hawalid

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

-da: (magac, dhedig, keli) cid la maagan yahay jidka u gelid. Dh: cimilgalid, kuurgalid.

dawgalid -da: (magac, dhedig, keli) sababidda waxyeello soo gaarta cid kale. Dawgaliddu cid ay noqotaba arrinku waa dhacay haatan. Dh: sababid.

m.dh la-mid: dhalaalid.

(Dhayalid-da)

Cayaarid; dheelid; kaftamid; (ama dheyelid).

m.f.dh eeg dhayal². la-mid: dhayalis².

(Hawaarid-da)

Fadhi ballaaran oo kala daadsan fadhiyid; barraaqid.

m.f.dh eeg hawaar³. la-mid: hawaar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) fadhi ballaadhan oo kala daadsan fadhiyid; si hawaar ah u fadhiyid. Dh: hawaarsasho, bahardaadid.

m.f.dh eeg haydal².

m.f.dh eeg khajal². la-mid: khajilaad, khajilid.

-da: (magac, dhedig, keli) sheex dareemid. Dh: qajilid, khajilid.

(Khatalid-da)

Dhagrid; khayaanayn; sirid; xeeladayn; hodid.

m.f.dh eeg khatal².

-da: (magac, dhaddig, keli) cid kale, si xeel ah u khayaamid; eed ama ceeb ku xanbaarid.

m.f.dh eeg qawlal².

m.dh la-mid: sakalid.

-da: (magac, dhedig, keli) shakal ku xidhid; shakalid; shakaalid.

m.f.dh eeg walwal². la-mid: warwarid, welwelid, werwerid.

-da: (magac, dhedig, keli) walaac iyo caloolyaw nafta ku abuurid oo wax soo socda sida uu noqon doona ka uurkutaalloobid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku sugnaan.

m. n. preservation, conservation

de: preservation, conservation

lx: hawal

pd: (-ka)

ps: n-m

key: hawal

(Ajalid-da)

1. (Waqti) dib u dhigid.

2. Geeri ku keenid; dilid.

m.f.dh eeg ajal². la-mid: ajal¹ (2).

vl. n. act of killing; death

-da: (magac, dhedig, keli) geeri u keenid; wedkiisa sabab u noqosho. Dh: makalid, dilid.

de: act of killing; death

lx: ajalid

pd: (-da)

ps: vn0-f

key: ajalid

m.f.dh eeg alal.

-da: (magac, dhedig, keli) arooridda geela ee meel fog oo aroorta hore la kallihiyo.

alalid -da: (magac, dhedig, keli) taah iyo jibaad; cod dheer oo la maqlo samayn.

bąalid¹: m.l B. ah: wax muddo dheer jiray oo aad u gaboobay.

bąalid²: f.mg1 (-day, -dday) Wax muddo dheer jiray, aad u gaboobid.

-ka: (magac, lab, keli) walax duug ah. Baalid dharku wuxuu noqdaa markaan, boodhka laga maydhin.

baalid -ka: (magac, lab, keli) weel aan bilo waxba lagu shuban ama lagu ridan. Baalid gaawuhu wuu ka bixi markuu, geelo wada irmaanaado.

m.f.dh eeg caal³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax caal ku dhacay oo buka ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) midab cawl ah, u yeelid.

(Daalid-da)

Daal iska garasho; daal hayn.

m.f.dh eeg dąal². la-mid: daalis.

tired

-da: (magac, dhedig, keli) hawl darteed oo aad dareento tabartii oo kaa dhammaatay. Dh: noogid.

(Haadid-da)

Duulid; lalid; bidid.

m.f.dh eeg hąad³. la-mid: haadis².

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kor uga duulid; hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo diyaaradaha. Haadiddu shinbiraha qaar way ku adagtahay. Dh: haadis, biibid, lalid. Li: daadegid.

(Haagid-da)

Dhab u cunid; ka dhergid; ka xiisadhicid.

m.f.dh eeg haag.

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) cunto si fiican u cunid oo ka dhergid; si dhab ah u cunitaan. Caalooli sahay ma leh oo ka haagiddu waxba kuu tari mayso. Dh: dhergid, qaraarid, haagis.

(fal) si waalan oo baahi ka muuqato wax u cun oo ha reebin. Sida waraabaha wax u haalig. Dh: rif, hiig.

-da: (magac, dhedig, keli) feker iyo talo laabta ku hayn.

haamid -da: (magac, dhedig, keli) caleen ama caws majo ama haame ku jarjarid. Haamiddii beertu weli way socotaa. Dh: goyn, jarid, haamis.

-da: (magac, dhedig keli) xaadhista meel uskag iyo gidaafadi taallo si ay u nadiifawdo. Dh: xaadhid, xaaqid, salabayn, fiiqid.

haaqid-da: (magac, dhedig, keli) dabargoynta iyo laynta aan la isku naxariisan. Haaqiddii gumeystaha, ayaan weli hafeeftaa. Dh: xasuuqid, xaaqid, tirtirid, dabargoyn.

(Haarid-da)

Dhuldhac diidid; werfid; harjadid; madaxdhulladhicid.

m.f.dh eeg hąar².

