid, diyaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dayaan iyo qaylo samayn. Buuraha ayaa dayaamiddu xoog ugu soo baxdaa.

-da: (magac, dhedig, keli) murgaamidiye firfricooni ku soo korodha qofka, marka uu qaato wax baraaruja oo la cabbo ama la cuno.

m.f.dh eeg galaami. la-mid: galaamis¹.

(Gawaamin-ta)

Meel gawaan ah ku tuurid; legdid: dibrin; (ama gawaanin).

m.f.dh eeg gawaami. la-mid: gawaamis, gawaanin, gawaanis.

(Habaabin-ta)

Qof, kd., dhul uusan kala aqoon ku dhex lumin; anbin.

m.f.dh eeg habaabi. la-mid: habaabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) anbinta qof jidkii qummanaa laga anbiyo ama laga leexiyo. Dh: Jumin, anbin, hallayn. Li: toosin.

(Habaasin-ta)

(xoolo: lo', kd.) neef rimman, kolka candhadiisa caano ku soo gurmaan oo soo weynaanteeda la gurto; jimic noqosho; gorin; xoomis; caris.

2. Siigo kicin.

m.f.dh eeg habaasi.

-ta: (magac, dhedig, keli) habaas ama siigo kicin; awaaro kicin. Dh: siigayn, awaarayn.

habaasin -ta: (magac, dhedig, keli) candhada weynaan oo dhalmada oo dhaw darteen u soo buurnaansho. Dh: dhaysin.

m.f.dh eeg hadaafi. la-mid: hadaafis.

(Hagaajin-ta)

Wax hagaagsan ka dhigid; wax ka qabasho: maamulid: wanaajin.

m.f.dh eeg hagaaji. la-mid: hagaajis.

vl. n. putting in order, regulating; proof-reading

-ta: (n) 1. fixing (fiksing); the act of repairing ~ hagaagis. 2. arrangement (a reenj iment). 3. betterment (beter-ment); improvement(im-puruuv-ment) ~ wanaajin

Assestamento

Adjustment

-ta: (magac, dhedig, keli) si wanaagsan u qabasho ama u maamulid; wax hagaagsan ka dhigid. Dh: wanaajin, fiicnayn. Li: xumayn.

hagaajin -ta: (magac, dhedig, keli) wax horay u xumaa dib u suubbin. Dh: samayn.

de: putting in order, regulating; [ext.] proof-reading

lx: hagaajin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: hagaajin

(Hagaasin-ta)

Hagaas ka dhigid.

m.f.dh eeg hagaasi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale hagaas ka dhigid.

(Halaajin-ta)

Halaag ku ridid; halaagid.

m.dh la-mid: halaagid.

-ta: (magac, dhedig, keli) halaag ku ridid; halaagid.

m.dh la-mid: hiraacin.

vl. n. wrinkle; rippling (of water ~ grass)

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, meel kasta buuxin oo in yar dhaqdhaqaaqid. Dh: haraacis.

de: wrinkle; rippling (of water ~ grass)

lx: haraacin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: haraacin

m.dh la-mid: haraatiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) haraati ku dhufasho. Dh: harraatin, laadid, haraatiyid.

(Hawaarin-ta)

(summad) Hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg, ku daliigid, ku dhufasho.

m.f.dh eeg hawaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) si hawaar iyo kaladaadsani ah u fadhiisin.

hawaarin -ta: (magac, dhedig, keli) hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg la dhicid ama ku dhufasho.

hawaarin-ta: (magac, dhedig, keli) sumad hawaar ah ku dhigid.

advantage, to lead

-ta: (magac, dhedig, keli) hoggaan ku qabasho, ku wadid.

m.f.dh eeg hoyaadi.

(Hoyaatin-ka)

Meel habeen ku baryid; hoyad.

hoyaatin¹: m.l 1. Waqti qorrax dhac ah oo hoy la aado. 2. H. ah: nafley u socota meeshii ay ku hoyan lahayd. 3. la-mid: hoyasho.

hoyaatin²: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) la-mid: hoyo.

vl. n. overnight stop ~ stay

-ka: (magac, lab, keli) meel habeen ku baryid; hoyaad.

hoyaatin -ka: (magac, lab, keli) meel habeen ku baryid: meel u hoyaad.

de: overnight stop ~ stay

lx: hoyaatin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: hoyaatin

m.dh la-mid: kacaamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kacaan ka dhigid.