harbi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harbi
f.g2 (-iyay, -isay) Wax biyo ku dhex jira horay u riixid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
harbi
v. push forward brusquely, give someone a big shove
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
harbi
-yey I say: (v) push or shove someome roughly; shove (showv); hustle (hasel); jog (jaag) ~ hantaaturree
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
harbi
(fal) xoog u riiix ama u dhaqaaji. Harbi gogosha oo durki. Dh: jiid, riix.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
harbi
de: push forward brusquely, give s.o. a big shove
lx: harbi
pd: (harbiyey)
ps: v2a=tr
syn: hataaqee
key: harbi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dharbi
f.g2 (-iyay, -isay) 1 . Biyo yar wax ku qoyn. 2. Qof ulayn. 3. la-mid: dharki.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dharbi
v. soak, dampen (the ground)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dharbi
(fal) laxood ama wax kale, biyo, shaah, maraq iyo wixii la mid ah, ku qoo oo ka dhergi. Dh: goo.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dharbi
de: soak, dampen (the ground) rw: dharab
lx: dharbi
pd: (dharbiyey)
ps: v2a=
key: dharbi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Harbin
(Harbin-ta)
Horay u riixid ama u dhaqaajin yar oo xoog ku jiro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harbin
m.f.dh eeg harbi. la-mid: harbis.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
harbin
-ta: (magac, keli) horay u riixid ama u dhaqaajin yar oo xoog ku jiro;.
harbin -ta: (magac, dhedig, keli) si xoog ah hore ugu riixid ama u dhaqaajin. Dh: harbis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harbis
m.l la-mid: harbin.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
harbis
-ka: (magac, lab, keli) eeg harbin. hardaf: (fal) orod qaabka hardafka ah, orod.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Habi
(Habi-ga)
Fiirada wax lagu kala garto; laab; qalbi; caqli; maan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
habi
m.l Caqli, maan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
habi
m. n., [collective] intelligence, thought
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
habi
-da: (magac,dhedig, keli) ul sherbi ah.
habi -ga: (magac, lab, keli) fiirada iyo garashada wax lagu kala garto. Habiyow indhahaygu, ha arkaan indhahaagee, i agjoog abidkaa oo, meel kaleeta ha aadin. Dh: laab, qalbi, caqli, maan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
habi
de: intelligence, thought
lx: habi
pd: (-ga)
ps: n2a-m-col
key: habi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hari
f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel hoos ah gayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hari
v. shade, put ~ carry into the shade
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hari
(fal) dad kale, cunto hadhimo sii.
hari: (fal) cid kale, meel hadh leh gee.
hari: (fal) adigu, meel hadh leh iska fadhi.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hari
a: haree
de: shade, put ~ carry into the shade
lx: hari
pd: (hariyey)
ps: v2a=tr
key: hari
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
carbi
f.g2 (-iyay, -isay) Nafley tababbar gaar ah siin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
carbi
f.g2 (-iyay, -isay) Nafley tababbar gaar ah siin. m.f.dh, carbin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
carbi
v. tame, break in, train
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
carbi
-yey / say: (v) train (tareeyri), coach (kooj); prepare (piri-peer)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
carbi
(fal) mid da' yar, tababbar. Carbi awrka intaanad raranin. Dh: rabbee, agabbar, tababbar.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
carbi
de: tame, break in, train
lx: carbi
pd: (carbiyey)
ps: v2a=
key: carbi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
darbi
darbi¹: m.l la-mid: derbi.
darbi²: f.g2 (-iyay, -isay) Cunto la iidaamay gacanta ku cunid. la-mid: sarbi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
darbi
v. eat with one's hands
darbi v. prepare
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
darbi
-ga: (n) wall (woo/); partition (paarti-shiri) ~ derbi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
darbi
(fal) garaac oo xanuuni.
darbi da: (magac, dhedig, keli) xisaabta ku dhufashada ee la isku badiyo. Dh: ku dhafasho.
darbi-ga: (magac, lab, keli) gidaar dheer oo dherer iyo dhumuc leh. Dh: gidaar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Garbi
(Garbi-da)
Geed cadaadda u eg, aadse uga weyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
garbi
garbi¹: m.dh Geed cadaadka u eg kase weyn.
