Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

int., maqal! dhegayso!

waa la naqliyay ✓

/hark/ (v) dhegeyso, maqal. e.g. Just hark to her.

waa la naqliyay ✓

1

(Gadiid-da)

2

Hooska harkii waxa bixiyey gondohooda ku soo urura.

waa la naqliyay ✓

1

(Hargal-ka)

2

1. Harka soo geliddiisa.

3

2. Harkii oo meel la joogo ama la harsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Hargelid-da)

2

1. Harkii soo gelid; harkii noqosho.

3

2. Harkii meel ku sugnaan, joogid, harsasho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Hoos-ka) Waxa ifku qabto harka ka baxa; hoosiis; har.

2

2. (Hoos-ta) Xagga dhulka xiga; aan kor ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Qada-da)

2

Cunnada weyn oo harkii la cuno; harimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Wiirawiira-ha)

2

1. Harkii kolka qorraxdu garna diiddo.

3

2. Dhibaato kasta oo kulul; (ama wiirawiiro).

waa la naqliyay ✓

1

(Wirwir-ka)

2

1. Dhaldhalaal; birbir.

3

2. Dhalanteed; dhaan dabaggaalle.

4

3. Qorraxda harkii oo lagu dhalandhoolo, lagu socdo.

waa la naqliyay ✓

1

(Wirwirid-da)

2

1. Sida dhalanteedka u dhaldhalaalid; birbirid.

3

2. Harkii qorrax ku socosho, ku dhalandhoolid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waqtiga u dhaxeeya subaxda iyo harka. la-mid: barqimo, barqin¹.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Waqtiga u dhexeeya harka ilaa casarka. 2. Salaadda xilliga la tukado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Cuntada harkii la cuno; qado. 2. Wax jirro awgeed loo takooro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Harka galabtii walxaha iyo nafleydu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

hoos¹: m.l (-sas, m.l) Shey if ku qabtay oo ilees-ma-gudbiye ah harka ka soo baxa.

2

hoos²: m.dh Meel ay wax kale ka sarreeyaan.

3

hoos³: f.g1 (-say, -stay) Wax har u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Cunnada harki la cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) Qaab taran jinsila' oo ka dhaca dhirta, halkaas oo ay ka samaysmaan dhismayaal gaar ah oo unugyo badanley ah, kuwaas oo harka dambena ka go'a waalidkood. Tusaale: “Tuyuubar iyo balbka”.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (c.fal.) Harkii kolka qorraxdu dhinacna diiddo. 2. Dhibaato kasta oo kulul.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waqtiga u dhaxeeya subaxda iyo harka. la-mid: barqimo, barqin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Waqtiga u dhexeeya harka ilaa casarka. 2. Salaadda xilliga la tukado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Cuntada harkii la cuno; qado. 2. Wax jirro awgeed loo takooro.

waa la naqliyay ✓

1

hoos¹: m.l (-sas, m.l) Shey if ku qabtay oo ileesmagudbiye ah harka ka soo baxa.

2

hoos²: m.dh Meel ay wax kale ka sarreeyaan.

waa la naqliyay ✓

/ark/ (n) doonti naby Nuuh.

waa la naqliyay ✓

1

(Har-ka)

2

Waxa ifku qabto, hooska uu bixiyo; hoos; hoosiis.

waa la naqliyay ✓

1

har¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax if qabtay hooska uu bixiyo. 2. Meel dusha ka dedan, waab, guri iyo wixi lamida hooskooda qabow.

2

har²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Digo iyo wixi lamida meel ka xaarid. 2. (f.mg) Safar iyo wixi lamida dad u bixi lahaa mid ka mid ah ka baaqasho. 3. (f.mg) Qof dad uu la socday ka gaabin. 4. (f.mg) Wax la isticmaalay in yar ka baaqi noqosho. 5. (f.mg) U h.: qof dhintay xoolo ka dhaxlid.

waa la naqliyay ✓

1

har¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax if qabtay hooska uu bixiyo. 2. Meel dusha ka dedan, waab, guri iyo wixi lamida hooskooda qabow.

2

har²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Digo iyo wixi lamida meel ka xaarid. 2. (f.mg) Safar iyo wixi lamida dad u bixi lahaa mid ka mid ah ka baaqasho. 3. (f.mg) Qof dad uu la socday ka gaabin. 4. (f.mg) Wax la isticmaalay in yar ka baaqi noqosho. 5. (f.mg) U h.: qof dhintay xoolo ka dhaxlid. m.f.dh, harid.

waa la naqliyay ✓

1

v. stay (behind), remain, be left over

2

har m. n. shade, shadow

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) continue to stay after others have gone or left; remain (ri meeyn); stay (isteey) ~ hadh, joog

2

har -ka: (n) shadow (shaadhow); shade (sheeydh) ~ har, hoos,

3

hadh leh: (adj) shady (sheeydhi) ~ hoos leh; shade (sheeydh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid soconaysa, ka hadh.

