hard — Macnaha & Turjumaada

/hardh/ (adj) 1. adag, qallafsan (adj) 2. dhib-badan, adag. e.g. I can't answer that question; it is too hard.

waa la naqliyay ✓

a., adag, xoog badan, kulul; hard working men have hard skins, nimanka shaqeeya waa duub adag yihiin; ad., it grows hard, waa adkaanaysaa; strike him hard, si adag ugu dhufo; the wind blows hard, dabayshu aad bay u dhacaysaa.

waa la naqliyay ✓

harde, n.f. - raxan xoolo dugaag ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Hardi-da)

2

Madaxa oo xoog wax loogu dhufto ama laysugu dhufto.

waa la naqliyay ✓

1

hardi¹: m.dh Madaxa oo wax lagu dhufto. la-mid: herti¹.

2

hardi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Madaxa ku dagaalamid. la-mid: harati, herti².

waa la naqliyay ✓

1

hardi¹: m.dh Madaxa oo wax lagu dhufto. la-mid: herti.

2

hardi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Madaxa ku dagaalamid. m.f.dh, hardin. la-mid: harati, herti.

waa la naqliyay ✓

v. butt, lock horns; clash, collide head on

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) butt with the head or horns; butt (bat) ~ herdi, hirdi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, madaxa xoog ugu dhufo. Dh: hirdi.

2

hardi: (fal) madaxa kula dagaallan. Dh: herdi.

3

hardi -ga: (magac, lab, keli) madaxa oo xoog wax loogu dhufto ama la isugu dhufto. Dh: herdi.

waa la naqliyay ✓

hardi, adj. - aad geesi u ah; aan cabsanayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: harti ~ herdi ~ herti

2

de: butt, lock horns; [ext.] clash, collide head on

3

lx: hardi

4

pd: (hardiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: hardi

waa la naqliyay ✓

1

(Harid-da)

2

1. Wixii lala socdey ama laga mid ahaa ka soo go'id, raacid la'aan.

3

2. Waxaan weli iman ama aan wax laga qaban.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg har². la-mid: haris².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadhitaanka wax kale oo badan laga soo hadho. Dh: haris.

2

harid -da: (magac, dhedig, keli) meel, wasakhda iyo qashinka ka nadiinin. Dh: xaadhid, fiiqid, haris, xaaqid,haaqid.

waa la naqliyay ✓

/hoordh/ (n) 1. dhito (dhigaal, kayd). (v) 2. dhitayn, kaydin.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaddabbuur-ka)

2

(fardo) hardaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaalib-ka)

2

Fardaha orodkooda jaad kamid ah; hardaf; gaaddabbuur.

waa la naqliyay ✓

1

(Gebikayeer-ka)

2

Yeer ama cod ama dhawaaq la sameeyo oo haddana isla kolkaa dhegta kusoo noqda oo la maqlo; waxaa ku wacan, kolka la dhawaaqo waxaa samaysma hirar (mowjado) hawada dhexdeeda mara haya; hirarkaas dhawaaqu hadday hardiyaan gebi dheer oo siman, dib bay isu soo jinbacaan oo u soo laabtaan oo kol labaad la maqlaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Haawis-ka)

2

1. (fardo) hardaf dheer.

3

2. (weel, kd.) haawin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hardafid-da)

2

Orod hardaf ah ordid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hardamid-da)

2

Hardi isla dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hardiyid-da)

2

Hardi ku dhufasho; madaxa xoog wax ugu dhufasho; cid madaxa wax ku yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kacdin-ka)

2

Siyaalaha farduhu u ordaan, tan ugu orod badan oo hardafkana ka dheeraysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Raqla-ha)

2

(fardo) orod yar oo aan hardafka gaarin; saqle.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Hardaf dheer. 2. la-mid: haawin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. H. ah: Neef xoolo ah oo weligiiba ka hara xoolaha uu la soofo. 2. Baaqi. la-mid: hardabaa.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: hardi².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hardiyid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Si hardaf ah faras u ordisiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hardaf². la-mid: hardaf¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hardafi.

waa la naqliyay ✓

1

(Had-da)

2

1. Goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; ammin; kol; waqti.

3

2. () Naftoo la waayo; geeri; dhimasho; (ama hed).

waa la naqliyay ✓

1

had¹: m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqti-gaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka.11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.

2

had²: xi. eeg haddii.

3

had³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax fahmid ama garasho. 2. Wax xusuusid. 3. Qof dilid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhimashada. 2. Wed. 3. la-mid: hed.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqtigaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka. 11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. time, moment, point in time; time to die, death

2

had v. understand, comprehend

3

had v. kill

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, makal; dil.

2

had: (fal) wax fahan oo garo.

3

had -da: (magac, dhedig, keli) goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh. had iyo goor, had iyo jeer.

4

had-da: (magac, dhedig, keli) geeri iyo dhimasho; nafta oo la waayo. Qofna halka haddiisu taal ma gefo. Dh: hed, wed.

5

had-da: (magac, dhedig, keli) waqtiga la joogo ee kolkaa la hadlayo la nool yahay. Hadda ayaan maqlay Marka. Dh: imika, eegga, xilligan.

