hareeraha — Macnaha & Turjumaada

(n) [Plural] surroundings (sa-rown-dhingis) ~ nawaaxiga

waa la naqliyay ✓

1

(Agagaar-ka)

2

Hareeraha aan fogfogeyn; dhinacyada; (ama agaggaar).

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafmeer-ka)

2

Dusha iyo hareeraha oo wax laga ilaaliyo oo lagala soo warwareego; kormeer; afmeer; (ama gaafammeer).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Laab-ka) a) Maro ama waraaq ama wax kale oo la isku soo rogo, la isku soo laabo. b) isku-soo-laabkaasi raadka uu reebo. c) Meel weecsan oo dhuuban oo hareeraha ay ka xigaan geedo ama buuro ama guryo; luuq. d) Wax la laabay oo gudo wax la gelin karo loo yeelay; jeeb; gol.

2

2. (Laab-ta) a) Oogada qaarkeeda kore, inta u dhexaysa surka iyo bogga; soojeedka saabka iyo feeraha; gaaddo; xabad; shaf. b) Kartida wax lagu garto; garaad; fiiro; caqli, qalbi; kal; xirgi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Luuq-a) Meel ama dhabbe yar oo ciriiryoon oo hareeraha wax ka yihiin.

2

2. (Luuq-da) Cod gaar ah oo gabayada iyo heesaha lagu qaado; cod lagu dheeraysto oo laga xareediyo.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Guri dhul weyn ku fadhiya, si qurux badan u dhisan, baabuurta dhex geli karto oo dhiri ku tallaalantahay. 2. Dhismo hareeraha ka guran oo guryaha hortooda ama dushooda lagu dhiso oo lagu leersado.

waa la naqliyay ✓

1

barxad¹: m.l la-mid: barxasho.

2

barxad²: m.dh (-do, m.l) 1. Goob bannaan oo dhismayaal hareeraha ka jiraan. 2. Cad dhulka ah, yar oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shash, m.l) Dhismo kor ka dadan, hareeraha ka furan oo carshaanta, baraakooyinka, mundullada iyo wixi lamida hortooda lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l) Meel sarreysa oo si fiican hareeraha looga arki karo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) (jooloji) Dhul qaab toobineed leh oo ku yaal oogada dhulka oo ay samaysay maagma xoog ugu soo baxay oogada dhulka; dhadhaab dhalaashan, ama laarfa, ayaa ugu dambeynta soo baxa, oo marmarka qaarkood leh qarax xoog leh, burbur dhadhaabeed iyo dambas ayaana hawada u baxa. Soo bixidda laarfaha, ama qaraxyada ayaa inta badan ka dhiga f. ney yeelato qaabka kur-toobineed ama buur, kaddibna si tartiib ah ayay dhismayaal u sameeyaan waxyaalihii soo baxay, kasoo si aadna u qaro weyn uguna tuulma hareeraha daloolka. F.oyinka sida badan badaha agtooda ayay ku suganyihiin. Folkaanku wuxuu noqon karaa: mid nool, mid hurda ama mid aan noolaynba oon dib dambe u qarxaynin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. (indho, m.l) Xubinta aragga. 2. Meel biyo ka soo burqadaan. 3. Siriq. 4. Kartida ishu cid wax ku yeeli karto (senen); dhabato. 5. Dabool iniinaha badarka kor kaga dhegsan. 6. Dhul bannaan oo kaymo hareeraha ka xigaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-aamo, m.dh) 1. Daliig lagu sameeyo weelasha la tolaayo oo gucunka kor ka maro. 2. la-mid: inan 1 (3). Isha birteeda. 3. Meesha banka iyo dhulka dhirta leh iska galaan. 4.(-mo, mdh.) Meel kayn ah oo godan, hareerahana ka bannaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) 1. Meel kooban oo la tilmaami karo. 2. Daliigo caw laga falkiyey oo dhaadheer ballacooduse yaryaryahay oo kolkii laysku toltolo dermada noqda middood. 3. Meel geedo dhaadheer leh oo hareeraha ka bannaan. 4. la-mid: kab².

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Dhulka u dhexeeya labada lool ee dhulbaraha hareeraha ka mara cimiladiisuna kulushahay.

waa la naqliyay ✓

1

luuq¹: m.l (-qyo, m.dh) Wadiiqo yar oo aad ciriiri u ah hareerahana guryo ka xigaan.

2

luuq²: m.dh (-qo, m.l) 1. Cod gaar ah oo gabayada iyo heesaha lagu qaado; cod lagu dheeraysto oo laga xareediyo. 2. la-mid: laaq¹.

