har — Macnaha & Turjumaada

1

(Har-ka)

2

Waxa ifku qabto, hooska uu bixiyo; hoos; hoosiis.

waa la naqliyay ✓

1

har¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax if qabtay hooska uu bixiyo. 2. Meel dusha ka dedan, waab, guri iyo wixi lamida hooskooda qabow.

2

har²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Digo iyo wixi lamida meel ka xaarid. 2. (f.mg) Safar iyo wixi lamida dad u bixi lahaa mid ka mid ah ka baaqasho. 3. (f.mg) Qof dad uu la socday ka gaabin. 4. (f.mg) Wax la isticmaalay in yar ka baaqi noqosho. 5. (f.mg) U h.: qof dhintay xoolo ka dhaxlid.

waa la naqliyay ✓

1

har¹: m.l (-rar, m.l) 1. Wax if qabtay hooska uu bixiyo. 2. Meel dusha ka dedan, waab, guri iyo wixi lamida hooskooda qabow.

2

har²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Digo iyo wixi lamida meel ka xaarid. 2. (f.mg) Safar iyo wixi lamida dad u bixi lahaa mid ka mid ah ka baaqasho. 3. (f.mg) Qof dad uu la socday ka gaabin. 4. (f.mg) Wax la isticmaalay in yar ka baaqi noqosho. 5. (f.mg) U h.: qof dhintay xoolo ka dhaxlid. m.f.dh, harid.

waa la naqliyay ✓

1

v. stay (behind), remain, be left over

2

har m. n. shade, shadow

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) continue to stay after others have gone or left; remain (ri meeyn); stay (isteey) ~ hadh, joog

2

har -ka: (n) shadow (shaadhow); shade (sheeydh) ~ har, hoos,

3

hadh leh: (adj) shady (sheeydhi) ~ hoos leh; shade (sheeydh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid soconaysa, ka hadh.

2

har: (fal) salabe qaado oo meel qashin yaallo nadiifi. Aqalka hortiisa har. Dh: xaadh, fiiq, dug, salabee.

3

har -ka: (magac, lab keli) eeg hadh.

4

har-ta: (magac, dhedig, keli) meel ballaadhan oo godan oo biyuhu fadhiistaan oo Allasamee ah ama la qoday. Dh: balli Wa: haro.

waa la naqliyay ✓

ظَلَّ

waa la naqliyay ✓

1

(Aameel-ka)

2

1. Harrub.

3

2. Wixii waxay arkaan iska raaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Abeeso-lugaley-da)

2

Jaad halaqa ka mid ah oo qallajisaha waaweyn lagu tirsho oo afar addin iyo dabo dheer iyo harag adag leh; masolugaley, riyannuug.

waa la naqliyay ✓

1

(Abeesow-ga)

2

Cudur oogada dadka ku dhaca oo haraggu u ekaado haragga abeesada.

waa la naqliyay ✓

1

(Agagaar-ka)

2

Hareeraha aan fogfogeyn; dhinacyada; (ama agaggaar).

waa la naqliyay ✓

1

(Arar-ta)

2

1. Gogoldhigga doodda, hadalka qoran (buugag)

3

2. Daaqa la soo daajiyo xoolaha intaan ceelka la geyn oo biyaha la siin.

4

3. Hareer; agagaar

waa la naqliyay ✓

1

(Asqa-da)

2

1. Biyawaa; harraad; oon.

3

2. Dayow, dhama'.

waa la naqliyay ✓

1

(Asqoobid-da)

2

1. Biyo la cabbo u baahasho weyn; harraadid; oomid.

3

2. Dayoobid, dhami'id.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaqi-ga)

2

Wax la bixiyey, inta ka soo harta; dheeri; hanbo; haraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Barbar-ka)

2

Doc; dhinac; gees; dhan; hareer.

waa la naqliyay ✓

1

(Baydari-ga)

2

Qofka ugaarsashada iyo tabaheeda aad u yaqaan; ugaarta aad u laaya; hargaanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Biibbiila-ha)

2

(gammaanka) labada lugood oo isku duuban oo wax lagu haraatiyo iyadoo qaarka danbe kor loo qaada hayo; biqle; haraati.

waa la naqliyay ✓

1

(Biqla-ha)

2

(gammaan) lugaha danbe oo wax lagu haraatiyo; biibbiile.