2

har: (fal) salabe qaado oo meel qashin yaallo nadiifi. Aqalka hortiisa har. Dh: xaadh, fiiq, dug, salabee.

3

har -ka: (magac, lab keli) eeg hadh.

4

har-ta: (magac, dhedig, keli) meel ballaadhan oo godan oo biyuhu fadhiistaan oo Allasamee ah ama la qoday. Dh: balli Wa: haro.

waa la naqliyay ✓

ظَلَّ

waa la naqliyay ✓

v. find, see for oneself

waa la naqliyay ✓

1

de: find, see for oneself rw: arag

2

lx: arko

3

pd: (arkaday)

4

ps: v3a=

5

key: arko

waa la naqliyay ✓

Jidhif

waa la naqliyay ✓

/baark/barks, barking, barked; (v) 1. cida eeyga (qaylada eeyga) e.g. The dog barked at the security guard. (n) 2. golofta dhirta (diirka dhirta).

waa la naqliyay ✓

1

/baark/ (n) 1. qaylythy eeyky. 2. geedky jhiliftiis (qoloftis, diirshey).

2

/bark/ (v) eey haang ing qayliyow.

waa la naqliyay ✓

1

n., (rind of a tree) diir, -ki; 2nd bark used for making ropes, dhub, -ki, maydhax, -di; producing red dye, asal, -ki.

2

bark, v.tr., (take off the bark) diil, diir.

3

bark, v.i., (to bay) ci' or ci.

4

barking, n., ci', -di.

waa la naqliyay ✓

/dhaark/ (adj) 1. mugdi (iftiin-la'aan) (adj) 2. madoow-badan.

waa la naqliyay ✓

1

darkness, n., gudcur, -ki.

2

dark, a., gudcur, gudcur ah, madowbaa.

waa la naqliyay ✓

/haak (v) 1. gooyn, siiba wax si aan sinnayn loo gooyo (n) 2. faras, siiba faras duq ah (n) 3. qoraaga qoraal badan sameeya, asagoon isku taxalujin tayada qoraalkiisa.

waa la naqliyay ✓

haka! (tilmaame) erey la yidhaahdo marka wax wannagsan oo laga raalli yahay la arko; guddoomay. Dh: haakah.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar joojin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax in yar joojin. m.f.dh, hakin.

waa la naqliyay ✓

v. pause, halt for a moment

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) adjourn (ajeerri), pause (pooz)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax socda ama karaaraya wakhti yar oo gaaban in yar jooji. Dh: gabbi, waabi, dabbaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: pause, halt for a moment

2

lx: haki

3

pd: (hakiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: haki

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) In yar joogsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) In yar joogsasho. m.f.dh, hakasho.

waa la naqliyay ✓

v. pause

waa la naqliyay ✓

(fal) joogsad yar samee, in yar joogso.

waa la naqliyay ✓

1

de: pause

2

lx: hako

3

pd: (hakaday)

4

ps: v3a=

5

key: hako

waa la naqliyay ✓

/hardh/ (adj) 1. adag, qallafsan (adj) 2. dhib-badan, adag. e.g. I can't answer that question; it is too hard.

waa la naqliyay ✓

a., adag, xoog badan, kulul; hard working men have hard skins, nimanka shaqeeya waa duub adag yihiin; ad., it grows hard, waa adkaanaysaa; strike him hard, si adag ugu dhufo; the wind blows hard, dabayshu aad bay u dhacaysaa.

waa la naqliyay ✓

/heer/ (n) bakayle.

waa la naqliyay ✓

n., bakayle, -ihi; hare-lipped man, nin faruuran.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel hoos ah gayn.

waa la naqliyay ✓

v. shade, put ~ carry into the shade

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad kale, cunto hadhimo sii.

2

hari: (fal) cid kale, meel hadh leh gee.

3

hari: (fal) adigu, meel hadh leh iska fadhi.

waa la naqliyay ✓

1

a: haree

2

de: shade, put ~ carry into the shade

3

lx: hari

4

pd: (hariyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: hari

waa la naqliyay ✓

/harm/ (n) 1. wax-yeello. (v) 2. wax-yeellayn.

waa la naqliyay ✓

n., wax yeello, -adi; v.tr., u xumay, qoon yeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Hara-da)

2

Biyo badan oo fadhiya oo aalaa macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsan yahay; balli weyn; kal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Biyo badan oo fadhiya oo aala macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsanyahay; balli weyn. 2. Hungowga ku dhaca herinta marka ugaar la soo waayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Biyo badan oo fadhiya oo aala macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsanyahay; balli weyn. 2. Hungowga ku dhaca herinta marka ugaar la soo waayo.

waa la naqliyay ✓

Lake

waa la naqliyay ✓

f. n. lake, pond

waa la naqliyay ✓

-haraha: (n) lake (leeyk); lagoon (laguun); pond (paandh) ~ war

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel qushaash leh oo aad u baahan tahay, nadiifso oo hagaajiso.

