Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

hawlgal¹: m.l 1. Gaashaanqaad. 2. Si hawsha loo qabto. 3. Waqtiga shaqada la billaabo.

2

hawlgal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Shaqo bilaabid. 2. U h.: wax helitaankooda ku dedaalid

waa la naqliyay ✓

1

hawlgal¹: m.l 1. Gaashaanqaad. 2. Si hawsha loo qabto. 3. Waqtiga shaqada la billaabo.

2

hawlgal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Shaqo bilaabid. 2. U h.: wax helitaankooda ku dedaalid m.f.dh, hawlgelid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] (adj.): ability to work, efficiency, activity; efficient, active

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaqo qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: ability to work, efficiency, activity; [atr.] efficient, active

2

lx: hawlgal

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: hawlgal

waa la naqliyay ✓

1

hawlgab¹: m.l (-byo, m.dh) H. ah: qof gabow awgii shaqo uga fariistay. la-mid: hawlgeb¹.

2

hawlgab²: f.mg1 (-bay, -btay) Gabow awgii shaqo uga fariisasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) H. ah: qof gabow awgii shaqo uga fariistay. la-mid: hawlgeb.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] retirement

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. inability to perform any duty. 2. old age retirement

waa la naqliyay ✓

1

Disabilitato; invalido

2

Disabled, invalid

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof dhamaystay da'diisii shaqo oo ka fadhiistay. Dh: aayomaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: retirement

2

lx: hawlgab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: hawlgab

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. U hawlgalka guur cusub samayntiis. 2. Muddada arooska lagu jiro. 3. Nin la deggan reerka uu wax ka qabo. 4. Qalabka ama hantida lagu taakuleeyo laba qof oo aroos gelaya.

waa la naqliyay ✓

1

qoriqaad¹: m.l Neef loo qalo dad xabaal ka hawl galay. la-mid: qorijiid¹.

2

qoriqaad²: f.g1 (-day, -dday) Dad xabaal ka hawlgalay neef u qalid. la-mid: qorijiid².

waa la naqliyay ✓

m.l (siyaasad) Hab maamul oo ku shaqeeya sharci rasmi ah, oo la raaco, ayna ka hawlgalaan hawlwadeeno.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid

3

Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.

4

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. U hawlgalka guur cusub samayntiis. 2. Muddada arooska lagu jiro. 3. Nin la deggan reerka uu wax ka qabo. 4. Qalabka ama hantida lagu taakuleeyo laba qof oo aroos gelaya.

waa la naqliyay ✓

m.l (siyaa.) Hab maamul oo ku shaqeeya sharci rasmi ah, oo la raaco, ayna ka hawlgalaan hawlwadeeno.

waa la naqliyay ✓

/prowgraam/ (n) 1. barnaamij (n) 2. ajande (hawl horay loo qorsheeyey, oo nidaam ku socota) (v) 3. tilmaamaad ama hawlgal, kumbiyuutar ama mashiin kale lugu duubo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax unkan oo an ebyanayn. Xisbi aasaasan ayuun baa lagu hawlgali karayaa. Dh: billaaban, anbaqaadan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) col yar oo naftoodhurayaal ah oo si gaar ah u laylyan oo cadawga lala dagaallamayo dhulkiisa lagu sii dhexdaayo oo gudihiisa ka hawlgala. Anaakicida ayaa dagaalka laga horraysiiyaa.

waa la naqliyay ✓

(fal) u hawlgal inaad shaqaysato waxaad ku faaiiddo aakhiro iyo aduunka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawlgal ama wax la falgal.

2

faltan -ka: (magac, lab, keli) la hawlgalka iyo la falgalka wax kale.

waa la naqliyay ✓

(fal) taabbagal oo wax jira oo la og yahay noqo. Dh: taabbagal, hawlgal, dhaqangal, suurtow.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqangalid, wax hawl galay noqosho. Dh: taabbagelid, hawlgalid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) talis guud oo looga taliyo dhawr qaybood iyo cutubyo kala duwan oo wada hawlgallo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, tababbar oo hawlgal u diyaari. Dibiga harqoodka ku layli. Dh: tababbar, jaraqabo, agabbar, jebi.