waa la naqliyay ✓

1

(Bira-ha)

2

Haruub aan weyneyn oo aan dhiil lahayn oo xoolaha lagu maalo; doobi yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Birqalax-a, Birqalax-da)

2

Wadajir ka kooban bir qubane ah: cadad iyo jajab badan oo ka haray bir horoo wax lagu qabsaday oo duug ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Biya-ha)

2

Wax shubma oo aan ur iyo midab iyo dhadhan midna lahayn; waxaa ka samaysma badaha, webiyaasha, harooyinka, durdurrada, roobka, ... kolkay kululaadaan waxay u rogmadaan qiiqbiyood, kolkay qaboobaanna baraf.

waa la naqliyay ✓

1

(Buufima-da)

2

Qalab ka samaysan kolay harag ah: kolkii kor loo qaado neef baa ka buuxsanta, kolkii hoos loo dhigona, xoog baa neeftii afkiisa uga soo baxdaa; dabkaa lagu afuufaa oo lagu shidaa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Buufin-ka) a) Qalab jaadad badan ah, oo neefta ama gaaska ama biyaha, kd. weelal kale ama qalabyo kale lagula shubo ama lagaga shubo: riixid iyo baari buu wax ku geliyaa, soojiid iyo nuugisna wax buu ku soo saaraa. b) Kolay yar oo harag ah ama xuub ah, oo inta neef laga buuxsho, lagu cayaaro.

2

2. (Buufin-ta) Neef, gaas, kd., ku afuufid; neefin.

waa la naqliyay ✓

1

(Buulalla-da)

2

1. Degmada iyo godadka quraanyada.

3

2. Cudur haragga ku dhaca oo nabarro yaryari ka soo yaacaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caad-da) Dhagax, isagoo shiilmay oo qolqola haya dhulka gudihiisa ka soo baxay, oo isagoo is-haysta dhulka korkiisa ku ballaartay oo ku qaboobey; sallax dhagax ah oo jaadkaas ah oo biyaha celiya.

2

2. (Caad-ka) Daruur cad oo xalleefsan oo aad u sarraysa; daruurta da'satey waxa ka hara oo wax cirka laftiisa ku dhegsan la moodo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Caal-ka) Cudur xoolaha ku dhaca oo oogadu bararto, oo cunnaxumada ka yimaada; cashi.

2

2. (Caa-sha) Harag dheer oo balaqsan oo lo'da dhuunteeda hoos uga laallaada.

waa la naqliyay ✓

/jaar (v) dhuhuloowow (gubuthow).

waa la naqliyay ✓

1

char, n.m. - Taangi; Haan Biyeed ama Batrool iwm, kaare.

2

de combat - dubaabad.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhar-ka)

2

Wax laga sameeyo dunta cudbiga, dhogorta, xariirta iyo waxyaalo kale oo badan: badanaa dadkaa qaata oo huwada; hub; marashi.

waa la naqliyay ✓

1

dhar¹: m.l 1. Nooc huga ka mid ah, cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida ka samaysan oo dad ku xirto ama huwado. 2. Lebbis.

2

dhar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax haryuub leh ahaansho. la-mid: dhad (1).

waa la naqliyay ✓

1

dhar¹: m.l 1. Nooc huga ka mid ah, cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida ka samaysan oo dad ku xirto ama huwado. 2. Lebbis.

2

dhar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax haryuub leh ahaansho. m.f.dh, dharid. la-mid: dhad.

waa la naqliyay ✓

1

v. be stunted

2

dhar m. n. clothes; cloth, fabric, material

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) clothes (kalowthz)-, clothing (kalow-thing)-, garments (gaar-mentis); apparel (a-paarel); fabric (faab-rik), material ~ hu, marriin, marsho.

2

dhar cayaareed: (n) sports uniform, track-suit.

3

dhar shaqaale: (n) overalls (over-oolis);

4

dharka hoose: underwear

waa la naqliyay ✓

1

Abiti

2

Clothing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo la huwado ama la isku asturo. Dhar aad lahayn dhaxan kaama tiro. Dh: hu'.

waa la naqliyay ✓

ثوب

waa la naqliyay ✓

1

1. (Haar-ka) Dhuldhacdiid; weref; harjad; madaxdhulladhac.

