harriigid

(Farriiqid-da)

Wax biyabbiyo ah dalool ama dillaac yar, xoog uga soo bixid; dhiiqsamid.

m.f.dh eeg farriiq².

-da: (magac, dhedig, keli) wax biyabiyood ah, dalool ama dillaac yar ama meel yar oo cidhiidhyoon, xoog uga soo bixid. Dh: dhiiqsamid.

(Marriimid-da)

1. Marriin siin; dharayn; cid u arratirid, qurxin.

2. (gogol, kd.) marriin u yeelid, ku qurxin, midabayn.

m.f.dh eeg marriin². la-mid: marriin¹ (4).

-da: (magac, dhedig, keli) dhar marriin ah u xidhid. Marriimidda caruusaddu waa dhaqan wanaagsan. Dh: marriinid.

marriimid -da: (magac, dhedig, keli) qurxin oo sharraxaad iyo farshaxan ku samayn. Marriimidda maqsinnadu bilicda aqalka ayay soo saartaa. Dh: sharraxid, marriinid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg marrimid.

m.f.dh eeg rarriib².

m.f.dh eeg sarriib. la-mid: sarriigid.

-da: (magac, dhedig, keli) sariibad ka dhigid.

-ka: (magac, lab, keli) sarriigasho.

sarriigad -ka: (magac, lab, keli) xishood yeelashe iyo edebsasho.

m.f.dh eeg tarriq².

-da: (magac, dhedig, keli) kalajeexid.

(Xarriiqid-da)

Xarriiq samayn, dhigid.

m.f.dh eeg xarriiq².

-ka: (magac, lab, keli) «ku cariigsasho; cariiqsad.

m.dh la-mid: dhasiigid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhega adaygid; cagajiid oo qof kolka wax loo diro tiica ahaan. Dhansiigiddu qayrkaa bay kaa reebtaa. Dh: cagajiidid, dhasiigid.

m.f.dh eeg kharriban¹.

m.f.dh eeg sharriban¹. la-mid: shirrabmid.

m.f.dh eeg tarriiqan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax kala jeexan noqosho.

(Hiigid-da)

Harag ama tahar ama wax la mid ah, ruugid, cunid; sarriigid.

m.f.dh eeg hiig.

-da: (magac, dhedig, keli) si baahi ka muuqato, harag ama tahar ama wax la mid ah, ruugid oo afka ula dhicid. Dh: diirasho, hiigis, sarriigid.

-ka: (magac, lab, keli) qashin iyo wixii la mid ah, xaadhniin oo nadiifin. Dh: fiiqid, harniin.

(fal) dhulka ama meel kale xarriiq jiifa oo dheer ku samee. Dh: jeex, xarriiq.

harriiq -a: (magac, lab, keli) xarriiq jeexan oo la arko ama macna ahaan la isla yaqaan. Dh: xarriiq. Wa: xarriiqyo

(Sarriig-ta)

1. Nafta iyo sharafka oo la dhawro, oo aan wax xun loo quurin; xilkas; xishood; sheex.

2. Wax dhuuban oo laamo ama wax kale ka taagtaagan yihiin oo inta gunta ilkaha ama wax kale lagaga qabto, iyadoo aan kolna la siiddeyn, dhifasho xoog leh, lagu murxiyo, lagu diiro.

sarriig¹: m.dh 1. Dhawrashada sharafta la dhawrto. 2. Dulqaadka dhibaato loo dulqaato.

sarriig²: f.g1 (-gay, -gtay) la-mid: sarriib.

m.dh 1. Dhawrashada sharafta la dhawrto. 2. Dulqaadka dhibaato loo dulqaato.

f. n. self-respect

Dignità

Dignity

-ga: (magac, lab, keli) dub iyo laf, kala saarid.

sarriig -ta: (magac, dhedig, keli) nafta oo sharafta loo dhawro, oo aan wax xun loo quurin; xishood xurmo ku dheehantahay ku dhaqaan. Dh: edeb xilkas, sheex, xaqdhawr.

