harid

(Dharid-da)

1. Godad ama aroorro ama haryuub yeelasho, sida kolka miraba qaarkood inta bislaad dhaafaan engeg soo galo oo kankoonsanaantii iyo dibbirkii ka ba'aan oo isku soo ururaan.

2. Haryuub iyo duudduub yeelashada oogada dadka kolkay gabowdo oo jilicdo; qaaris.

m.f.dh eeg dhar². la-mid: dhadid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhadhid.

(Haarid-da)

Dhuldhac diidid; werfid; harjadid; madaxdhulladhicid.

m.f.dh eeg hąar².

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wejiga ama dhabarka lagaga dhigo ilmaha dhashay ama wanka adhiga lagu darayo ee sumalka.

haarid -da: (magac, dhedig, keli) dhuldhac ama welfid maanka la iska qaado. Dh: harjadid, welfid.

m.f.dh eeg hadar.

-da: (magac, dhedig, keli) isla hadlid hurdada dhexdeeda. Dh: qarwid.

hadrid -da: (magac, dhedig, keli) hadalbadni iyo afmiishaarnimo.

(Hafrid-da)

Qof wax aan la siin, in la siiyey been ah, sheegid, ku nabid.

m.f.dh eeg hafar². la-mid: hafaryo, hafriin, hafriinyo.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale wax aanay samayn ku masabidid; qof wax aanu samayn oo uu xogmoog ka yahay dusha ka saarid. Dh: nabid, masabidid.

(Sharid-da)

Qof iin yeeshay, mas'uuliyad ka qaadid, ka wareejin.

-da: (magac, dhedig, keli) qof iin yeeshay. mas'uuliyad ka qaadid, ka wareejin, ka casilid.

Oomane

/aarid/aridity;(adj) 1. dhul lama dagaan u eg oo aan dhir ka bixi karin (qalalan). e.g. Most of our country is arid or semi-arid. 2. qoraal ama mawduuc aan xiisa lahayn. e.g. I have read an article in the paper which was very arid and boring.

/arid/ (adj) dhul roob yer amy engjeghing oo geethy hannuung ingky bahaany. An arid land.

/hardh/ (adj) 1. adag, qallafsan (adj) 2. dhib-badan, adag. e.g. I can't answer that question; it is too hard.

a., adag, xoog badan, kulul; hard working men have hard skins, nimanka shaqeeya waa duub adag yihiin; ad., it grows hard, waa adkaanaysaa; strike him hard, si adag ugu dhufo; the wind blows hard, dabayshu aad bay u dhacaysaa.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel hoos ah gayn.

v. shade, put ~ carry into the shade

(fal) dad kale, cunto hadhimo sii.

hari: (fal) cid kale, meel hadh leh gee.

hari: (fal) adigu, meel hadh leh iska fadhi.

a: haree

de: shade, put ~ carry into the shade

lx: hari

pd: (hariyey)

ps: v2a=tr

key: hari

(Aarid-da)

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

(Barid-da)

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

m.f.dh eeg bar³. la-mid: baris, baritan.

vl. n. instruction, teaching

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cashar u dhigidda.

barid -da: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbarid. Isbarid buu agaasimuhu shirka ku bilaabay.

de: instruction, teaching

lx: barid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: barid

m.dh la-mid: cartamid.

(Darid-da)

1. Weel biyo ama wax kale, wax kaga qaadid.

2. (ku darid) Ku kordhin; ku biirin.

3. (ka darid) Soo (ama sii) xumaansho; sidii hore si ka xun samayn.

m.f.dh eeg dar³. la-mid: daris.

vl. n. adding

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku jira biyo oo wax godan la dhexgeliyo oo qayb ka mid ah lagu soo qaado.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xanuun sidii hore ka sii xumaansho. Bukaanku ka darid mooyee ka soo rayn maleh. Jumlum ular oo bile.

darid -da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) labo tiro isku biirin ama isu geyn. Dh: wadarayn.

darid-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) wax hore, wax kale ku kordhin.

de: adding

lx: darid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: darid

(Farid-da)

1. Hadal ama farriin qof qof ugu dhiibid.

2. Qof ku adkayn inuu wax sameeyo ama fuliyo ama yeelo.

3. (oogada dadka, kd.) dalool ama nabar yar oo af leh, waxa ku jira ka soo bixin; meel wax ku jiraan af yar u yeelid.

m.f.dh eeg far². la-mid: faarid.

-da: (magac, dhedig, keli) qof kale ku adkayn in uu wax loo igmaday sameeyo ama fuliyo ama yeelo. Dh: amrid, faris.

farid-da: (magac, dhedig, keli) oogada dadka, iyo wixii la mid ah, dalool ama nabar yar oo af leh u samayn. Dh: fadhid, faris.

farid -da: (magac, dhedig, keli) farriin u dhiibid; hadal ama farriin qof ugu dhiibid; farriin u dirid. Waayeel wanaag farid baa lagu ogyahay. Dh: faris.

(Garid-da)

Caaradda ama afka, astaan ama midab gaar ah uga yeelid.

m.f.dh eeg gar³.

-da: (magac, dhedig, keli) caaradda ama afka, astaan ama midab gaar ah ugu yeelid.

(Habid-da)

Carruurta yaryar oo aan weli gacnaha wax ku qabsan karin, haruub yar (dhoqol) caano ku siin.

m.f.dh eeg hab4.

Permeability

-da: (magac, dhedig, keli) haan iyo wixii la mid ah, biyo sii deyn. Dh: habis.

habid -da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar wax siin; caano iyo wax la mid ah afka kaga daadaadin si uu u cabbo.

habid-da: (magac, dhedig, keli) qadarka faafida siimawga hoore ama neefi dhex marto daloolwalxeedka, kadib marka uu ku habsado saamaynta cadaadisku.