2

2. (Haar-ta) a) Raadka nabarka iyo dhaawacu oogada ku reebaan. b) Kob diiran oo aan timo, kd., ku oollin.

waa la naqliyay ✓

1

haar: m.dh (-ro, m.l) 1. Raadka nabar ama dhaawac bogsooday ku reebo oogada. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Taag, buur gaaban.

2

hąar¹: m.l Qaylo, taah, dhaqdhaqaaq iyo wixi lamida oo uu sameeyo qof xanuun badani hayo.

3

hąar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun awgiis la taahid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

m.dh (-ro, m.l) 1. Raadka nabar ama dhaawac bogsooday ku reebo oogada. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Taag, buur gaaban.

2

hąar¹: m.l Qaylo, taah, dhaqdhaqaaq iyo wixi lamida oo uu sameeyo qof xanuun badani hayo.

3

hąar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun awgiis la taahid (qof). m.f.dh, haarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. zeal, restless persistence

2

haar v. be zealous, anxious ~ persistent

3

haar [feminine] n. scar, weal

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. haaro -ha] pockmark (pook-maark)-, scar (iskaar) ~ dildilo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel bannaan oo aan dhir lahayn.

2

haar-ka: (magac, lab, keli) taag, buur gaaban.

3

haar -ka: (magac, lab, keli) welef iyo harjad.

4

haar -ta: (magac, dhedig, keli) raad ka muuqda oogada jidhka oo uu reebay nabar hore. Cumar haar buu dhabanka ku leeyahay. Dh: nabar, qoon, bar. Wa: haaro.

5

haar -ta: (magac, dhedig, keli) madaxa, bar diiran oo aan timo ku oollin.

6

haar -ta: (magac, dhedig, keli) madmadaw ay dumarka uurka leh badhkood daamanka ku yeeshaan. Wa: haaro.

waa la naqliyay ✓

Timo, tin

waa la naqliyay ✓

1

(n) one of the cylindrical, often colored filaments growing from the skin of a human.

2

timo

waa la naqliyay ✓

/heer/ (n) timo (tin)

waa la naqliyay ✓

hair, v. - karhid; nacbeyn; dhibsi.

waa la naqliyay ✓

n., tin, -ki, timo, -ihi; hair of animals, dhogor, -ti; hair of the tail, gameello, -adi.

waa la naqliyay ✓

/hardh/ (adj) 1. adag, qallafsan (adj) 2. dhib-badan, adag. e.g. I can't answer that question; it is too hard.

waa la naqliyay ✓

a., adag, xoog badan, kulul; hard working men have hard skins, nimanka shaqeeya waa duub adag yihiin; ad., it grows hard, waa adkaanaysaa; strike him hard, si adag ugu dhufo; the wind blows hard, dabayshu aad bay u dhacaysaa.

waa la naqliyay ✓

/heer/ (n) bakayle.

waa la naqliyay ✓

n., bakayle, -ihi; hare-lipped man, nin faruuran.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel hoos ah gayn.

waa la naqliyay ✓

v. shade, put ~ carry into the shade

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad kale, cunto hadhimo sii.

2

hari: (fal) cid kale, meel hadh leh gee.

3

hari: (fal) adigu, meel hadh leh iska fadhi.

waa la naqliyay ✓

1

a: haree

2

de: shade, put ~ carry into the shade

3

lx: hari

4

pd: (hariyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: hari

waa la naqliyay ✓

/hark/ (v) dhegeyso, maqal. e.g. Just hark to her.

waa la naqliyay ✓

/harm/ (n) 1. wax-yeello. (v) 2. wax-yeellayn.

waa la naqliyay ✓

n., wax yeello, -adi; v.tr., u xumay, qoon yeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Hara-da)

2

Biyo badan oo fadhiya oo aalaa macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsan yahay; balli weyn; kal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Biyo badan oo fadhiya oo aala macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsanyahay; balli weyn. 2. Hungowga ku dhaca herinta marka ugaar la soo waayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Biyo badan oo fadhiya oo aala macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsanyahay; balli weyn. 2. Hungowga ku dhaca herinta marka ugaar la soo waayo.

waa la naqliyay ✓

Lake

waa la naqliyay ✓

f. n. lake, pond

waa la naqliyay ✓

-haraha: (n) lake (leeyk); lagoon (laguun); pond (paandh) ~ war

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel qushaash leh oo aad u baahan tahay, nadiifso oo hagaajiso.