garbi²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid, garab ku riixid. 2. Wax, garab ku qaadid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
garbi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid, garab ku riixid. 2. Wax, garab ku qaadid. m.f.dh, garbin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
garbi
v. shoulder aside, push ~ shove with one's shoulder
garbi [feminine] n., [collective] thorny plant species
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
GARBI
(Garbi) N Acacia albida Del. Mimosaceae.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
garbi
-yey / say: (v) push with the shoulders; shoulder (shool-dher); shove (showv); push (puush)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
garbi
-da: (magac, dhedig, keli) geed weyn oo cadaadda u eg.
garbi -da: (magac, dhedig, keli) jar dheer oo dhoobo ah. Dh: garbo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
habbi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Ku h.: Wax culus oo ballaaran ku daboolid. 2. Wax culus ku dhufasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
habbi
(fal) wax culus dhusha ka saar ama ku dhifo.
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
HARBO
(Harbo) N Sericocomopsis pallida (S. Moore) Schinz. Amaranthaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hardi
(Hardi-da)
Madaxa oo xoog wax loogu dhufto ama laysugu dhufto.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hardi
hardi¹: m.dh Madaxa oo wax lagu dhufto. la-mid: herti¹.
hardi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Madaxa ku dagaalamid. la-mid: harati, herti².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hardi
hardi¹: m.dh Madaxa oo wax lagu dhufto. la-mid: herti.
hardi²: f.g1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) Madaxa ku dagaalamid. m.f.dh, hardin. la-mid: harati, herti.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hardi
v. butt, lock horns; clash, collide head on
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hardi
-yey / say: (v) butt with the head or horns; butt (bat) ~ herdi, hirdi
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hardi
(fal) cid kale, madaxa xoog ugu dhufo. Dh: hirdi.
hardi: (fal) madaxa kula dagaallan. Dh: herdi.
hardi -ga: (magac, lab, keli) madaxa oo xoog wax loogu dhufto ama la isugu dhufto. Dh: herdi.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
hardi
hardi, adj. - aad geesi u ah; aan cabsanayn.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hardi
a: harti ~ herdi ~ herti
de: butt, lock horns; [ext.] clash, collide head on
lx: hardi
pd: (hardiyey)
ps: v2a=tr
key: hardi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harmi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax nijaasayn. 2. Beer caws ka falid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
harmi
v. contaminate someone, render unclean (in religious sense)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
harmi
cf: haran
de: contaminate s.o., render unclean (in religious sense)
lx: harmi
pd: (harmiyey)
ps: v2a=tr
key: harmi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harqi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Cid wax aad uga dhergin. 3. la-mid: hirqi.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
harqi
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid biyo ku hafin. 2. Cid wax aad uga dhergin. 3. la-mid: hirqi. m.f.dh, harqin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
harqi
v. drown someone, submerge and suffocate someone in something; overwhelm
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
harqi
-yey / say: (v) outpour (awtpuur)-, outflow (awt-falow); flood (falaadh)
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
harqi
de: drown s.o., submerge and suffocate s.o. in s.t.; overwhelm See also: hirqi
lx: harqi
pd: (harqiyey)
ps: v2a=tr
key: harqi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Harsi
(Harsi-ga)
Harsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harsi
m.l la-mid: harsasho.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
harsi
-ga: (magac, lab, keli) harsasho; hadhsi; har gelid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Harti
(Harti-ga)
1. Buntukh maadhiinka u eg oo xabbado waaweyn.
2. Waran weyn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
harti
m.l 1. Qori xabbad keliyaale ah oo la isticmaali jirey waayadii hore. 2. Awr; rati.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Harti
f. n. clan name
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
harti
m. n. old-fashioned shotgun, musket
harti m. n. man; husband
harti v. butt, hit with horns ~ head
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Harti
nickname; name-m sheild; man. Cf: Gaashaan
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
Harti
-ga: (n) name of a Somali clan
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
harti
-ga: (n) man or husband [mainly used in the Upper Juba region]
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Harti
magac loo baxsho wiil laga filayo geesinimo oo lala metaalay gaashaanka garabka la gashado ee seefta, waranka iyo wixii la mid ah la iskaga difaaco.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
harti
-ga: (magac, lab, keli) waran weyn oo lagu dagaallamo.
harti -ga: (magac, lab, keli) buntuq maadhiin u ekaa oo xabbado waaweyni ka dhici jireen.
