hargawaac

m.l Qof aan quusan.

garawaan¹: m.l (-nno, m.dh) Koob bir ah oo dheg leh oo wax lagu shubto.

garawaan²: m.dh (-nno, m.l) Awr badan oo badeeco sida; safar.

-ka: (magacwadareed) dad badan oo geddisley ah ama xaj u socda, oo iyagoo awri u raran tahay, wadajir ku maraya dal cabsi ah ama lamaddegaan. Dh: qaafilo.

-ga: (magac, lab, keli) dagaalyahan geesi ah oo la yagaan. Dh: geesi, dagaalyahan.

-a: (magacwadareed) dhasha gorayada.

-ka: (magac, lab, keli) been u sheegid oo ku khiyaamayn. Dh: harawsasho, harawsi.

m.l la-mid: haraa.

(Hargaama-da)

Si nac qarsooni ku jiro, oo cid wax loo yeelo; dhib; dibindaabyo; silicdilyo.

m.dh Si nacabnimo ah oo qof loo waxyeelleeyo.

f. n. trouble, harm, damage

-da: (magac, dhedig, keli) waxyeelo nacayb wadata oo si hoose la isku gaadhsiiyo. Dh: dibindaabyo, dhib, silicdilyo, hagardaamo.

de: trouble, harm, damage

lx: hargaamo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: hargaamo

-a: (magac, lab, keli) socod ama wax qabad aan qurshaysnayn oo cid uun lagu daydo. Dh: dameeridhaanraacday.

-ga: (magac, lab, keli) hurdo is ka waayid. Dh: seexanwaa. Li: gam'id, hurdid.

jararaac¹: m.l la-mid: halraac¹.

jararaac²: f.mg1 (-cay, -cday) la-mid: halraac².

m.l (-nno, m.dh) Weel siin ah, dheg leh oo wax lagu cabbo.

m.l (-nno, m.dh) Weel siin ah, dheg leh oo wax lagu cabbo.

m. n. large cup ~ glass; metal cup with a handle

-ka: (n) a large metal cup for drinking ~ kalax

-ka: (magac, lab, keli) kalax dheg leh oo biyaha lagu cabbo, hadhudhka iyo wixii la mid ah lagu cabbiro. Aargalaan shaah laguma cabbo.

de: large cup ~ glass; metal cup with a handle

lx: aargalaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: aargalaan

-ka: (magac, lab, keli) qayb maskaxda ka mid ah. Faysal halgaraadka ayaa nabar ka gaadhay. Dh: maskaxgaraad.

m.l Qof hunguri xun oo meelaha raqdu taal aan laga waayin. la-mid: hamboraac.

-ha: (magac, lab, keli) Allabbari beeraha loogu duceeyo oo cunto iyo jaad la cuno.

harawaaje -ha: (magac, lab, keli) jaadka la cuno kolka la ducaynayo.

-ga: (magac, lab, keli) roob aad u weyn. Dh: mahiigaan.

(fal) hagardaamo ku samee oo dhagar. Dh: luggooy.

Hargab hayo; dureysan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hargab hayo ahaansho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hargab hayo ahaansho. m.f.dh, hargabsanaan.

der. [adjective] having a cold

-aa: (adj) having caught a head cold; catching cold ~ dureysan

(tilmaame) hargab qaba; duri leh. Anoo hargabsan bay xumadi iigu biirtay. Dh: duraysan.

de: having a cold

lx: hargabsan

pd: (hargabsanaa)

ps: adj-der

key: hargabsan

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

Harmattan

-ka: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, boodhley iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

m.f.dh eeg harsan. la-mid: harsanaansho.

m.f.dh eeg margan. la-mid: merganaan, marganaansho, merganaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunha joogid oo wax ku margan ahaan. Marganaanta waa lagu dhintaa.

m.l Xoog kula bixidda gabar la guursanayo. la-mid: duudgaraac.

-a: (magac, lab, keli) marka gabadha khasab lagu kaxaysto si loo guursado iyadoon oggolayn. Dh: afduub.

