harmataan

-ka: (magac, lab, keli) hadhitaanka, wax kale oo tiro leh laga soo hadho. Dh: hadhniin.

haritaan -ka: (magac, lab, keli) xaadhitaan ama fiiqitaanka meel qushaash iyo uskag leh. Dh: xaaqitaan, xaadhitaan, fiiqid, fiiqitaan.

haritaan-ka: (magac, lab, keli) cid socdaalaysay, ka hadhitaan.

m.f.dh eeg harsan. la-mid: harsanaansho.

-ka: (magac, lab, keli) wax marmarya ahaan. Marmaritaankaaga waan la socdaa.

m.f.dh eeg dharla'². la-mid: dharla'aansho, dharra'aan, dharra'aansho.

m.dh la-mid: dharla'aan.

-ka: (magac, lab, keli) ci'da waraabaha. Xalay warraabaha dharraqaankiisa ayaan ka seexan weynay. Dh: qaloonbi, golomis.

-ta: (magac, dhedig, keli) hantila'aan aanu qofku waxba hayn. Dh: xoolola'aan.

(tilmaame) beer la harameeyay; beer la limay.

m.f.dh eeg harqaaman. la-mid: harqaamaansho.

m.f.dh eeg shardan. la-mid: shardanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax shardi lagu xiray ahaan.

Haddatan la joogo; haddeer; hadda; eegga; amminka.

fk. Hadda tan la joogo; amminka, hadda.

fk. Hadda tan la joogo; amminka, hadda.

adv., time: now, at this moment; right now

(adv) at this time, at present: now (naaw). Ex: haatan miyaad tagaysaa? are you leaving now1?

(falkaabe) tusaaleeya waqtiga ama aminta isla marka la hadlayo la joogo; haddan la joogo. Haatan waa la joogaa, hadhow waa la sugayaa. Dh: imika, haddadatan, hadda, eegga, aminka, eegadan, eegadatan, amminka, imminka.

de: now, at this moment; right now = hadda + tan

lx: haatan

ps: adv-time

key: haatan

hamaan¹: m.l.kh Nin naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid tahay. la-mid: haamaan.

hamaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Mushkilo xallinteeda kari waayid. la-mid: hamaanso (3).

m.l.kh Nin naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid tahay. la-mid: haamaan.

m. n. (adj.): cunning ~ sly person; astute; ruthless, fearful (to be feared), of fiendish cleverness

(n) see [eeg] haamaan

(fal) caajis iyo daal iska dareen.

hamaan -ka: (magac, lab, keli) eeg haamaan.

a: haamaan

de: cunning ~ sly person; [atr.] astute; ruthless, fearful (to be feared), of fiendish cleverness

lx: hamaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: hamaan

(Haraan-ka)

Dhar la tolay ama la iibshey cad ka soo haray.

m. n. leftover piece of cloth, remnant

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar la iibshay ama la tolay in yar oo ka soo hadhay.

de: leftover piece of cloth, remnant

lx: haraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: haraan

1. (Mataan-ka) a) Labo ilmood oo hooyo isku kol dhashay, midkood lab. b) Labo wax oo isku mataansan, midkood.

2. (Mataan-ta) a) Labo ilmood oo hooyo isku kol dhashay midkood dheddig. b) Ceel af dhuuban oo dheer.

mataan¹: m.l (-no, m.l) 1. Labo ilmood oo hooyo isla mar dhashay midkooda labka ah. 2. Labo waxyaalood oo laysugu magac daro.

mataan²: m.dh (-no, m.dh) 1. Labo ilmo oo hooyo isla mar dhashay midkooda dheddigga. 2. Laba waxyaalood oo laysugu magacdaro ama la israaciyo. 3. Ceel af dhuuban, biyo badan oo ceelal kale ku dhow.

mataan¹: m.l (-no, m.l) 1. Labo ilmood oo hooyo isla mar dhashay midkooda labka ah. 2. Labo waxyaalood oo laysugu magac daro.

mataan²: m.dh (-no, m.dh) 1. Labo ilmo oo hooyo isla mar dhashay midkooda dheddigga. 2. Laba waxyaalood oo laysugu magacdaro ama la israaciyo. 3. Ceel af dhuuban, biyo badan oo ceelal kale ku dhow.

m. n. twin (male ~ female)

name-m twin

-ka: (n) twin (tuwiin); one of two children born at the same birth

magac loo bixiyo wiil qof kale hooyadii uurka kula sidday oo la dhashay.

