Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Hareeri-ga)

2

Geed dhirta waaweyn kamid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l (hareeri, m.dh) Geed aan qodax lahayn, dhirta waaweyn ka mid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l (hareeri, m.dh) Geed aan qodax lahayn, dhirta waaweyn ka mid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tall tree species

waa la naqliyay ✓

Terminalia spinosa 80

waa la naqliyay ✓

1

(Hareri) All.Som Terminalia polycarpa Engl. & Diel. Combretaceae.

2

S Terminalia prunioides Laws. Combretaceae.

3

C, May Terminalia spinosa Engl. Combretaceae.

4

C Terminalia basilei Chiov. Combretaceae.

5

N, C Terminalia orbicularis Engl. & Diel. Combretaceae.

6

May Terminalia parvula Pampan. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed dhirta waaweyn ka mid ah oo hoos u baxa. Hareeriga ma daaqeen ka baxa, hawdka xodoyoode.

waa la naqliyay ✓

1

de: tall tree sp.

2

lx: hareeri

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: hareeri

waa la naqliyay ✓

1

(Hareer-ta)

2

Barbar; dhinac; gees; doc.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhinac; barbar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhinac; barbar.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. edge, side; around; surroundings

waa la naqliyay ✓

Terminalia polycarpa/prunioides 01

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Plural hareeraha] side (saaydh)-, comer (koorner) ~ gees, daraf

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama shey, inta dhinacyadiisa ah. Beledweyn Aallahoow, ka ka dhig meel barwaaqo ah, Beerlula Allahayoow; balaayada hareer mari. Dh: ag, baal, doc, dhinac, gees, barbar. Wa: hareero.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, side; around; [pl] surroundings With possessive pronouns

2

lx: hareer

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f-loc

5

xe: around the house

6

xv: guriga hareerihiisa

7

key: hareer

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. la-mid: dureeri. Nafley, meel ay tuurnayd ka dhaqaajin. 2. Hilib dareerin ka dhigid. 3. Si dhaqso ah oo aan hakad lahayn wax u akhrin. m.f.dh, dareerin.

waa la naqliyay ✓

v. pour something out, scatter; cause someone to leave a place

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xerada ka saar xoolaha. Dh: soofi, Li: hoy, xaree.

2

dareeri: (fal) haylaan ama wax kale oo ad samaynayso billaw oo samayntiisa gudagal.

waa la naqliyay ✓

1

de: pour s.t. out, scatter; cause s.o. to leave a place

2

lx: dareeri

3

pd: (dareeriyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dareeri

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. surroundings, general area

waa la naqliyay ✓

1

de: surroundings, general area

2

lx: hareero

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

xe: The vegetables are brought from Afgoy and that area.

6

xv: Khudradda laga keenaa Afgooye iyo hareeraheeda.

7

key: hareero

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid wareer ku ridid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (wareer-iyay, wareer-isay) Cid wareer ku ridid. m.f.dh, wareerin.

waa la naqliyay ✓

v. make someone dizzy; confuse; cause to be restless

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) confuse (kon-fiyuus); perplex (peer-palaksi); confound (kon-faawndi); throw someone into a state of confusion. Ex: ha i wareerin! Don't confuse me!

waa la naqliyay ✓

1

(fal) madaxa xanuuni; madax wareer ku rid.

2

wareeri: (fal) dawikhi oo kolba wax buuq geliya ku samee. Miftaaxa ka khabbee oo wareeri.

waa la naqliyay ✓

1

de: make s.o. dizzy; confuse; cause to be restless

2

initial: w

3

lx: wareeri

4

pd: (wareeriyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: wareeri

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhebi-da) Dhibi.

2

2. (Dhebi-ga) Geed laamo toostoosan oo hareeriga u eg.

waa la naqliyay ✓

1

(Galshaysi-ga)

2

Biyaha balliga oo sii gura haya, hareerihiisa galshooyin ka samaysasho; dhoobammiirasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Galsha-da)

2

Kolka biyaha balliga ku jiraa sii gura hayaan, galal yaryar oo balliga hareerihiisa laga qoto, oo xareeddu ku soo miiranto; dhoobammiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Reydab-ka)