3

luuq³: m.dh (naxwe) Weer qaybaheeda kala leh luuq kala duwan.

waa la naqliyay ✓

m.l (mukay, m.dh) (botani) Geed weyn oo jirrid aad u weyn leh, kana baxa hareeraha durdurrada iyo webiyada, miro macaan oo la cunana leh; daray.

waa la naqliyay ✓

1

qoqob¹: m.l (-byo, m.dh) 1. (xisaab) Qayb ka mid ah xarriiq ama xood oo u dhexeeya laba barood oo ku yaalla xarriiqda ama xoodka. 2. (xisaab) Gobol u dhexeeya boqonka goobo iyo qaansada ku aaddan ee gooya boqonka. Tusaale ahaan, bedka u dhexeeya boqon goobo iyo qaansada ku aaddan waa qoqobka goobada.

2

qoqob²: m.l (-bo, m.dh) 1. Dhis, raro, ood iyo wixi lamida oo lagu kala qaybsho guri, xero iyo wixi lamida. 2. Dhul yar oo hareeraha ka xaydaaman. 3. Karantiil.

3

qoqob³: f.g1 (-bay, -btay) 1. Xero ama aqal gudahiisa dhis ku kala goyn. 2. Nafley karantiilid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Meel la degi karo oo bannaan hareerahana dhir ama buuro ka xigaan. 2. Xero; hoy.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinacyada ka gal oo xeray.

waa la naqliyay ✓

direction, autour de.

waa la naqliyay ✓

1

(Hareerayn-ta)

2

Hareeraha ka marid; xerayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hareeree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac walba ka marid: hareeraha ka marid. Tuugga hareerayn baa lagu qabtaa. Dh: xerayn, hareerays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hareerayn.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dhinac kastiba laga maray.

waa la naqliyay ✓

(Darershe) S Grewia panonisepala Chiov. Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naagta xidhata shareerka ama shaadirka. Dh: humbulan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hareer-ta)

2

Barbar; dhinac; gees; doc.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhinac; barbar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Dhinac; barbar.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. edge, side; around; surroundings

waa la naqliyay ✓

Terminalia polycarpa/prunioides 01

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Plural hareeraha] side (saaydh)-, comer (koorner) ~ gees, daraf

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama shey, inta dhinacyadiisa ah. Beledweyn Aallahoow, ka ka dhig meel barwaaqo ah, Beerlula Allahayoow; balaayada hareer mari. Dh: ag, baal, doc, dhinac, gees, barbar. Wa: hareero.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, side; around; [pl] surroundings With possessive pronouns

2

lx: hareer

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f-loc

5

xe: around the house

6

xv: guriga hareerihiisa

7

key: hareer

waa la naqliyay ✓

name-f intention; frankness

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh la rajaynayo inay noqoto qof dhiirran oo si aan madmadow lahayn wax u samaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Hareeri-ga)

2

Geed dhirta waaweyn kamid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l (hareeri, m.dh) Geed aan qodax lahayn, dhirta waaweyn ka mid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l (hareeri, m.dh) Geed aan qodax lahayn, dhirta waaweyn ka mid ah oo toos u baxa.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tall tree species

waa la naqliyay ✓

Terminalia spinosa 80

waa la naqliyay ✓

1

(Hareri) All.Som Terminalia polycarpa Engl. & Diel. Combretaceae.

2

S Terminalia prunioides Laws. Combretaceae.

3

C, May Terminalia spinosa Engl. Combretaceae.

4

C Terminalia basilei Chiov. Combretaceae.

5

N, C Terminalia orbicularis Engl. & Diel. Combretaceae.

6

May Terminalia parvula Pampan. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed dhirta waaweyn ka mid ah oo hoos u baxa. Hareeriga ma daaqeen ka baxa, hawdka xodoyoode.

waa la naqliyay ✓

1

de: tall tree sp.

2

lx: hareeri

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

key: hareeri

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. surroundings, general area

waa la naqliyay ✓

1

de: surroundings, general area

2

lx: hareero

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

xe: The vegetables are brought from Afgoy and that area.

6

xv: Khudradda laga keenaa Afgooye iyo hareeraheeda.

7

key: hareero

waa la naqliyay ✓

(fal) mid la wada arkayo oo muuqda, noqo; caan noqo. Nin warkiisu carceerayoo, wanaaggiisu cad beelayoo, noqo cawri ka baaqday. Dh: muuqo, caanbax. Li: qarsoon.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax dhinac kasta ka marid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax dhinac kasta ka marid. m.f.dh, hareerayn.

waa la naqliyay ✓

v. go around the edge of

waa la naqliyay ✓

-yey/hareereysay: (v) siege (siij); surround (sarowndhi); encircle (enseerkal) ~ go'doomi

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac walba ka mar. Dh: hareeray.

waa la naqliyay ✓

1

de: go around the edge of

2

lx: hareeree

3

pd: (hareereeyey)

4

ps: v2b=

5

key: hareeree

waa la naqliyay ✓

La shareeray; awdan; qarsoon; jiq ah.

waa la naqliyay ✓

1

shareeran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la qariyey noqosho. 2. Wax la awday noqosho.