-ka: (magac, lab, keli) ceel biyo yar; ceel af dhuuban oo aad u hulan oo hoos u dheer. Dh: goof. Wa: mataano.

mataan -ka: (magac, lab, keli) labo imlood iyo in ka badan oo hooyo kol wada dhasho midkood. Wa: mataano.

mataan -ta: (magac, dhedig, keli) labo imlood iyo in ka badan oo hooyo kol wada dhasho middood oo gabadh ah.

mataan-ta: (magac, dhedig, keli) labada lafood ee dhundhunka ee xusulka iyo faraha u dhexeeya middood. Wa: mataano.

de: twin (male ~ female)

lx: mataan

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n1-m/f

key: mataan

baratan¹: m.l la-mid: bedertan¹.

baratan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: bedertan².

- baratamay/baratantay: (v) compete (kam piit); contest (kon test) ~ baretan, tartan

-ka: (magac, lab, keli) tartan orod ah oo dhexmara laba qof iyo ka badan. Baratankii yaa badiyey?

(Darmaan-ka, Darmaan-ta)

Neef fardo ah oo dhallin yar oo aan weli la jebin.

darmaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Ubad fardood oo lab. 2. Nin mingis qaba.

darmaan²: m.dh (-no, m.dh) 1. Ubad fardood oo dheddig. 2. Qof dumar ah oo qaba mingis.

name: Darmaan

m. n. colt, foal

darmaan [feminine] n. filly, foal

name-unisex colt, filly, foal

-ta: (n); filly (fili). Ex. faras yar oo dhedig ah; young female horse

(I) Puledro, Puledra;

(E) Colt or Filly

(S) DARMAAN (S. g.: Darman)

magac loo baxsho lab iyo dhedig ba oo loola jeedo qurux iyo hannaanwanaag sida faraska da'da yar.

-ta: (magac, dhedig, keli) geenyada da'da yar ee aan weynayn. Dh: geenyo. Li: sange.

-ka: (magac, lab, keli) qoriga dheer oo xoogga badan oo shiraacu, gees ilaa gees, ku daruuran yahay oo ku xidhxidhan yahay.

(Haadaan-ta)

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

f. n. crevasse, chasm, abyss

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

-ta: (n) a deep opening in the earth's surface; chasm (kaazem); gorge (goog) ~ dalow

-ta: (magac, dhedig, keli) geed banka ka baxa oo laamihiisu caleen lahayn oo caano kulul na ka soo heemaan. Kolka la turqo dhuuxiisu wuu jilicsan yahay oo qabaallada iyo qoryaha xoolaha lagu waraabiyo ayaa laga qortaa. Neefka haadaan baa ku da'day oo dhogortii ka qaadday.

haadaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo laga dhaci karo. Geela haadaanta ka ilaali yuun ku daadane. Dh: jar, uub, ceel, bohol, god.

m.l la-mid: hamaan¹.

m. n. (adj.): cunning ~ sly person; astute; ruthless

-ah: (adj) wily (waayli); sly (islaay); tricky (tiriki) ~ nahaab. —Syn: cunning, crafty, foxy, artful, guileful

(tilmaame) qof hunguri xun oo aan waxba dhawran. Haamaan hanti guud looma dhiibo. Dh: iimaanlaawe. Wa: haamaanno

de: cunning ~ sly person; [atr.] astute; ruthless

lx: haamaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: hamaan

key: haamaan

(Haaraan-ka)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay ama noqday oo la isku eedeeyo, laysku dagaalo, wax laysaga sheego; hiif; canaan.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo. la-mid: haaraamid.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn. m.f.dh, haaraamid.

v. blame, reprove

-ka: (n) censure (sensher); reproof (ripruuf)

(fal) wax xumaaday, ciddii ka masuulka ahayd, ku eedee. Dh: hiif, canaano.

haaraan -ka: (magac, lab, keli) canaan hiif leh. Dh: foolxagad, eed, canaan, hiifid, haaran.