(Hadid-da)

1. Garasho; kasid.

2. Dilid; wedid.

m.f.dh eeg had³.

-da: (magac, dhedig, keli) qof iyo wixii la mid ah, dilid; cid kale nafta ka jarid. Dh: dilid, wedid.

hadid-da: (magac, dhedig, keli) garasho iyo kasid.

(Hafid-da)

1. Si kale u qaadasho; illaawid.

2. Si degdeg iyo boob ah wax u cunid, u qaadasho.

m.f.dh eeg hąf².

hafid²: m.f.dh eeg haf.

-da: (magac, dhedig, keli) si degdeg iyo boob ah wax kaga qaadasho. Dh: hafis, boobid.

hafid-da: (magac, dhedig, keli) si kale u qaadasho. Dh: illaabid, illaawid, hufid.

(Hagid-da)

Qof indhala' wadid, (taxaabid).

m.f.dh eeg hąg. la-mid: hagis.

vl. n. guiding ~ leading of the blind

-da: (n) leading (Hiding), guiding (geeyding)

-da: (magac, dhedig, keli) qof indhla' hoggaamin. Dh: hagis

a: hagis (ta) [vn-f]

de: guiding ~ leading of the blind

lx: hagid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: hagid

-da: (magac, dhedig, keli) xaq wixii uu lahaa siin. Dh: haqsiin, xaqsiin.

-ga: (magac, lab, keli) eeg harag.

(Harin-ta)

Meel hoos ah, geyn.

m.f.dh eeg hari. la-mid: harayn, haris¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos leh, geyn. Dh: hadhin, haris.

haris¹: m.l la-mid: harin.

haris²: m.dh la-mid: harid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg harin.

(Hasid-da)

Cabsi gelin; bajin.

m.f.dh eeg has².

vl. n. threatening, frightening

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi gelin. Hasidda ka daa inanku wax ha dhigtee. Dh: bajin.

de: threatening, frightening

lx: hasid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: hasid

m.f.dh eeg hir³.

-da: (magac, dhedig, keli) wax iska celin; col iyo wixii la mid ah, iska dhebid; iska caabbiyid. Dh: hiris.

(Horid-da)

(xoolaha la shubayo) hadba hormo ama xayn ceelka u soo deyn.

m.f.dh la-mid: horayn.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha la shubayo, kolba hormo sii dayn. Dh: horis.

(Hurid-da)

1. Wax bixin; wax dhiibid; wax quurid.

2. Ka maarmid; deyn.

3. (dab) Bixid; ololid; shidmid.

m.f.dh eeg hur². la-mid: huris².

vl. n. combustion, burning

-da: (magac, dhedig, keli) dab, ololid oo shidmid.

hurid -da: (magac, dhedig, keli) wax quudhid oo niyad u siin. Dh: huris, dhiibid, bixin.

de: combustion, burning

lx: hurid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: hurid

(Jarid-da)

Wax is haysta, labo cad ama ka badan u kala goyn; googgoyn; jarjarid; kidfid.

m.f.dh eeg jar³. la-mid: jarriin.

-da: (magac, dhedig, keli) «kala ~>> wax isku yaallay kala goyn

jarid -da: (magac, dhedig, keli) wax meel ku yaalla ama ka baxay ka goyn.

(Karid-da)

1. Maaro u hayn; awoodid.

2. Rogmashada iyo abur soo saaridda biyaha iyo wixii la mid ah oo la kululeeyo.

3. Wax dillaacay jaansaarid; kabid.

m.f.dh eeg kar³.

-da: (magac, dhedig, keli) hawl iyo wax la mid ah, qabashadiisa awooddid.

karid-da: (magac, dhedig, keli) wax dalooshamay ragcadayn oo karin ku dul tolid.

karid-da: (magac, dhedig, keli) aqoonta lisitaanka xoolaha. Karidda geela bar wiilka kol uun baad maqnaane.

karid-da: (magac, dhedig, keli) dheri, kulayl dartii is la rogrogis oo daadasho. Dh: faxid, baylid.

karid-da: (magac, dhedig, keli) dibbiro buuxsamid. Xabagtii aad cuntay baa karidda kuugu wacan.

(Larid-da)

Wax, wax kale oo tiirsha ama bila, ku darid.

m.f.dh eeg lar².

-da: (magac, dhedig, keli) wax, wax kale oo tiirsha ama bila, ku darid. Dh: ladhid.

(Marid-da)

1. Meel socod ku dhaafid, gudbid.

2. Geel maraq naasaha kaga xirid.

3. Marriin ama daliig kale wax ku dunbid.

m.f.dh eeg mar³. la-mid: mar¹ (4), maris².

-da: (magac, dhedig, keli) ido badan habeen keliya wada asoolin. Dh: asoolin, rimin, saarasho, maris.

marid -da: (magac, dhedig, keli) maraq ku xidhid: maraq naasaha hasha kaga duudduubid. Maraq gaaban kuma filla maridda afarta naase ku dheer qaado. Dh: marqid, maris.

marid-da: (magac, dhedig, keli) haylaaq dheer oo maro ama wax kale ah wax dusha kaga duuduubid oo ku wareejin. Dh: duubid, maris.

marid -da: (magac, dhedig, keli) meel socod ku dhaafid. Maridda magaaladu waa igu qallooc. Dh: gudbid, maris.

marid-da: (magac, dhedig, keli) taabasho oo uskagayn. Maridda renjiga qoyan iska jir

-ka: (magac, lab, keli) eeg garbed.

qarid -ka: (magac, lab, keli) eeg qarad.

(Rarid-da)

Dusha rar ka saarid.

m.f.dh eeg rar². la-mid: raris, rarmo.

Translation

vl. n. loading