Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-da: (magac, dhedig, kali) qolada saddexaad ee faalka waa na afar iyo labaatan dhagax oo u kala baxda Min sicdi iyo Minsixri. Waa afar min oo kala ah: Min subagle oo ah lix dhagax oo Min sicdi ah, Ximre waa toddoba dhagax oo Min sicdi ah, Guntane, waa shan dhagax oo Min sixir ah, Dariiq na waa afar dhagax oo Min sixri ah.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef geel ah hawaar u yeelid.

waa la naqliyay ✓

v. brand (cattle) with a special ~ particular mark

waa la naqliyay ✓

(fal) fadhi ballaadhan oo fool xun fadhiiso; barraarso.

waa la naqliyay ✓

1

de: brand (cattle) with a special ~ particular mark

2

lx: hawaari

3

pd: (hawaariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: hawaari

waa la naqliyay ✓

1

(Hawaawi-ga)

2

Alalad; dhadhab; riyo; hiyiwaale.

waa la naqliyay ✓

1

hawaawi¹: m.l 1. Haynta niyadda lagu hayo wax helitaankooda. 2. la-mid: hawaawiyid.

2

hawaawi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Wax si aad ah ugu fekerid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dream

2

hawaawi v. dream

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdada dhexdeeda, sawirro iyo xaalado dhab u eg ku arag. Dh: riyoo, alalad.

2

hawaawi -ga: (magac, lab, keli) waxyaalaha qofku uu arko kolka uu hurdo. Dh: qaraw, alal, dhadhab, hiyi, riyo.

waa la naqliyay ✓

min minanka faalka ka mid ah oo ah hawaa'i ku baxa meelaha bannaanka ah iyo godaallada.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~» sac, hal ama ri' naasaha ka mari dhiriq ama dhoobo si ayna maqashu u nuugin.

2

faal -ka: (magac, lab, keli) farsamo dadka qaar isticmaalo iyada oo la moodayo in lagu ogaan karo wax jooga oo aan muuqan ama wax soo socda oo la filanayo. Iyada oo aan loo kasayn ayaa tirooyin la isku min guuriyaa, kolkaas oo la isku jarjaro dabadeed na lagu dhiso natiijada male'awaal. Waxa uu leeyahay 36 lix iyo soddon god oo ku kala aroora afarta qaybood oo kala ah maa'i, naari, hawaa'i iyo arliya. Faalku waa labo qaybood oo kala ah. Magiigane iyo Sagaal'aakhiro. Faal ma aha Ilaahay, doqonse wuu ka malaroon yahay. Dh: maryano.

3

faal-ka: (magac, lab, keli) eray ka soo jeeda Af Carbeed (Al fa'lu) oo ka dhigan, wanaag la saadinaayo, wanaag la filaayo. Dh: khayr. Li: shar.

waa la naqliyay ✓

faal oo wuxuu ku irmaanaadaa dhul iyo dhagax waa afar qolo oo kala ah: Arliya, Hawaa'i, Naari, iyo Maa'i. Arliyo iyo Naari' way is dhaxalgalaan oo waa isku dhan, Hawaai' iyo Maai' dhan bay isku raacaan, dhamaantood Arliya baa dhaxalka leh oo uu Faalku ku hoydaa.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka dh.: wax dhawaaq ka keenid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka dh.: wax dhawaaq ka keenid. m.f.dh, dhawaajin.

waa la naqliyay ✓

-yey say: (v) make someone or something shout or make noise ~ ka dhawaaji. Ex: hoonka ku dhawaaji: blow the horn

waa la naqliyay ✓

(fal) ka hadli; dhawaaq kaga keen. Birta ka dhawaaji.

waa la naqliyay ✓

1

dhawaati¹: m.l Raad ka samaysmay geel badan oo isdaba socda waqti dhado jirto.

2

dhawaati²: f.mg2 (-iyay, -isay) Geel badan oo isdaba jooga raad samayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geel, isdaba mar oo raad samee.

2

dhawaati -ga: (magac, lab, keli) meel dhedo leh oo inta geel isdaba maro, raad ka sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hawaarid-da)

2

Fadhi ballaaran oo kala daadsan fadhiyid; barraaqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hawaar³. la-mid: hawaar¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fadhi ballaadhan oo kala daadsan fadhiyid; si hawaar ah u fadhiyid. Dh: hawaarsasho, bahardaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hawaarin-ta)

2

(summad) Hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg, ku daliigid, ku dhufasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hawaari.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) si hawaar iyo kaladaadsani ah u fadhiisin.

2

hawaarin -ta: (magac, dhedig, keli) hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg la dhicid ama ku dhufasho.

3

hawaarin-ta: (magac, dhedig, keli) sumad hawaar ah ku dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg hawaarsad.

waa la naqliyay ✓

1

hawaawir¹: m.l.sh.r Cod weyn oo xabbado la ridayo bixiyaan.