2

haro -da: (magac, dhedig, keli) biyo fadhiya oo aalaa macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsan yahay. Dh: balli, kal, har, war.

waa la naqliyay ✓

haro, n.m. - ku qaylin.

waa la naqliyay ✓

1

de: lake, pond

2

lx: haro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: haro

waa la naqliyay ✓

/hook/ (n) 1. dafo, dhuuryo, huf. (v) 2. gadid badeeco, oo lala wareego xaafadaha ama dariiqyada.

waa la naqliyay ✓

n., haadka adag, -ti; species of hawk, baqalyaa, -yihi.

waa la naqliyay ✓

/lark/ (n) 1. kaftan (hadal ciyaar loo yiraahdo oo aan dhab loola jeedin). e.g. To me the whole thing was just a lark. 2. shimbir qurxoon oo cod macaan. larva/larva/ (n) muddada hore ee cayayaanku yar-yahay (markuu dillaaco, oo uu u eg yahay gooryaanka).

waa la naqliyay ✓

n., xedin xeto, -adi.

waa la naqliyay ✓

Calaamad, amaarad

waa la naqliyay ✓

/mark/ (n)1. calaamad; calaamadin (summadin) 2. buundo (buundada imtixaanka lugu saxo) 3. lacagta jarmalka.

waa la naqliyay ✓

n., calan, -ki, astaan, -ti, sumad, -di, qanjidh, -di; v.tr., calaamadi, sumad.

waa la naqliyay ✓

/park/ (n) 1. beer ama jardiino caws leh oo dad-weynuhu ku nastaan 2. meesha baabuurta la dhigto.

waa la naqliyay ✓

n., (zariba) sariibad, -di.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U b.: cid barkin dhabanka u dhigid. m.f.dh, barkin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qori la barkado oo sal uu ku istaago iyo laba dhaban oo balballaadhan oo kor u taagan leh. Kolka la seexanayo ayaa madaxa la dhexgeliyaa. Dh: barkin, barji, barshing.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-kaday, -katay) Wax barkin ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-kaday, -katay) Wax barkin ka dhigasho. m.dh, barkasho.

waa la naqliyay ✓

v. put a pillow under one's head; use something as a pillow

waa la naqliyay ✓

barkaday / barkatay: (v) rest on [your head], or as if on, a pillow

waa la naqliyay ✓

(fal) madaxa ku soo tiiri kiish laga buuxiyey cutub iyo waxii la mid ah, jirka intiisa kale ka sarreysiiya, dhigo barkin, saaro madaxa wax dhulka kaa celiya. Barkinta barbarkaaga taalla barko.

waa la naqliyay ✓

1

de: put a pillow under one's head; use s.t. as a pillow

2

lx: barko

3

pd: (barkaday)

4

ps: v3a=

5

key: barko

waa la naqliyay ✓

Mahadnaq; baga!

waa la naqliyay ✓

e.d Mahadnaq; baga! la-mid: haakaalle, haakah, hakah.

waa la naqliyay ✓

inter. good!, well done!; bravo!

waa la naqliyay ✓

(interjection) used to express approval or agreement; good (guudh)-, OK; bravo (baraavo)

waa la naqliyay ✓

haaka! (tilmaame) wax laga haqabbeelay oo loo jeellanaa; wax la qaayibay; wax la guddoomay. Adoo hiil ii taray weli haaka! kuma odhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: good!, well done!; bravo!

2

lx: haaka

3

ps: intj

4

key: haaka

waa la naqliyay ✓

n. phr., loc. here

waa la naqliyay ✓

(adv) here (hiyer) ~ halkaan, halkan. Ex: xaggee dhigaa? Fadlan, halka dhig! where shall I put? Please put it here!

waa la naqliyay ✓

1

de: here Lit: the place

2

lx: halka

3

ps: np-loc

4

xe: We came here to talk to you.

5

xv: Halka waxaannu u nimid inaan kula hadallo.

6

key: halka

waa la naqliyay ✓

هَهُنَا وَ هُنَا

waa la naqliyay ✓

1

a: hadh

2

de: stay (behind), remain, be left over

3

hm: 1

4

lx: har

5

pd: (haray)

6

ps: v1=

7

key: har_1

waa la naqliyay ✓

1

de: shade, shadow

2

hm: 2

3

lx: har

4

pd: (-ka Pl: harar (ka))

5

ps: n4-m

6

key: har_2

waa la naqliyay ✓

hark!