2

layli: (fal) yeesha saanta ee la tolayo, geed ku duug si ay u jilicdo.

3

layli -ga: (magac, lab, keli) rati iyo wixii la mid ah oo aan weli rarka baran. Layligu biyuhuu daadidiyaa. Dh: buubaal. Li: hayin.

4

layli-ga: (magac, lab, keli) tababar la siiyo qof ama wax kale si loogu carbiyo hawl loo igman doono. Askarigu weli layli ayuu ku jiraa. Dh: tababbar, agabbar.

5

layli-ga: (magac, lab, keli) waajib ku saabsan manhajka ardayda oo ay ka shaqeeyaan si loo qiimeeyo fahankooga waxbarasho.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka samigiisa keliya uun suga oo aan hawlgalka wax lagu boobayo, marka hore, ka qaybqaadan.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'hawlgal qalliinka ka horreeya' wax suuxsan ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab laga sii daayo yeedh dhawaaq weyn leh oo laysugu sheego shaqada billawgeeda ama dhammaadkeed ama laysugu digo,

2

wiish -ka: (magac, lab, keli) makiinad keli ahaan. ama gaadhi dushii ku shaqaysa oo waxyaalo culculus lagu qaado waxay leedahay sal neg iyo gacan dheer oo wareegta oo afkiisa hore xadhig ama silsilad gan qaroofan leh oo wax loo sudhaa ka lushaan waxa lagaga hawlgalaa meelaha wax laga dejiyo ama laga raro oo lagu qaado waxa weyn oo culculus ama guryaha ayaa lagu dhisaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kolba dhinac gooso. Dh: garooc.

2

gawlgawl-ka: (magac, lab, keli) howl loo qabto si aan dhammaystirnayn oo goldaloolooyin leh. Dh: haylhayl, qabyayn, gawdhgawdh.

waa la naqliyay ✓

1

Disabilitato; invalido

2

Disabled; invalid

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Shaqo gelin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Shaqo gelin. m.f.dh, hawlgelin.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] put into effect, carry out; assign a task to someone

waa la naqliyay ✓

(fal) shaqo gal.

waa la naqliyay ✓

1

de: put into effect, carry out; assign a task to s.o.

2

lx: hawlgeli

3

pd: (hawlgeliyey)

4

ps: v2a=cmp

5

key: hawlgeli

waa la naqliyay ✓

1

(Awlal-ka)

2

1. (hilib) Dhinac; sarar.

3

2. Malabka kiisa raagey oo madow; xabagbarshi raagtey.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Feeraha iyo hilibka saaran. 2. Iskujirka malabka iyo xabagta shinnida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Feeraha iyo hilibka saaran. 2. Iskujirka malabka iyo xabagbta shinnida.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. meat from the flank

2

awlal m. n. honeycomb; wax; old dark honey

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) flank (falaank)-, the meat on the body of an animal between the last rib and the hip

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) legga iyo feedhaha hilibkooda. Iblayskii Xakiim duufsadaa awlalka u lulaye. Dh: dhinac, sarar.

2

awlal -ka: (magac, lab, keli) xabagbarshada is haysata ee ay shinnudu ku shubto malabka.

3

awlal -ka: (magac, lab, keli) malabka kiisa raagey oo madow.

waa la naqliyay ✓

m. n. preservation, conservation

waa la naqliyay ✓

1

de: preservation, conservation

2

lx: hawal

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: hawal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sabab u noqo waxyeello cid kale soo gaarta. Dh: sababso, eerso.

2

dawgal -ka: (magac, lab, keli) gaadmo meel waddo ah la isugu gabbado. Dh: cimilgal, kuurgal.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] reaction {chemistry}

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) [Chemistry], chemical reaction

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labo curiye kolka si kiimika ah ay isugu biiraan. Ogsajiinta iyo haydarajiinta, falgal toos ah ayaa ka dhaxeeya. Dh: isdhexgal, islaqabsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: reaction {chemistry}

2

lx: falgal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: falgal

waa la naqliyay ✓

v. keep on entering, enter repeatedly

waa la naqliyay ✓

(fal) gal oo kolba gal; ka warhay oo soo marmar.

waa la naqliyay ✓

1

de: keep on entering, enter repeatedly

2

lx: galgal

3

pd: (galgalay)

4

ps: v1=pl

5

key: galgal

waa la naqliyay ✓

1

(Halgan-ka)

2

Hawl ama wax kale oo qabashadooda loo tartamo ama loo dagaallamo; loollan.

waa la naqliyay ✓

1

halgan¹: m.l Hawl ama wax kale oo qabashadooda loo dagaallamo ama loollan loo galo.