2

hawaawir²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Si aan sugnayn u muuqasho (wax). 2. Caloolyow dareemid. 3. Ur xun urid (wax).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Si aan sugnayn u muuqasho (wax). 2. Caloolyow dareemid. 3. Ur xun urid (wax). m.f.dh, hawaawirid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kelidaa adoon hurdin isla hadal. Dh: islahadal

2

hawaawir-ka: (magac, lab, keli) isla hadalka iyo sheekaysiga qofku kelidii isla hadlo oo uu sheekaysto isaga oo soo jeeda; hadal dareen dhib leh dartiis qofka ka soo baxa iyadoon cidina la hadlayn. Dh: sheekeysi.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh K. ah: qof maalqabeen ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof ama dad midab cad u dhashay. Dh: faranji, ferenji.

waa la naqliyay ✓

1

(Awaaji-ga)

2

War la doona hayo in dad badan la gaarsiiyo, oo lagu dhawaaqo ama si kale loo faafiyo; naado

waa la naqliyay ✓

1

awaaji¹: m.l (-iyo, m.dh) Ogeysiinta akhbaar dad badan la ogeysiiyo.

2

awaaji²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Dad badan, akhbaar ogeysiin.

waa la naqliyay ✓

1

v. announ, proclaim

2

awaaji vl. n. announnt, promulgation

waa la naqliyay ✓

1

(fal) war iyo wax la mid ah, dad badan gaadhsii oo ku faafi.

2

awaaji -ga: (magac, lab, keli) war baahiyo ama lagu dhawaaqo si dad badan loogu wargaliyo. Ha la sameeyo awaaji ballaadhan si dadka arintan loogu war galiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cod gurxamid ah bixi. Goortaan awaawiyo haduusan, oogsan oo cararin.

2

awaawi -ga: (magac, lab, keli) cod gurxamid ah bixin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hawaan-ka)

2

Wax la is yeelsiiyo; xoog; dirqi; sandulle, khasab.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax la is yeelsiiyo; xoog; dirqi; sandulle, khasab.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax la is yeelsiiyo; xoog; dirqi; sandulle, khasab.

waa la naqliyay ✓

m. n. imposition, compulsion, obligation, force

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax aan la rabin samayntiisa oo qasab la isku yeelsiiyo. Dh: jujuub, qasab, khasab, sandulle, xoog, dirqi.

waa la naqliyay ✓

1

de: imposition, compulsion, obligation, force

2

lx: hawaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m

5

syn: dirqi, khasab

6

key: hawaan

waa la naqliyay ✓

1

(Hawaar-ta)

2

1. (summad) jiitin; xarriq jiifta.

3

2. Fadhi ballaaran; barraaqsi.

waa la naqliyay ✓

1

hawaar¹: m.l 1. Si bahardaad ah oo geelu u fariisto. 2. la-mid: hawaarid.

2

hawaar²: m.dh (-ro, m.l) Jiitin weyn oo geela dheegga looga sunto.

3

hawaar³: f.mg1 (-ray, -rtay) Si barraaq ah u fariisasho (neef geel ah).

waa la naqliyay ✓

1

v. sit untidily, sprawl (out)

2

hawaar [feminine] n. special cattle-brand

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si kala daadsan u fadhiiso. Dh: barraahso, barraaqso.

2

hawaar -ka: (magac, lab, keli) summad jiitin ah oo xoolaha lagu sameeyo.

3

hawaar -ka: (magac, lab, keli) fadhi bahardaad ah oon macna lahayn. Dh: bahardaad, barraaqsi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax si tartiib ah u wadid.

waa la naqliyay ✓

v. attempt, try to do something

waa la naqliyay ✓

1

de: attempt, try to do s.t.

2

lx: hawadi

3

pd: (hawadiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: hawadi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) lacag ama faleen kiro ahaan sannadkii ba hal mar laga baxsho xejiga uu beeranayo qof aan yed u lahayni.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof xajka gudanaya kacbada ku warwareejin. la-mid: dawaafsii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof xajka gudanaya kacbada ku warwareejin. m.f.dh, dawaafin.

waa la naqliyay ✓

v. lead ~ conduct a pilgrimage

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, Kacbada ku wareeji.

waa la naqliyay ✓

1

de: lead ~ conduct a pilgrimage

2

lx: dawaafi

3

pd: (dawaafiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dawaafi

waa la naqliyay ✓

fk. D u: si toos ah, si aan gabbasho lahayn. Tusaale: “Waxaan doonayay dawaali ayuu u diiday”.

waa la naqliyay ✓

(adv) directly (direktili)-, straight (istareeyt). Ex: dawaali u tag; go directly

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc shabaagta ka mid ah oo libaax badeedka lagu dabo.

waa la naqliyay ✓

(fal) maro tol adigoo u adeegsanaya dun iyo makiinad. Dh: tol.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku g.: wax dhul ku dhufasho. la-mid: gawaani.

waa la naqliyay ✓

v. throw down; wrestle

waa la naqliyay ✓

1

de: throw down; [ext.] wrestle

2

lx: gawaami

3

pd: (gawaamiyey)

4

ps: v2a=

5

key: gawaami

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: gawaami.