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wejiga ama dhabarka lagaga dhigo ilmaha dhashay ama wanka adhiga lagu darayo ee sumalka.

haarid -da: (magac, dhedig, keli) dhuldhac ama welfid maanka la iska qaado. Dh: harjadid, welfid.

m.f.dh eeg haaw².

(Haayid-da)

Niyo; dan.

m.dh.u (-dyo, m.l) Nooc kalluunka ka mid ah.

f. n. intention, aim, objective

-da: (magac, hedig, keli) jaad kalluunka ka mid ah.

haayid-da: (magac, dhedig, keli) hammi iyo dareen, doonis xoog badani ku jiraan. Haayidda badan waa lagu horumaraa. Dh: dan, niyo.

de: intention, aim, objective

lx: haayid

pd: (-da)

ps: n-f

syn: dan, niyo

key: haayid

(Hadlid-da)

Waxa uurka ku jira afka kaga tiraabid, hadal ku sheegid.

m.f.dh eeg hadal².

vl. n. talking, speaking

-da: (n) the act of speaking or talking

-da: (magac, dhedig, keli) wax maskaxdu doonayso inay tidhaahdo, cod u samayn oo dhihid, ku dhawaaqid. Dh: hadlis, hadal.

de: talking, speaking

lx: hadlid

pd: (-da)

ps: vn1-f

xe: talking about the weather

xv: hawada ka hadlid

key: hadlid

f.g2 (-iyay, -isay) Wax si tartiib ah u wadid.

v. attempt, try to do something

de: attempt, try to do s.t.

lx: hawadi

pd: (hawadiyey)

ps: v2a=tr

key: hawadi

m.f.dh eeg hayl². la-mid: haylaamayn, haylyaamayn.

m.f.dh eeg kaal³. la-mid: kaalin² (2).

-da: (magac, dhedig, keli) kaalo uruurin.

m.f.dh eeg kawl². la-mid: shawlid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, biyo yar go kawl ah siin. Dh: qulaamin.

(Laalid-da)

1. Laal cayaarid.

2. Meel kore surid, ka soo laallaadin.

3. Wax laalan oo aan weli dhicin ka dhigid; dib u dhigid.

m.f.dh eeg laal². la-mid: laalis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel kore saarid ama ku tuurid. Dh: laalis.

laalid -da: (magac, dhedig, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigid; gadaal u riixid. Dh: laalis.

(Maalid-da)

Neef xoolo ah oo irmaan caano ka lisasho.

m.f.dh eeg maal³. la-mid: maal¹ (3), maalis², maalniin.

-da: (magac, dhedig, keli) naas irmaan caano ka lisasho. Dh: lisasho, maalis.

(Qawlid-da)

1. (dhir) Hadba qawl curdan ah, soo saarid, dhalid.

2. Wax agtood isku liilamin, ku leexsanaan, ku garab jiidnaan.

m.f.dh eeg qawl².

-da: (magac, dhedig, keli) erey ku hadid Qawlid dambe yaan lagaa maqlin. Dh: hadlid, qawlis.

qawlid-da: (magac, dhedig, keli) fiilid oo yurub curdi ah soo bixin. Hadday roob badan heshe qawlidda dhirtu ma raagto. Dh: cagaarid, fiilid, qawlis.

qawlid-da: (magac, dhedig, keli) is qotomin oo cid is ag dhererin. Qowliddiisa ayaan ka shikiyay Dh: liilamid, jiidnaan, isdhererin.

(Waalid-da)

1. Wax waalan ka dhigid; caqliga iyo maanka ka qaadid; waalli ku ridid.

2. (Waalid-ka) Aabbaha iyo hooyada (ama waarid).

waalid¹: m.l (-diin, m.dh) Laba qof oo wax dhashay waxa ay ilmahooda u yihiin. la-mid: waarid.

waalid²: m.f.dh eeg waal.

m.l (-diin, m.dh) Laba qof oo wax dhashay waxa ay ilmahooda u yihiin. la-mid: waarid.

m. n. parent; one's parents; parents

-ka: (n) [plural waalidiin-ta] parent (peerant); ancestor (aan-ses-ter); progenitor (paro-ja-niter)

-da: (magac, dhedig, keli) wax waalan ka dhigid; cagliga iyo maanka ka qaadid; waalli ku ridid. Dadka waalidda ka daa.

waalid -ka: (magac, lab, keli) qof wax dhalay ama martabad waalidnimo jooga. Waa curad waalid wanaagsani dhalay. Dh: aabbo, hooyo.

bw: Arabic

cf: walcan

de: parent; [col] one's parents; [pl] parents

initial: w

lx: waalid

pd: (-ka Pl: waalidiin (ta))

ps: n8-m

key: waalid

(Xaalid-da)

Xaal isu sheegasho; xaajeysasho; garramid.

m.f.dh eeg xaal².

-da: (magac, dhedig, keli) cid laga gar daran yahay xaal siin; cid lagu gefey maydhid. Dh: xaalis, maydhid.

m.f.dh la-mid: awaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) saadaasha iyo ifafaalaha wax soo socda ka warramid.

(Awaalid-da)

Filid; malayn; sugid; saadin.

m.dh la-mid: aawil¹, aawilid, awaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax saadin; wax saadaalin.