sarriig -ta: (magac, dhedig, keli) wax dhuuban oo laamo ama wax kale ka taagtaagan yihiin oo inta gunta ilkaha ama wax kale lagaga qabto, iyadoon kolna la sii deyn, dhifasho xoog leh lagu mudhxiyo, lagu diiro.

sarriig-ta: (magac, dhedig, keli) walax si xun loo jeex jeexay, si daran u feenfeenasho, aad u xagxagasho, diirka ka diirasho. Sarriig riyuhu geedahii diirka kaga saareen.

sarriig -ta: (magac, dhedig, keli) sida ilkuhu u dhilaan wax diirleh.

de: self-respect

initial: s

lx: sarriig

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: sarriig

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax xawli ku ordaya si kedis ah u hakin ama u weecin. 2. Ku b.: wax jilicsan ballaarin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax xawli ku ordaya si kedis ah u hakin ama u weecin. 2. Ku b.: wax jilicsan ballaarin. m.f.dh, barriijin.

v. turn ~ halt (a running animal) abruptly; push into a sitting position

(fal) si qaab daran oo kadis ah u leexi qof ama neef xawli ku ordaya. Barriiji hasha ha innaga leexatee. Dh: du', waabi, majiir.

de: turn or halt (a running animal) abruptly; push into a sitting position

lx: barriiji

pd: (barriijiyey)

ps: v2a=

key: barriiji

m.f.dh eeg carrog².

(Daliigid-da)

1. Faraha ku tuujin; duugid.

2. (ku daliigid) Ul ama wax kale oo sida daliigta u toosan, ku dhufasho, ku jiidid.

m.f.dh eeg daalig³. la-mid: daliig¹.

-da: (magac, dhedig, keli) timo, maydhax, xig iyo wixii lamid ah, gacmaha ku duugid. Dh: daliigis.

daliigid-da: (magac, dhedig, keli) cunto badnaanta si aan habboonayn wax loo cuno.

m.f.dh eeg dariir.

m.f.dh eeg darrib.

-da: (magac, dhedig, keli) tadriib u samayn. Dh: tababarid.

m.f.dh eeg fayiig².

-da: (magac, dhedig, keli) indho iyo wixii la mid ah, daciifid oo naaqusid.

(Gariirid-da)

Qarqaryo ama cabsi ama wax kale la ruxasho, la jarcayn, la qarqarid.

m.f.dh eeg gariir². la-mid: gariir¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) qadhqadhyo ama cabsi darteed la jarcayn.

-da: (magac, dhedig, keli) si aad iyo boob ah wax u cunid. Haldhaa iyo maroodaan bartiyo yey wax haaliga'e. Dh: hiigid.

m.f.dh eeg hadiid.

-da: (magac, dhedig, keli) si isdabajooga ah oo degdeg ah wax u cunid.

hadiidid -da: (magac, dhedig, keli) dhagax, feedh ama wax kale, si aan kala go' lahayn oo darandoorri ah ula dhicid, ku miisid, ku weddemin.

(Haliilid-da)

Wax helidood, ama qof wax gaarsiinti, kd., u soo kicid, soo aadid, aan dib looga waabanayn.

m.f.dh eeg haliil.

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax aan faraha ku jirin, heliddooda, hamuun dheeri ah u muujin. Dh: kardhasho.

(Halligid-da)

Halaagid.

m.dh la-mid: halaagid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg halligaad.

(Hardiyid-da)

Hardi ku dhufasho; madaxa xoog wax ugu dhufasho; cid madaxa wax ku yeelid.

m.f.dh eeg hardi. la-mid: haratin, hardin, hertin.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale madax ku jiidid. Hardiyidda naga daa oo saani u ciyaar. Dh: herdiyid.

m.dh la-mid: xargagid.