6

had-da: (magac, dhedig, keli) dareen ama garasho. Foostadu in ay hoosta ka daloosho ma hadin.

waa la naqliyay ✓

1

(Har-ka)

2

Waxa ifku qabto, hooska uu bixiyo; hoos; hoosiis.

waa la naqliyay ✓

1

har¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax if qabtay hooska uu bixiyo. 2. Meel dusha ka dedan, waab, guri iyo wixi lamida hooskooda qabow.

2

har²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Digo iyo wixi lamida meel ka xaarid. 2. (f.mg) Safar iyo wixi lamida dad u bixi lahaa mid ka mid ah ka baaqasho. 3. (f.mg) Qof dad uu la socday ka gaabin. 4. (f.mg) Wax la isticmaalay in yar ka baaqi noqosho. 5. (f.mg) U h.: qof dhintay xoolo ka dhaxlid.

waa la naqliyay ✓

1

har¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax if qabtay hooska uu bixiyo. 2. Meel dusha ka dedan, waab, guri iyo wixi lamida hooskooda qabow.

2

har²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Digo iyo wixi lamida meel ka xaarid. 2. (f.mg) Safar iyo wixi lamida dad u bixi lahaa mid ka mid ah ka baaqasho. 3. (f.mg) Qof dad uu la socday ka gaabin. 4. (f.mg) Wax la isticmaalay in yar ka baaqi noqosho. 5. (f.mg) U h.: qof dhintay xoolo ka dhaxlid. m.f.dh, harid.

waa la naqliyay ✓

1

v. stay (behind), remain, be left over

2

har m. n. shade, shadow

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) continue to stay after others have gone or left; remain (ri meeyn); stay (isteey) ~ hadh, joog

2

har -ka: (n) shadow (shaadhow); shade (sheeydh) ~ har, hoos,

3

hadh leh: (adj) shady (sheeydhi) ~ hoos leh; shade (sheeydh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid soconaysa, ka hadh.

2

har: (fal) salabe qaado oo meel qashin yaallo nadiifi. Aqalka hortiisa har. Dh: xaadh, fiiq, dug, salabee.

3

har -ka: (magac, lab keli) eeg hadh.

4

har-ta: (magac, dhedig, keli) meel ballaadhan oo godan oo biyuhu fadhiistaan oo Allasamee ah ama la qoday. Dh: balli Wa: haro.

waa la naqliyay ✓

ظَلَّ

waa la naqliyay ✓

Bidaaqad

waa la naqliyay ✓

/kardh/ (n) 1. kaar (warqad ama balaastig adag) (n) 2. turub (warqadaha turubka).

waa la naqliyay ✓

/kaardh/ (n) 1. kaar. 2. turub. 3. kaartoliing (kaarky baqshy laang lynis diraw oo dhinigho masawir amy wal kely ku leh).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Haad-da) a)° Nafleyda inta duusha; wixii baal leh; shinbiro. b) Baylah; goldaloolo.

2

2. (Haad-ka) ° a) Sida 1a. b) (qof. kd.) sida haadka u fudfudud oo wax walba ku soo haada.

waa la naqliyay ✓

1

haad: m.dh (-dad, m.l) Baylah, goldaloolo.

2

hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.

3

hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.

4

hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: “Cali way ka haadday”.

waa la naqliyay ✓

1

hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.

2

hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.

3

hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: Cali way ka haadday. m.f.dh, haadid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] bird ~ birds (especially large species)

2

haad v. fly (about ~ around), be flying

3

haad [feminine] n., loc. (adj.): insecure place; unattended person; left alone, neglected

waa la naqliyay ✓

peureux.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) birds (beerdhis) ~ baalalay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lal oo hawada u duul. Dh: duul, lal, bid. Li: daadeg, fadhiiso.

2

haad: (fal) «ka ~» naf, qof ka bax.

3

haad-da: (magacwadareed) noolaha inta baadadka leh ee duusha. Dh: shinbiro, baalley.

4

haad -da: (magac, dhedig, keli) baylah iyo ka warhayn la'aanta. Dh: daayac, laayac. Li: daryeel.

5

haad -ka: (magac lab, keli) baadleyda duusha inteeda hilibka cunta oo keliya. Haad ba haad kici haybaddaadu noqotaye, hodan baad ka tahay qurux. Wa: haadda.

6

haad -ka: (magac, lab, keli) labada dhinac ee laamiga middood. Gaadhigu haadkiisa ayuu ka baxay intaanu rogman. Dh: dhinac. Wa:haadad.

waa la naqliyay ✓

1

(n) (m) the end of the human arm below the wrist, consisting of the palm, four fingers, and a thumb.

2

gacan

waa la naqliyay ✓

/haandh/ (n) 1. gacan. (n) 2. kabaalka saacadda sida kan tilmaama saacadda, daqiqadda. (n) 3. shaqaale. e.g. a factory hand (v) 4. siin, gacanta ugu dhiibid. e.g. Hand me that book.

waa la naqliyay ✓

1

n., gacan, -ti; the right hand, midigta; the left hand, bidixda; he has a hand in it, gacan buu kula jiraa; my hand is in, gacan baan kula jiraa; my hand is out, gacan kula ma jiro; he is my right hand, waa gacantayda midig; the two men go hand in hand, labada nin waa isku gacan; handwriting, far, -ti.