2

shareeran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax la qariyey ahaansho. 2. Wax la awday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax la qariyey ahaansho. 2. Wax la awday ahaansho. m.f.dh, shareernaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] blocked, covered with thick undergrowth

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la shareeray; qof wejigiisu qarsoon yahay. Shalaan arkay gashaanti shareeran. Dh: awdan, qarsoon, shaqlan.

waa la naqliyay ✓

1

de: blocked, covered with thick undergrowth

2

initial: s

3

lx: shareeran

4

pd: (shareernaa)

5

ps: adj-der

6

key: shareeran

waa la naqliyay ✓

1

(Wareersha-ha)

2

1. Xoolaha diida, xarig madaxa ama geesaha, si daran oo adag loogaga xiro, oo qallaca ka dhigan.

3

2. Suuman la qurxiyey oo fardaha madaxa loo geliyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-shayaal, m.l/dh) 1. Xarig jeegada iyo tuurinka isu haya oo neef geel ah oo ilmo lagu sidkayo lagu xiro. 2. Suuman la qurxiyey oo fardaha madaxa loo geliyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. lead rope for an animal; horse's bridle

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) xadhig neefka ilmihiisa diida madaxa ama geesaha lagaga xidho oo sida qallaxa lagu dhibo illaa uu oggolaanayo.

2

wareershe -ha: (magac, lab, keli) suun la qurxiyey oo fardaha madaxa loo geliyo.

3

wareershe -ha: (magac, lab, keli) maandooriye daroogo, khamri iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: lead rope for an animal; horse's bridle

2

initial: w

3

lx: wareershe

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: wareershe

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dareerso. la-mid: dareersad, dureersad, dureersasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo kaxaysasho oo dibadda u soofsasho. Dh: soofsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Hooska ay yeeshaan walxuhu subaxnimada hore.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg habeenkahadh.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hareer kasta looga meersan yahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax hareer kasta looga meersan yahay ahaansho. m.f.dh, hareereysnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg shareeran². la-mid: shareernaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhareerrey-da)

2

Kalaggoysyada xubnaha oo biyuhu ku jiraan sida lowga iyo canqawga middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kalaggoysyada xubnaha oo biyuhu ku jiraan sida lawga iyo canqawga middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kalaggoysyada xubnaha oo biyuhu ku jiraan sida lawga iyo canqawga middood.

waa la naqliyay ✓

m. n. water on the joint (e.g., knee ~ ankle)

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) meelaha kala goysyada ah ee xubnuhu ka laalaabmaan sida. jilbaha, riciraha xusullada iyo wixii lamid ah. Dh: laalaabato, xubin.

waa la naqliyay ✓

1

de: water on the joint (e.g., knee ~ ankle)

2

lx: dhareerrey

3

pd: (/da)

4

ps: n2-m, n7-m

5

key: dhareerrey

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) 1. Safar habeen lagu dhaxo. 2. Gunno yar oo la siiyo qof shaqo meel u aaday.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) 1. Safar habeen lagu dhaxo. 2. Gunno yar oo la siiyo qof shaqo meel u aaday.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] overnight

waa la naqliyay ✓

-a: (n) an overnight stay or trip: overnight (oovarnaayt)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) meel habeen lagu nagaado; habeen meel uu dhixid ama joogid. Dh: hebeenbari.

2

habeendhax -a: (magac, lab, keli) masaafo saddex illaa afar caanamaal la socda oo habeen la dhaxo. Labada magaalo waxay isku jiraan, habeendhax.

waa la naqliyay ✓

1

de: overnight (e.g., having to stay out or travel overnight; small quantity of food or money, sufficient for lasting one full day)

2

lx: habeendhax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: habeendhax

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hafeefo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cudurdaar horraysiisasho. Dh: afeefasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Majeerasha-da)

2

Kasha iyo laabta ka jeclaysasho weyn; kamasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg majeero. la-mid: majeerad.

waa la naqliyay ✓

vl. n. attraction; longing

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg majeerad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: jamasho

2

de: attraction; longing

3

lx: majeerasho

4

pd: (/da)

5

ps: vn6-f

6

key: majeerasho

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg shareeran¹.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wareego².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka tegid oo meel kale oon dheerayn tegid.

2

wareegasho-da: (magac, dhedig, keli) hal meel oo goobo u samaysan ama taagan sida tiirka in mudda ah ku dul wareegid oo hareertiisa socosho.

waa la naqliyay ✓

circuler.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg carceerso. la-mid: carceersi.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hooska ay yeeshaan walxuhu subaxnimada hore.

2

habeenkahadh -ka: (magac, lab, keli) nabad ku waabberiisad.

waa la naqliyay ✓

(magac, dhedig, keli) hafeef dareemid, wuxu la joogi la'yahay hafeefasho. Dh: hafeef, afeefasho.

waa la naqliyay ✓