-da: (magac, dhedig, keli) basbaas kulul oo cuntada lagu daro. Dh: middimiddi, basbaas, barbari.

hariisad -da: (magac, dhedig, keli) cunto qamadi ama heed ka samaysan oo si gaara loo kariyo.

hariisad -da: (magac, dhedig, keli) jaadadka xalwadda middood. Dh: hariiso.

m.dh la-mid: maliilid.

qariibid¹: m.l 1. Cunidda badar, sonkor iyo wixi lamida iyadoo aan la karin la cuno. 2. Q. ah: xoogaa badar, sonkor iyo wixi lamida ah oo aan la karin.

qariibid²: m.f.dh eeg qariib³.

-ka: (magac, lab, keli) cunidda badar, sonkor iyo wixii la mid ah, oo aan la karin.

qariibid -ka: (magac, lab, keli) xoogaa badar, sonkor iwm ah oo aan la karin.

(Qariidid-da)

Badar ama wax la mid ah, ceerin ku cunid.

m.f.dh eeg qariid².

-da: (magac, dhedig, keli) xuduudo wax kala xadeeya samayn. Gumaysigu qariidid ayuu Afrika ku gaybiyay: Dh: xadayn; khariidadayn

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhidhid.

-da: (magac, dhedig, keli) xumayn oo wax aan hagaagsanayn ka dhigid. Dh: kharaabin, kharribid, xumayn. Li: suubbin, hagaajin.

m.f.dh eeg qarrir². la-mid: qarrer¹, qarrerid, qarrir¹.

(Sarrifid-da)

1. Lacag isku taal, tu jajab ah, oo qiime le'eg, u rogid, ku beddelid, ku doorin.

2. Sarraafad ama masruuf siin.

m.f.dh eeg sarrif². la-mid: sarrif¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) sarraafad ama masruuf siin.

sarrifid -ka: (magac, lab, keli) lacag isku taal; tu jarjar ah; oo qiimo le'eg, u beddelid; ku doorin.

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Sharaf iyo magac dhawrasho. 2. la-mid: sarriibo.

f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Sharaf iyo magac dhawrasho. 2. la-mid: sarriibo.

v. show self-respect ~ self-control; stop doing something out of shame

(fal) 'laan iyo wixii la mid ah, diirka kala bax.

sarriigo: (fal) dhawr sharafta oo xishoo.

de: show self-respect ~ self-control; stop doing s.t. out of shame

initial: s

lx: sarriigo

nt: sarriigasho (/da) [vn-f]

pd: (sarriigtay)

ps: v3b=intr

key: sarriigo

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sharafta iyo haybadda ku xun qof ku qasbid. 2. Wax dhogorta ka murxin.

(fal) dhogorta ama wax kale ka murxi; ka diir.

m.f.dh eef tariib².

(Tarrixid-da)

Wax kelinnimada iyo miirnimada ka bi'in; dheehid; wehelin; barxid.

m.f.dh eeg tarrax². la-mid: tarrax¹.

vl. n. act of diluting ~ mixing

-da: (magac, dhedig, keli) qof aan keligii socon oo qof kale la socdo.

de: act of diluting ~ mixing

initial: t

lx: tarrixid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: tarrixid

-da: (magac, dhedig, keli) fiddigid, engegida.

(Xariirid-da)

1. (caano) xariir ka dhigid.

2. (il bugta) xariir ku farsamayn, ku daweyn.

3. Summad (xariir) xoolo ku dhigid.

4. Hadal xariir ah (cid ku) dhihid.

m.f.dh eeg xariir³. la-mid: xariirin.

m.f.dh eeg xąriir². la-mid: xiriirid.

-da: (magac, dhedig, keli) caano iyo biyo isku badhxid. Dh: fadhxid, badhxid.

xariirid-da: (magac, dhedig, keli) il bugta sarid oo xirribta sare ka dhiijin. Dh: xariiris.

xariirid -da: (magac, dhedig, keli) qof iin uu leeyahay hortiisa ku caddayn. Li: xan.

xariirid -da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh cid kale la samayn. Dh: xadhiidhid.

-da: (magac, dhedig, keli) aad u kala jiidid. Dh: ballaadhin, waaxid.