de: blame, reprove

lx: haaraan

nt: haaraan (ka) [vn-m] 'reproof, blaming'

pd: (haaraamay)

ps: v1=

key: haaraan

(Halmaan-ka)

1. Erey aan la rabin in la yiraahdo oo gef carrabku u boobo; gefka carrabka; gefka hadalka; kamma.

2. Illow; xusuusanwaa.

halmaan¹: m.l 1. Xusuus la'aanta la xusuusan waayo wax hore loo soo maray. 2. la-mid: halmaamid.

halmaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax illoobid. la-mid: hilmaan².

halmaan¹: m.l 1. Xusuus la'aanta la xusuusan waayo wax hore loo soo maray.

halmaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax illoobid. m.f.dh, halmaamid. la-mid: hilmaan.

v. forget

halmaan vl. n. forgetting, forgetfulness

-ka: (n) the act of forgetting; forgetfulness (forget-fuul-nes) ~ hilmaan, helmaan

halmaan -halmaamay I halmaantay: (v) forget (feer-get)-, be unable to remember

(fal) illaw oo ha xusuusan. Dh: hilmaan.

halmaan -ka: (magac, lab, keli) xasuusla'aan iyo illaw. Kolka la gaboobo halmaan kaa dadka ku bata. Dh: illow, hilmaan.

halmaan -ka: (magac, lab, keli) carrabka oo xada wixii in la yidhaa la doonayo wax ka duwan. Halmaan hadal kuma jiro. Dh: gef, kama'.

m.dh la-mid: hardiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) madaxa ku dagaallamid. Dh: herdiyid, haratiyid, hertin.

(Harmal) 0g, N Diceratella elliptica (DC) Jonsel. Cruciferae.

N Kickxia hastata (Benth) Dandy. Scrophulariaceae.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baaqi soo noqday oo wax kale ka soo hadhay ahaan. Dh: hadhnaan.

harqaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Dhul beereed, aan carro madow ahayn, ee dhagxaanta iyo carro guduuddu ku badantahay, oo dhulka adablaha ah xagga dhagaxa ka xiga. 2. la-mid: kharqaan, sharqaan. Makiinad dharka lagu tolo.

harqaan²: f.g1 (-aamay, -aantay) Dhar makiinad ku tolid.

m.l (-nno, m.dh) 1. Dhul beereed, aan carro madow ahayn, ee dhagxaanta iyo carro guduuddu ku badantahay, oo dhulka adablaha ah xagga dhagaxa ka xiga. 2. la-mid: kharqaan, sharqaan. Makiinad dharka lagu tolo.

m. n. sewing machine

-ha: (n) sewing machine ~ sharqaan, kharqaan

-ka: (magac, lab, keli) dharka ama qalabka dawaarluhu isticmaalo. Dh: dawaar.

a: kharqaan

de: sewing machine

lx: harqaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: harqaan

m.l (-no, m.dh) Cayayaan lix lugoodle ah, dalalka kulul ku nool, oo dib sun xambaarsan oo uu wax ku qaniino leh. la-mid: hanraar, harraar.

m.l (-no, m.dh) Cayayaan lix lugoodle ah, dalalka kulul ku nool, oo dib sun xambaarsan oo uu wax ku qaniino leh. la-mid: hanraar, harraar.

m. n. scorpion

-ka: (magac, lab, keli) cayayaan jaadad kala duwan leh oo dabo soo qalloocda oo sun wadata wax ku turqa. Dh: daba'aleel, dibqallooc.

de: scorpion

lx: harraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: dabaqallooc

key: harraan

(Sarmaan-ta)

Geed qodax leh (canbuul) oo xididkiisa asal wanaagsan laga helo.

m.l (sarmaan, m.dh) Geedqodax salka u buuran leh oo xabag macaan iyo asal wanaagsan oo wax lagu carariyo leh, xididdadiisana dhigo laga samaysto.

m.l (sarmaan, m.dh) Geedqodax salka u buuran leh oo xabag macaan iyo asal wanaagsan oo wax lagu carariyo leh, xididdadiisana dhigo laga samaysto.

f. n. thorny plant species

[SARMAN] Acacia horrida 05

(Sarman) All.Som. Acacia horrida (L) Willd. Mimosaceae.

N Acacia reficiens Wawr. Mimosaceae.