2

Geed weynaada oo aan qodax lahayn; wuxuu u eg yahay hareeriga, xabagna waa lee yahay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hanaa, hanayd/-hnaa, - hnayd) Qof had iyo jeer aan feejignayn oo waxa hareerihiisa ka dhacaya aan la socon.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-dyo, m.dh) 1. Qof wax hareerihiisa ka socda aan la socon. 2. Arday quraankii weli wada oo aan naqtiin gaarin. 3. Qof daacadnimo badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iiman, m.l) 1. Ag; coon; qar; af. 2. (- iiman, m.l) Webiga hareerihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (c.fal.) Nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidib-dhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqii-qadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaa-landarka waxaa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noq-noqoshada dayaxa ee 12 jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga isaabiyaana waa 365 maalmood.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cirboor; cirwareen; leexo. 2. Nooc qaadka hareeriga ka mid ah oo gaagaaban aadna u jilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed hareeriga u eg, qodax lahayn, ubax cad oo udgoon leh, oo laga goosto udbaha aqallada.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-hanaa, hanayd/-hnaa, - hnayd) Qof had iyo jeer aan feejignayn oo waxa hareerihiisa ka dhacaya aan la socon. m.f.dh, dhoohanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-dyo, m.dh) 1. Qof wax hareerihiisa ka socda aan la socon. 2. Arday quraankii weli wada oo aan naqtiin gaarin. 3. Qof daacadnimo badan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iiman, n. m.) 1. Ag; coon; qar; af. 2. (- iiman, m.l) Webiga hareerihiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (c.fal.) Nidaam loo qaybiyo waqtiga aminno go'an oo halbeegyada dabiiciga ahi yihiin maalinta (ku wareegga dhulka ee dhidibdhexaadkiisa) iyo sannadka (ku wareegga dayaxa ee dhulka) iyo toddobaadku waa qaybo lagu heshiiyay. Wareegga dhulka ee qorraxdu wuxuu qaataa waqti dhan 365 maalmood, shan saacadood, 48 daqiiqadood iyo 46 ilbiriqsi. Samaynta kaalandarka waxaa lagala kulmaa dhibaatooyin, haddii wareegga dayaxa ee dhulka hareerihiisa oo qaato halbeeg dabiici ah, waayo, wareeg noq-noqoshada dayaxa ee 12 jeer ahi wuxuu u dhigmaa 364 maalmood, ka qorraxda laga isaabiyaana waa 365 maalmood.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed hareeriga u eg, qodax lahayn, ubax cad oo udgoon leh, oo laga goosto udbaha aqallada.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) kind (keeyndh), variety (varaayati), type (taayp) species (ispeeyshis) ~ nooc, cayn

2

jaad -ka: (n) khat (kaat); Catha edulis; an evergreen shrub whose leaves are chewed for their stimulating effects ~ qaat [hareeri, miirow]

waa la naqliyay ✓

1

-ay / day: (v) 1. lift (lift); carry (keeri); raise (reeyz), Ex: kor u qaad; lift up. 2. take (teek); 3. conceive (konsiiv); become pregnant. Ex: uur bay qaaday; she became pregnant

2

qaad -ka: (n) khat (kaat); Catha edulis; an evergreen shrub used to chew it's leaves for their stimulating effects ~ jaad; hareeri, miirow

3

qaad -ka: (n) capacity (kapaasati); volume of container; carrying capacity. Ex: haan qaad weyn; a high capacity (volume) tank

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xiddig dhulka aad uga weyn oo hareerihiisa ay labo dayax wareegaan.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cudur dadka iyo xoolahaba ku dhaca oo afka hareerihiisa huruuruc iyo finan ka soo dareeriya. Kolkaa, xooluhu dhareer badan bay yeeshaan, waxna ma cuni karaan. Dh: cabeeb.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) cabbirka dhererka labada gacmood oo midig iyo bidix u kala baxsan. Ceelkani waa saddex baac iyo badh.

2

baac -a: (magac, lab, keli) inta u dhaxaysa qoorta ama xabadka iyo gacan keli ah oo la furay.

3

baac -a: (magac, lab, keli) luqunta geela. Hareeriga ka baxay foocyadey baaca gelisaaye. Dh: luqun, qoor.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhareer². la-mid: dhareer¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhareer sii dayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Shareerid-da)

2

Wax shareeran ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg shareer³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax shareeran ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bareerid-da)

2

Qarsoodi la'aan wax u falid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bareer². la-mid: bareer¹, bareero.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabbashala'aan iyo qarsoodi wax u falid, u dhihid. Dh: badheedhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dareerid-da)

2

(xoolo, wax shubma) meel ka tegid oo meel kale aadid; dhaqaaqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dareer². la-mid: dareer¹, dureer¹, dureerid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) durdurid oo yaacid. Ishu dareeridda lilmada ma joojinayso.

2

dareerid-da: (magac, dhedig, keli) xoolo, sooftegid. Dh: soofid, foofid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dareerin-ta)

2

1. (xoolo, biyo, kd.) meel ka kaxayn oo meel kale u dhaqaajin.

3

2. (hilib) daliigo dheerdheer ka dhigid.

4

3. (hadal, akhris) tixid; matin.

waa la naqliyay ✓

1

dareerin¹: m.f.dh eeg dareeri. la-mid: dareeris¹, dureerin.