(Hangaraarac-a)

Cayayaan yar oo lugo badan leh; oogadiisu waxay leedahay girgirro (xubno); midabkiisu waa madow yahay, kolkuu wax dareemona waa is galoolaa.

m.l Cayayaan yaryar oo lugo badan leh, oogadiisuna leedahay girgiro, midabkiisuna yahay madow. la-mid: hanqaraarac.

m.l Cayayaan yaryar oo lugo badan leh, oogadiisuna leedahay girgiro, midabkiisuna yahay madow. la-mid: hanqaraarac.

m. n. millipede

-a: (v) centipede (sentapiid); millepede (milapiidh) ~ hanqaraac, farabadane

-a: (magac, lab, keli) cayayaan yar oo bogga ku socda, dhererkiisuna gaadho toban santimitir, oo aad u luga badan oo meelaha barwaaqada ah laga helo. Midabkiisu waa madaw, haddii uu halis dareemana, giraan ayuu iska dhigaa. Hangaraarac lug uma dhutiyo.

de: millipede

lx: hangaraarac

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: hangaraarac

m.l (-rro, m.dh) Harag si gaar ah loo tolay oo nafleyda irmaan oo ay ilmuhu ka dhinteen lagu godliyo; gandool.

m. n., [compound] puppet covered with leather; parchment; very thin person, 'skin and bones'

-ka: (magac, lab, keli) neef ilmihiisii ka dhintay, harag yar oo lagu maalo oo ilmaha laga saaray.

haragmaqaar -ka: (magac, lab, keli) qofka caatada ah. Dh: weyd, caato.

de: puppet covered with leather; parchment; [fig.] very thin person, 'skin and bones'

lx: haragmaqaar

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: haragmaqaar

m.f.dh eeg dharla'². la-mid: dharla'aansho, dharra'aan, dharra'aansho.

m.l (-llo, m.dh) Qof dharka mayra oo lacag ka tacba; doobbi.

-sha: (magac, dhedig, keli) mishiin koranto ku shaqeeya oo dharka lagu maydho.

m.dh la-mid: dharla'aan.

-ka: (magac, lab, keli) ci'da waraabaha. Xalay warraabaha dharraqaankiisa ayaan ka seexan weynay. Dh: qaloonbi, golomis.

m.f.dh eeg dhergan. la-mid: dherganaansho.

-a: (magac, lab, keli) makiinado qaar waawayn iyo qaar yaryarba leh oo meelaha la dhisayo ciidda lagu nabo oo dhulka lagu kabbiso.

-da: (magac, dhedig, keli) iyada oo la taaganyahay labada lugood kala waaxid; taagnaan lugaha ku kala bixin. Dh: gardawaaxsi.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hangalan ahaan. Dh: hengelnaan

m. n., [collective] centipede

de: centipede

lx: hangaraare

pd: (/ha)

ps: n7-m-col

syn: farabbadan

key: hangaraare

m.l (-rro, m.dh) Maqaarka waxaraha oo inta la qalajiyey laysku tolay, oo gogol ahaan loo isticmaalo.

m. n., [compound] kidskin used as a mat

-ka: (magac, lab, keli) harag yar oo laga saaro waxaraha.

de: kidskin used as a mat

lx: haragwaxar

pd: (-ka)

ps: n2-m-cmp

key: haragwaxar

-ta: (magac, dhedig, keli) si cadaawad iyo nac ah cid wax u yeelid. Dh: dibindaabyeyn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hargaamayn.

m.f.dh eeg harqaaman. la-mid: harqaamaansho.

(fal) baadigefi oo jaho iyo raad seeji. Dh: habaabi, gefi.

jaangawrac-a: (magac, lab, kali) qof aan la afgaran karin oo lala dhib muto. Jaangawrac jaho loo raaco ma leh. Dh: jikaar.

-ka: (magacwadareed) marooyin kiishash u eg oo lugaha la gashado oo kabaha laga dulgashado; sharaabaaddo.

m.f.dh eeg shardan. la-mid: shardanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax shardi lagu xiray ahaan.

m.dh Qurxinta meel lagu qurxiyo nalal, dhar, qalab iyo wixi lamida. la-mid: sharra-xid.

m.dh Qurxinta meel lagu qurxiyo nalal, dhar, qalab iyo wixi lamida. la-mid: sharraxid.