2

hand: v.tr., (give) u dhiib; you handle the oar well, sebka aad baad u waddaa.

waa la naqliyay ✓

/heer/ (n) bakayle.

waa la naqliyay ✓

n., bakayle, -ihi; hare-lipped man, nin faruuran.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel hoos ah gayn.

waa la naqliyay ✓

v. shade, put ~ carry into the shade

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad kale, cunto hadhimo sii.

2

hari: (fal) cid kale, meel hadh leh gee.

3

hari: (fal) adigu, meel hadh leh iska fadhi.

waa la naqliyay ✓

1

a: haree

2

de: shade, put ~ carry into the shade

3

lx: hari

4

pd: (hariyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: hari

waa la naqliyay ✓

/hark/ (v) dhegeyso, maqal. e.g. Just hark to her.

waa la naqliyay ✓

/harm/ (n) 1. wax-yeello. (v) 2. wax-yeellayn.

waa la naqliyay ✓

n., wax yeello, -adi; v.tr., u xumay, qoon yeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Hara-da)

2

Biyo badan oo fadhiya oo aalaa macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsan yahay; balli weyn; kal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Biyo badan oo fadhiya oo aala macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsanyahay; balli weyn. 2. Hungowga ku dhaca herinta marka ugaar la soo waayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Biyo badan oo fadhiya oo aala macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsanyahay; balli weyn. 2. Hungowga ku dhaca herinta marka ugaar la soo waayo.

waa la naqliyay ✓

Lake

waa la naqliyay ✓

f. n. lake, pond

waa la naqliyay ✓

-haraha: (n) lake (leeyk); lagoon (laguun); pond (paandh) ~ war

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel qushaash leh oo aad u baahan tahay, nadiifso oo hagaajiso.

2

haro -da: (magac, dhedig, keli) biyo fadhiya oo aalaa macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsan yahay. Dh: balli, kal, har, war.

waa la naqliyay ✓

haro, n.m. - ku qaylin.

waa la naqliyay ✓

1

de: lake, pond

2

lx: haro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: haro

waa la naqliyay ✓

1

(Hawd-ka)

2

Dhul dhir waaweyn oo cumur ah leh; jiq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Dhul dhir dhaadheer oo cuur ah leh, buuro lahayn oo aan biyo badnayn. 2. Xarigxarig.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Dhul dhir dhaadheer oo cuur ah leh, buuro lahayn oo aan biyo badnayn. 2. Xarigxarig.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Haud [fertile geographic region.]

waa la naqliyay ✓

m. n. forest, jungle thicket

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo dhir waaweyn oo badan leh.

waa la naqliyay ✓

/herdh/ (n) 1. raxan (xayn). (n) 2. jameeco (dad badan oo isku xiran). e.g. to follow the herd (v) 3. isu-soo ururin (jameeco ama xayn isu-keenid).

waa la naqliyay ✓

(see flock).

waa la naqliyay ✓

/lardh/ (n) xayrta doofaarka.

waa la naqliyay ✓

lard, n.m. - Hilibka doofaarka.

waa la naqliyay ✓

tard, adv. - daahida; dib u dhac

waa la naqliyay ✓

/woordh/ (n) 1. qayb-isbitaal (sida qaybta carruurta) (n) 2. xaafad ama qayb-maamul oo magaalo ka tirsan (n) 3. ilaalin ama hayn ilmo aadan dhalin.

waa la naqliyay ✓

n., (a division of a town) xaafad, -di; v.tr., (guard) ilaali, karaw.

waa la naqliyay ✓

Waar

waa la naqliyay ✓

Waar

waa la naqliyay ✓

/yardh/ (n) 1. waar, yaardi (cabbir la mid ah saddex fiid) 2. deyr, deyd.

waa la naqliyay ✓

1

(Dharid-da)

2

1. Godad ama aroorro ama haryuub yeelasho, sida kolka miraba qaarkood inta bislaad dhaafaan engeg soo galo oo kankoonsanaantii iyo dibbirkii ka ba'aan oo isku soo ururaan.

3

2. Haryuub iyo duudduub yeelashada oogada dadka kolkay gabowdo oo jilicdo; qaaris.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dhar². la-mid: dhadid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhadhid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg haar.

waa la naqliyay ✓

1

(Haarid-da)

2

Dhuldhac diidid; werfid; harjadid; madaxdhulladhicid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hąar².

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wejiga ama dhabarka lagaga dhigo ilmaha dhashay ama wanka adhiga lagu darayo ee sumalka.

2

haarid -da: (magac, dhedig, keli) dhuldhac ama welfid maanka la iska qaado. Dh: harjadid, welfid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan murti iyo macno badan lahayn oo kaftan iyo dacaayad ah. Dh: kaftan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hadar.

waa la naqliyay ✓