2

halgan²: m.dh Herinta inta ugu toog badan marka hargaantiga laga reebo.

3

halgan³: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax u dagaalamid ama u loollamid.

waa la naqliyay ✓

1

halgan¹: m.l Hawl ama wax kale oo qabashadooda loo dagaallamo ama loollan loo galo.

2

halgan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax u dagaalamid ama u loollamid. m.f.dh, halgamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. champion, fight for (a cause), struggle, compete

2

halgan vl. n. fight, struggle, fighting (for a cause)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the act of struggling; campaign (kaampeeyri) ~ halgmid

2

halgan -haigamay / halgantay: (v) struggle (straagal); resist (riziist); struggle against; fight off ~ dadaal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dhalatay xilli halgan iyo dagaal lagu jiray.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) loollan oo u dagaallan ujeeddo iyo yool.

2

halgan -ka: (magac, lab, keli) dagaal iyo loollan xaq lagu raadinayo. Dh: loollan, dagaal.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xabadxabad, midmid. Qoryaha halhal u qaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Hanga-sha)

2

Dhar gaar ah oo dumarka laga dhintaa qaato (kan Soomaalidu waa cad yahay), asay, (ama hengel).

waa la naqliyay ✓

1

hangal¹: m.l la-mid: hanqal¹.

2

hangal²: m.dh (-llo, m.dh) Maro cad oo ay in muddo ah xirato haweeney ninkeedii dhintay; asay. la-mid: hengel².

waa la naqliyay ✓

m.dh (-llo, m.dh) Maro cad oo ay in muddo ah xirato haweeney ninkeedii dhintay; asay. la-mid: hengel.

waa la naqliyay ✓

f. n. mourning clothing worn by women

waa la naqliyay ✓

1

-sha: (magac, dhedig, keli) astaamaha iyo dharka ay haweenku gashadaan kolka ay geeri ku dhacdo.

2

hangal: (fal) qoorta wixii ay ku sidatay ee qurxinayay, ka goo. Dh: hengel.

3

hangal: (fal) gabadh, ninkeegii ka dil oo sabab u noqo in ay asay xidhato. Dh: hengel.

4

hangal -sha: (magac, dhedig, keli) madhnaanta qoorta dumarka

5

hangal -sha: (magac, dhedig, keli) dharka cad ee dumarka laga dhintaa xidhaan muddada afarta bilood ah. Dh: asay, agal, hengel.

waa la naqliyay ✓

1

a: hengel

2

cf: asay

3

de: mourning clothing worn by women

4

lx: hangal

5

pd: (/sha)

6

ps: n2-f

7

key: hangal

waa la naqliyay ✓

1

(Hargal-ka)

2

1. Harka soo geliddiisa.

3

2. Harkii oo meel la joogo ama la harsado.

waa la naqliyay ✓

1

hargal¹: m.l 1. Waqtiga u dhexeeya duhurkii iyo casirkii. 2. la-mid: hargelid. la-mid: hargalmo, hergel¹, hergalmo.

2

hargal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) 1. Qorrax hoos ka gelid. 2. U h.: cid waqti duhur ah u martiyid. la-mid: hergel².

waa la naqliyay ✓

1

hargal¹: m.l 1. Waqtiga u dhexeeya duhurkii iyo casirkii. 2. la-mid: hargalmo, hergel.