waa la naqliyay ✓

m.dhw eeg gaari¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. automobiles, cars, trucks, vehicles

waa la naqliyay ✓

-da:(n) [plural of gaari] cars (kaaris); automobiles (ootomoo-biilis) ~ gawaadhi

waa la naqliyay ✓

1

de: automobiles, cars, trucks, vehicles

2

lx: gawaari

3

pd: (-da Sg: gaari)

4

ps: n8-f-pl

5

key: gawaari

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof marinka toosan ka weecin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof marinka toosan ka weecin. m.f.dh, habaabin.

waa la naqliyay ✓

v. mislead, lead ~ send astray

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) lead astray; misguide (mis-gaaydh) ~ meel xun u horseed

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, lumi oo jidka qumman ka leexi. Habaabi colka oo meel kale u tilmaan. Dh: anbi, dhumi, lumi, hallee. Li: hanuuni, toosi.

waa la naqliyay ✓

1

de: mislead, lead ~ send astray

2

lx: habaabi

3

pd: (habaabiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: habaabi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Boor kicin. 2. Neef riman candho keenid; carin; gorin.

waa la naqliyay ✓

v. blow dust

waa la naqliyay ✓

1

(fal) siigo kici, awaaree. Dh: siigay, siigee, awaaree.

2

habaasi: (fal) neef rimman, muuji calaamadihii dhalitaanka oo gor yeelo; candhada weynee.

waa la naqliyay ✓

1

de: blow dust

2

lx: habaasi

3

pd: (habaasiyey)

4

ps: v2a=

5

key: habaasi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley tartiib u wadid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax toosin ama wanaajin. 2. (f.mg) Ku h.: wax meel uu u socdo ku toosin. 3. (f.mg) Ku h.: warqad, farriin, alaab iyo wixi lamida cidda ay u socoto meesha laga heli karo u dirid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax toosin ama wanaajin. 2. (f.mg) Ku h.: wax meel uu u socdo ku toosin. 3. (f.mg) Ku h.: warqad, farriin, alaab iyo wixi lamida cidda ay u socoto meesha laga heli karo u dirid. m.f.dh, hagaajin.

waa la naqliyay ✓

v. straighten (out), put in order, make right, tidy up; regulate; organize; proof-read

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) fix (fiksi); repair (ripeer); enhance (in-heen-si); improve (im-puruuv) ~ samayee, dayactir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida ugu wanaagsan u qabo, si fiican u samee. Dh: fiicnee, wanaaji. Li: xumee.

2

hagaaji: (fal) wax horay u xumaa dib u suubbi. Caanteenkaa iga xumaadaye ii hagaaji. Dh: samee. Li: xumee.

3

hagaaji: (fal) dawga saxda ah ku rid; meel uu doonayo ku toosi. Ninka waddada ku hagaaji. Dh: tus, Li: weeci.

waa la naqliyay ✓

1

cf: farsamee, sallax

2

de: straighten (out), put in order, make right, tidy up; regulate; organize; [ext.] proof-read

3

lx: hagaaji

4

pd: (hagaajiyey)

5

ps: v2a=

6

key: hagaaji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley korriimo xumo dhaxalsiin.

waa la naqliyay ✓

v. stunt, cause to be stunted ~ dwarfish

waa la naqliyay ✓

(fal) hagaas ka dhig oo ha kori waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: stunt, cause to be stunted ~ dwarfish

2

lx: hagaasi

3

pd: (hagaasiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: hagaasi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: halaag².

waa la naqliyay ✓

v. wipe out, destroy, bring to destruction

waa la naqliyay ✓

(fal) halaag ku rid. Dh: halaag.

waa la naqliyay ✓

1

de: wipe out, destroy, bring to destruction

2

lx: halaaji

3

pd: (halaajiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: halaaji

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal hindise ah. Iska daa halaalida. Dh: halaasi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haalaati.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaraaradi ha ku qabto; hamuun darteed la wareer.

2

halaati -ga: (magac, lab, keli) baahida la dareemo kolka la qabatimo sigaar, shaah, bun, jaad iyo wixii la mid ah. Dh: hamuun, xaraaro, xaraarad.

waa la naqliyay ✓

1

(Haraaci-ga)

2

Biyo waran ama wax la mid ah oo dabayshu aayar rux-ruxayso.

waa la naqliyay ✓

1

haraaci¹: m.l.kh la-mid: hiraaci¹.

2

haraaci²: f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: hiraaci².

waa la naqliyay ✓

Swell

waa la naqliyay ✓

1

v. wrinkle, curl; ruffle; form waves on (water ~ grass)

2

haraaci vl. n. ruffling of water by the wind

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo iyo wixii la mid ah, meel kasta buuxi oo dabayshu ha ku dhaqdhaqaajiso.

2

haraaci -ga: (magac, lab, keli) biyo meel kastaba buuxiyay, marka ay dabayshu ku dhacayso ee ay dusha ka ruxayso.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) one that falls behind among moving herd; straggler (straaglar) ~ dabaadi-ga

waa la naqliyay ✓