2

dareerin²: m.dh (xisaab) Wadarta tibxaha ee susun. Guud ahaan, waa tibaax leh sansaanka ah x1 + x2 + x3 + x4 +... taas oo x1 ay yihiin tirooyin maanagal ah ama murakab ah (series).

waa la naqliyay ✓

m.dh (xisaab) Wadarta tibxaha ee susun. Guud ahaan, waa tibaax leh sansaanka ah x1 + x2 + x3 + x4 +... taas oo x1 ay yihiin tirooyin maanagal ah ama murakab ah (series).

waa la naqliyay ✓

Series

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kaxaynta xoolaha laga saaro xerada oo la soofgeeyo. Dh: soofin.

waa la naqliyay ✓

1

dareeris¹: m.dh la-mid: dareerin¹.

2

dareeris²: m.dh (daawo) Dareerin dhacaan ku jira meel jirka ka mid ah sida biyaha isgoosyada xubnaha gala ama malax ama kaadi qof kaadi ku dhagtay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Dareerin dhacaan ku jira meel jirka ka mid ah sida biyaha isgoosyada xubnaha gala ama malax ama kaadi qof kaadi ku dhagtay.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinacyada ka gal oo xeray.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax dhinac kasta ka marid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax dhinac kasta ka marid. m.f.dh, hareerayn.

waa la naqliyay ✓

v. go around the edge of

waa la naqliyay ✓

-yey/hareereysay: (v) siege (siij); surround (sarowndhi); encircle (enseerkal) ~ go'doomi

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac walba ka mar. Dh: hareeray.

waa la naqliyay ✓

1

de: go around the edge of

2

lx: hareeree

3

pd: (hareereeyey)

4

ps: v2b=

5

key: hareeree

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cid baahan hanti yar ku taakulayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Shareera-da)

2

Qalabka muusikada mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

shareero¹: m.dh (-ooyin, ml.) (muus.) Qalab muusikada lagu tumo oo xargo yaryar oo silig ah leh oo sida kitaaradda looga dhawaajiyo.

2

shareero²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax qarsasho. 2. Weji dhar ku daboolasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, ml.) (muus.) Qalab muusikada lagu tumo oo xargo yaryar oo silig ah leh oo sida kitaaradda looga dhawaajiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. lyre (musical instrument)

waa la naqliyay ✓

-shareerada: (n) stringed musical instrument; lyre (layr) ~ qalab muustiko, shereero

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is aqri, jirkaaga duub, is dad. Dh: xijaabo.

2

shareero -da: (magac, dhedig, keli) qalabka muusikada mid ka mid ah. Heesahan waxa loo iticmaalay shareero.

waa la naqliyay ✓

1

de: lyre (musical instrument)

2

initial: s

3

lx: shareero

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: shareero

waa la naqliyay ✓

1

(Wareerid-da)

2

Wareer ku dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wareer².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) madax xanuun dareemid. Illaa saaka wareerid ayaan la joogi kari la'ahay.

2

wareerid -da: (magac, dhedig, keli) dawakh iyo wareer qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Wareerin-ta)

2

Wareer ku ridid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wareeri.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) confusion (kon-fiyuu-shin); confusing (kon-fiyuus-ing)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale wareer ku ridid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wareerin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eeysay) 1. Wax har u yeelid. 2. Wax iftiin ka qarin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-eeyay, -eeysay) 1. Wax har u yeelid. 2. Wax iftiin ka qarin.

waa la naqliyay ✓

v. shade, take ~ put in the shade

waa la naqliyay ✓

-yey / hareysay: (v) overshadow (oovarshaadhow), shade (sheeydh) ~ hoos u yeel

waa la naqliyay ✓

(fal) har ama hoos u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

a: hari

2

de: shade, take ~ put in the shade

3

lx: haree

4

pd: (hareeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: haree

waa la naqliyay ✓

1

(Bareer-ka)

2

Dhuumasho la'aan; qarsoodi la'aan; caddaan; kas (ama bareero).

waa la naqliyay ✓

1

bareer¹: m.l 1. Fal ulakac ah oo aan qarsoodi ahayn; caddaan; kas. 2. la-mid: bareerid. la-mid: bareero.

2

bareer²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. U b.: fal ulakac ah oo aan qarsoodi ahayn ku kicid. 2. Ula b.: si toos ah oo aan gabbasho lahayn qof ama shay u wajahid.

waa la naqliyay ✓

1

bareer¹: m.l 1. Fal ulakac ah oo aan qarsoodi ahayn; caddaan; kas. 2. la-mid: bareerid. la-mid: bareero.

2

bareer²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. U b.: fal ulakac ah oo aan qarsoodi ahayn ku kicid. 2. Ula b.: si toos ah oo aan gabbasho lahayn qof ama shay u wajahid. m.f.dh, bareerid.

waa la naqliyay ✓

1

v. act deliberately, do on purpose, dare; confront

2

bareer: vl. n. (adj.): deliberation, purposefulness; purposely, on purpose; frank, frankly

waa la naqliyay ✓