harti -ga: (magac, lab, keli) ninka geesiga ah oo raganimo lagu yagaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haybi
f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Baadi cid weyddiin. 2. Wax cid weyddiin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haybi
f.lg2 (-iyay, -isay) 1. Baadi cid weyddiin. 2. Wax cid weyddiin. m.f.dh, haybin.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haybi
ditransitive v. inquire about one's origins; enquire ~ ask something of someone
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haybi
-yey / say: (v) make an inquiry by asking a question; inquire (inkuwaayr) ~ wayddii
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haybi
(fal) wax maqan raadi oo dadka weydii. Dh: baafi, doonddon.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
haybi
cf: tooyo, warayso
de: inquire about one's origins; enquire ~ ask s.t. of s.o.
lx: haybi
pd: (haybiyey)
ps: v2a=ditr
key: haybi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
sarbi
f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: darbi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Xarbi
(Xarbi-ga)
Xaraabad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xarbi
xarbi¹: m.l la-mid: xaraabad.
xarbi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid la dagaalamid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
xarbi
f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid la dagaalamid. m.f.dh, xarbiyid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Xarbi
pr. n., masculine: Harbey
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
xarbi
m. n. war, battle
xarbi v. make war, fight, do battle
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Xarbi
name-m to make war, fight, do battle. Lit: someone who was born during a memorable battle (Arb)
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
xarbi
-ga: (n) war (woor); combat (kom-baat)-, fighting (faayt-ing) ~ dagaal. Ex: xarbigii labaad ee adduunka; the second world war
xarbi: -yey / day: (v) engage in fighting; especially armed battle ~ dagaal
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
xarbi
(fal) dagaal gal oo weerar iyo difaacba samee. Inta xaqaagu maqan yahay xarbi. Dh: dagaallan.
xarbi -ga: (magac, lab, keli) dagaal aan waxba loola kala hadhin. Rag waxa la iskaga ceshaa saw carbiga maaha. Dh: dagaal. Li: nabad.
xarbi -ga: (magac, lab, keli) bir yar oo ul leebka yaryar le'eg ah oo qoriga xabbadu ku go'do lagaga soo tuuro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gufaaco
(Gufaaca-da)
1. Roob dabayli soo harbinayso.
2. Hirar waaweyn oo dabayli ku dheehan tahay oo badda kacsani soo daacdo.
3. Ur ama dabayl weyn oo xoog ku timaadda.
4. Butaaco.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hanboorri
(Hanboorri-ga)
Horay u riixis; harbis.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hanboorriyid
(Hanboorriyid-da)
Horay u tuurid, u riixid, u harbin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hantaaturro
(Hantaaturra-da)
Horay u harbin; turaanturro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hataaqayn
(Hataaqayn-ta)
Horay u harbin; hanboorriyid; turaanturrayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hataaqo
(Hataaqa-da)
Hanboorri; harbis; turaanturro.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Riddaamin
(Riddaamin-ta)
(wax culus) horay u ridid, u harbin, u garbin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Takhantakho
(Takhantakha-da)
Qof is xajina haya oo isagoo jeegada la hayo, xoog horay loogu wado, loogu harbiyo, loo turaanturreeyo (ama tukhuntukho).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Turunturrayn
(Turunturrayn-ta)
Horay u harbin, takhantakhayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Turunturro
(Turunturra-da)
Tallaabooyin horay xoog loogu qaado, si qof soconayoo wax cagta ku dhuftay ama xoog kale gadaal ka soo harbiyey, dhicidda iyo kufidda isaga ilaaliyo; takhantakho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
gufaaco
gufaaco¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Roob dabayl soo harbinayso. 2. Hirar waaweyn oo dabayli ku dheehantahay oo badda kacsani soo daacdo.
gufaaco²: m.dh (juqraafi) Gobol cadaadis gibilkiisu hooseeyo, oo kala ah laba nooc. Nooc wuxuu gaar u yahay loolalka cimiladoodu ay tahay meel dhexaadka; nooca kalena waxaa loo yaqaanaa gufaacada kulaaleyda. Labada nooc waa isu egyihiin, sababtoo ah labaduba waxay uga dhac aan galoob-badhka woqooyi si lid saacad wareeg ah, galoob-badhka koonfureedna si saacad wareg ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
takhantakho
m.dh Qof isxejinaya oo xoog horay loogu wado, loo harbiyo. la-mid: tukhun-tukho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
takhantakhoo
f.mg3 (-ooday, -ootay) Qof la harbiyay hore u turunturrood. la-mid: tukhun-tukhoo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
taraanturree
f.g2 (-eeyay, -eesay) Horay u harbin, takhantakhayn. la-mid: taraanturyee, turaanturyee.