harsanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baaqi soo noqday oo wax kale ka soo hadhay ahaan. Dh: hadhnaan.

m.f.dh eeg ba'san. la-mid: ba'sanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xumaaday oo ba'an ahaan. Ba'sanaanta beertu joogto maahe waa sannadkan oo keliya.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) xaalad tirnaan ah ku sugnow. Ba'sanaanta fartu waa maxay ma roob baa ku da'ay? Dh: tirtirnaan, masaxnaan.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax aan jirin. Dh: tirnaan, baaba'sanaan.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) balanbalsanaan ku jira. Ba'sanaanta iyo batimaalsanaanta ka baylahtira xoolaha. Dh: baaba'sanaan.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) bixitaan la'aan ku timaadda dalagga. Dh: bi'sanaan.

ba'sanaan -ta: (magac, dhedig, keli) doorsoonaan ku timaadda dadnimada iyo dhaqanka qofka. Ba'sanaanta iyo buuri cabka aqoon la'aantaa u gaysay barbaarta. Dh: baaba'sanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid baahsan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cabsi ku joogitaan. Dh: didsanaan.

baqsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) caano baqay ahaan.

m.f.dh eeg barxan². la-mid: barxanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isku dhex badhxamay oo isku mulaaqnaan ahaan. Barxanaanta caanaha iyo biyaha waa la gartaa. Dh: badhxanaan.

(Baxsanaan-ta)

Baxsan ama baxsi ahaan.

baxsanaan¹: m.f.dh eeg baxsan. la-mid: baxsanaansho.

baxsanaan²: m.dh (daawo) Xaalad maskaxeed lagu yaqaan farxad aan caadi ahayn iyo firfircoon oo caadiga ka baxsan, fahmo aad u kacsan oo si dhakhso ah ugu beddelanta caro dhawaansho.

m.dh (daaw.) Xaalad maskaxeed lagu yaqaan farxad aan caadi ahayn iyo firfircoon oo caadiga ka baxsan, fahmo aad u kacsan oo si dhakhso ah ugu beddelanta caro dhawaansho.

f. n., [abstract] excellence, distinction; being nice ~ good; goodness

-ta: (magac, lab, keli) mid wanaagsanaan ahaan. Dh: hannaansami.

de: excellence, distinction; being nice or good; goodness

lx: baxsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: baxsanaan

m.f.dh eeg cabsan. la-mid: cabsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax sakhraansan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax caarran ahaan.

m.f.dh eeg dansan. la-mid: dansanaansho, densanaan, densanaan -sho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab, laydh ama wax la mid ah bakhtiisan ahaan. Dh: densanaan.

(Darbanaan-ta)

Wax darban ahaan; diyaarsanaan.

m.f.dh eeg darban. la-mid: darbanaansho.

f. n., [abstract] readiness

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl u diyaar ahaan. Dh: heellanaan, heeganaan.

de: readiness

lx: darbanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: darbanaan

m.f.dh eeg farxan². la-mid: farxanaansho.

m.f.dh eeg gafsan. la-mid: gafsanaansho, gefsanaan, gefsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaadhid la'aan oo in dhexda kaga gu'id. Dh: gafsanaansho.

gafsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) xaqiiqada ka leexsnaan; runta garamarsanaan. Dh: qaldanaan.

(Habbanaan-ta)

Si habban ahaan.

m.dh la-mid: habboonaan.

f. n., [abstract] correctness, rightness

-ta: (magac, dhedig, keli) si habban ama toosan ahaan. Aad baan ugu farxay sida habbanaanta leh ee aad xaajada u gashay. Dh: haboonaan, wanaagsanaan, toosnaan.

a: habboonaan

de: correctness, rightness

lx: habbanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: habbanaan

m.f.dh eeg habsan. la-mid: habsamaansho, habsami.

-ta: (magac, dhedig, keli) cuddoonaan iyo qummanaan; hannaan wanaagsan.

m.f.dh eeg hafran. la-mid: hafranaansho.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

Harmattan

-ka: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, boodhley iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof hawl haya ahaan; mashquulnaan.

m.f.dh eeg hirqan. la-mid: hirqanaansho.

m.f.dh eeg hugsan. la-mid: hugnaan, hugnaansho, hugsanaansho.

m.dh la-mid: hurnaan.

(Jacsanaan-ta)

(ku jacsanaan) Rabitin wehesho; jacayl ama kal iyo laab wax la qabana hayo, ama lays faray, kd., u qabid; raalli ka ahaan.

m.f.dh eeg jacsan. la-mid: jacsa-naansho.

-ta: (magac, lab, kali) maka la sheegayo in maayad dab ah la dhex markiyay shay.

m.f.dh eeg jirsan. la-mid: jirsanaansho.

m.f.dh eeg kacsan. la-mid: kacsanaansho.

f. n. agitation

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kacsan ahaan; taagnaan.

de: agitation

lx: kacsanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f

syn: lurnaan

key: kacsanaan

m.dh la-mid: liqsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof wax ligay ahaan.

m.f.dh eeg margan. la-mid: merganaan, marganaansho, merganaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunha joogid oo wax ku margan ahaan. Marganaanta waa lagu dhintaa.

m.f.dh eeg marqan. la-mid: maraqsanaansho, maraqsanaan, marqanaansho.

m.f.dh eeg naqsan. la-mid: naqsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel naq ku da'ay oo qoyan ahaan.

m.f.dh eeg naxsan. la-mid: naxsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) cabsi darteed sas iyo naxdin ku jirid.

m.f.dh eeg qabsan. la-mid: qabsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid la qabtay ahaan.

m.f.dh la-mid: qatanaan.

(Qardanaan-ta)

Wax qardan ahaan.

m.f.dh eeg qardan. la-mid: qardanaansho.

f. n., [abstract] thickness, solidity

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog iyo tamar u dhalasho. Dh: xoogganaan.

de: thickness, solidity

lx: qardanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: qardanaan

m.f.dh eeg qaxsan. la-mid: qaxsanaansho.