-da: (n) decoration (di-koreey-shin); ornament (oorna-mant) embellishment, ~ qurxin

-da: (magac, dhedig, keli) wax ay adagtahay in la fahmo hadal dheeraada ah oo lagu faahfaahinayo si loo fahmo. Macallinow casharkan sharraxaad dheeraad ah iga sii. Dh: faahfaahin, balballaadhin, jilcin.

sharraxaad -da: (magac, dhedig, keli) qurxin dheeraad ah. Aqalka sharraxaaddiisa badiya.

m.f.dh eeg hargabsan. hargabsanaansho.

(fal) wax soo socda ka sii warran oo fiiri waayahiisa.

aawaal -sha: (magac, dhedig, keli) saadaasha iyo ifafaalaha mustaqbalka.

f. n., pl. type, kind, sort; types, kinds

-da: (n) [plural] kinds (kaayndhis); sorts or types ~ noocyo

bw: Arabic

de: type, kind, sort; [pl] types, kinds

lx: anwaac

pd: (-da)

ps: n1-f; n8-f-pl

see: nooc

key: anwaac

(Arwaax-a)

1. Farax; riyaaq.

2. Ruux.

arwaax¹: m.l Farax.

arwaax²: m.dh.w Ruux.

arwaax³: f.mg1 (-xay, -xday) Farax dareemid.

arwaax¹: m.l Farax.

arwaax²: m.dh.w Ruux.

m. n. exhilaration, happiness, thrill

arwaax [inchoative] v. be happy, pleased ~ thrilled

name-f exhilaration, happiness, thrills

-da: (n) happiness; joyfulness (jooyfuulnis)-, exhilaration, delight, cause to feel happy

magac loo baxsho gabadh uurka ku taalla oo la jecel yahay; qaali.

(fal) rayray oo farax.

arwaax -da: (magacwadareed) sirta aadamuhu kaga duwan yihiin uumiyaha kale oo Eebbe geliyay. arwaax-da: (magac, dhedig, keli) farxad iyo riyaaq. Arwaax darteed baan la wada boodnay kolkaan guusha maqalnay.

garaac¹: m.l 1. Ku dhufashada wax si xoog iyo noqnoqosho leh wax kale loogu dhufto. 2. Nuugid badan. 3. la-mid: garaacid.

garaac²: m.dh.u Dhir la beerto oo la cuno inta ay curdanka tahay oo aanay weli miro yeelan.

garaac³: f.g1 (-cay, -cday) 1. Wax si xoog iyo noqnoqosho leh wax kale ugu dhufasho. 2. Dhaaryid. 3. Nafley gacan wax ku yeelid. 4. Makiinad wax ku qorid. 5. Gacan kaga dhawaajin (qalab muusiko).

garaac¹: m.l 1. Ku dhufashada wax si xoog iyo noqnoqosho leh wax kale loogu dhufto. 2. Nuugid badan.

garaac²: m.dh.u Dhir la beerto oo la cuno inta ay curdanka tahay oo aanay weli miro yeelan.

garaac³: f.g1 (-cay, -cday) 1. Wax si xoog iyo noqnoqosho leh wax kale ugu dhufasho. 2. Dhaaryid. 3. Nafley gacan wax ku yeelid. 4. Makiinad wax ku qorid. 5. Gacan kaga dhawaajin (qalab muusiko). m.f.dh, garaacid.

v. knock, beat, thrash

-ay / day: (v) 1. knock (naak); strike (istaraayk). Ex: fadlan albaabka soo garaac intaadan soo galin; please knock on the door before you enter. 2. beat (biit); hit (hit) ~ dil, tun

(fal) xoog u ulee.

garaac: (fal) tun oo wax la dhac si uu u sanqadho.

garaac a: (magac, lab, keli) garaacis uu xanuun keeno ama nabar jirka ku yaalla. Maanta nabarkii garaac badan buu leeyahay.