2

hargal²: f.mg1 (-alay, -ashay; -geli) 1. Qorrax hoos ka gelid. 2. U h.: cid waqti duhur ah u martiyid. m.f.dh, hargelid. la-mid: hergel.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] get into the shade; sit in the shade

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg hadhgal.

waa la naqliyay ✓

1

de: get into the shade; sit in the shade

2

lx: hargal

3

nt: hargal (ka) [vn-m]

4

pd: (hargalay)

5

ps: v1=cmp

6

key: hargal

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Habka ay curiyayaasha kiimikadeed ay u nidamsan-yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Habka ay curiyayaasha kiimikadeed ay u nidamsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

Periodic

waa la naqliyay ✓

(adj) periodic (piriyoodik) ~ xilligii ah

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) habka ay curiyayaasha kiimikadeed ay u nidaamsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qawlal-ka)

2

Afka dhinaciisa, meesha bushinta sare iyo tan hoose isugu yimaadaan.

waa la naqliyay ✓

1

qawlal¹: m.l (-llo, m.dh) Labada dacal ee afka middood oo ku aaddan miciyaha ama gaws-horaadka.

2

qawlal²: f.g1 (-alay, -ashay) Nafley, labadeeda qal dhexdooda bir, xarig, iyo wixi lamida, gelin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Labada dacal ee afka middood oo ku aaddan miciyaha ama gaws-horaadka.

waa la naqliyay ✓

m. n. corner of the mouth

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bridle (baraay-dhet)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) afka labadiisa dhinac ee ilku ku teedsan yihiin midkood. Qawlalka hoose ayaa wax noqday. Dh: gafuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: corner of the mouth

2

lx: qawlal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: qawlal

waa la naqliyay ✓

1

(Dawggal-ka)

2

1. Gaadmo inta waddada laysugu gabbado; cimilgal; kuurgal.

3

2. (ugu dawggal) Eersad; galabsi; halrarad.

waa la naqliyay ✓

1

dawggal¹: m.l 1. la-mid: dawggelid. Gabbashada wax la gaadayo meel loogu gabbado. 2. D. ah: arrin iyo wixi lamida oo maangal ah.

2

dawggal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay; -geli) 1. (f. g) U d.: wax la gaadayo meel ugu gabbasho. 2. (f.mg) Ugu d.: cid dhibaato gaartay wax u eersasho.

waa la naqliyay ✓

1

dawggal¹: m.l 1. la-mid: dawggelid. Gabbashada wax la gaadayo meel loogu gabbado. 2. D. ah: arrin iyo wixi lamida oo maangal ah.

2

dawggal²: f.g/mg1 (-alay, -ashay; -geli) 1. (f.g) U d.: wax la gaadayo meel ugu gabbasho. 2. (f.mg) Ugu d.: cid dhibaato gaartay wax u eersasho. m.f.dh, dawggelid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] ambush, set a trap for someone, lay in wait for

waa la naqliyay ✓

1

de: ambush, set a trap for s.o., lay in wait for

2

lx: dawggal

3

pd: (dawggalay)

4

ps: v1=cmp

5

key: dawggal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadh hoos fadhiiso oo iftiinka ka gabbo. Dh: hadhso. Li: cadceedso.

2

hadhgal -ka: (magac, lab, keli) xilliga duhurka ee kulka cadceedu meel sare gaadho. Dh: duhur, hadh, hargal.

3

hadhgal -ka: (magac, lab, keli) meelhadhsadka maalinta badhtankeeda meel la joogo ama la hadhsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Hawlkar-ka)

2

Hawl badan oo adag, qabashadeed, karti u leh, u dhabar adag.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh H. ah: qof hawsha qabashadeeda karti dheeraad ah u leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh H. ah: qof hawsha qabashadeeda karti dheeraad ah u leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] (adj.): hard-working ~ capable person; able, efficient

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) hard-working. Ex: nin hawlkar ah; a hard-working man

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) karti iyo waxqabad wanaag.

2

hawlkar -ka: (magac, lab, keli) qof firfircoon oo shaqada loo dhiibo si wanaagsan uga soo baxa. Li: mashaqayste.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hargaanti, karti

2

de: hard-working ~ capable person; [atr.] able, efficient

3

lx: hawlkar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: hawlkar

waa la naqliyay ✓

Aan hawl hayn.

waa la naqliyay ✓