2

haro -da: (magac, dhedig, keli) biyo fadhiya oo aalaa macaan oo dhinac walba dhul kaga wareegsan yahay. Dh: balli, kal, har, war.

waa la naqliyay ✓

haro, n.m. - ku qaylin.

waa la naqliyay ✓

1

de: lake, pond

2

lx: haro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: haro

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) barwaaqo daaqu aad u baxo uu dhirta iyo dooggu isgaadhaan. Keyn hawr ah ayay lo'deennu barqaataa. Dh: Barwaaqo. Li: abaar.

waa la naqliyay ✓

1

(v) to perceive by the ear; to listen,

2

maqal

waa la naqliyay ✓

/hiyar/ (v) maqlid, dhegaysi.

waa la naqliyay ✓

v.tr. and v.i., dhegayso, maqal, aqbal, ka aqbal; v.c., maqashii.

waa la naqliyay ✓

1

(Shar-ka)

2

Magac kooba wax xun oo dhan; wax aan khayr lahayn; dhib; xumaato.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ro, m.l) Wax kasta oo samaha ka hor yimaad cawaaqib xumana keena.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ro, m.l) Wax kasta oo samaha ka hor yimaad cawaaqib xumana keena.

waa la naqliyay ✓

f. n./m, [abstract] evil

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evil (i-val); malevolence (malave-lansi)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax kasta oo xun, aan khayr lahayn; waxaan wanaagsanayn oo aan khayr lahayn oo Rabbina aanu jecleyn, xumaan dhimmaanteed. Iska ilaali hadalada sharka leh Dh: dhib, xumaato. Li: khayr.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: evil

3

initial: s

4

lx: shar

5

pd: (-ta ~ -ka)

6

ps: n1-f/m-abs

7

key: shar

waa la naqliyay ✓

u.j la-mid: waryaa.

waa la naqliyay ✓

1

Erey ulajeeddada hadalka ama tixda kol, wax lays fara hayo ka dhiga (sida: wiilku hilibka ha cuno; wiilashu hilibka ha cuneen), kolna wax laysu diida hayo (sida: ha cunin; ha cunina).

2

-ha - (naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada kelida ah oo lab oo -e ku dhammaada iyo kuwa kooxda ah oo -o ku dhammaada sida fure (fura-ha) iyo faro (fara-ha).

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: “Wiilasha buugta ha akhriyeen”. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: “Ha keenin!”.

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: Wiilasha buugta ha akhriyeen. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: Ha keenin!

waa la naqliyay ✓

1

imp: don't!, do not!

2

ha class, opt. formative: may, let

waa la naqliyay ✓

qu'il, elle, ils, elles.

waa la naqliyay ✓

1

used to express what should not be done: don't (dhuu-not); do not. Ex: hafiirin; don't look. Ha aadin; don't go

2

ha: (optative mood) expressing a wish or choice; let (let). Ex: ha dhacdo; let down

waa la naqliyay ✓

1

(qodob) qoddobada lab ee Af Soomaaliga ka mid ah oo xagga danbe ka raaca magacyada lab badhkood oo ka dhiga wax la isla garanayo sida kuwa ku dhammaada 'E': wadne fi wadnaha, tuke fi tukaha, qurbe fi qurbaha, like fi likaha. Waxa kale oo uu raacaa ereyada wadarta ah oo ku dhammaada xarfaha O, G, X, F, oo uu u beddelaa wadar la isla garanayo, sida: gabdho fi gabdhaha, midho fi midhaha, timo fi timaha, lugo fi lugaha, laxo fi laxaha, tafo fi tafaha.

2

ha: (qurub) ka hormara falka wax lagu farayo cid kale, sida: ha la seexdo; ha loo qaado.

3

ha: (qurub) ka hormara falka wax cid kale lagaga reebayo oo amar diidmo ah, sida: 'ha u dhiibin', 'ha siin'.

waa la naqliyay ✓

1

(Aar-ka)

2

1. Libaax weyn oo lab.

3

2. Aan biqin; geesi.

4

3. Aarsi.

waa la naqliyay ✓

1

aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.

2

aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid.

waa la naqliyay ✓

1

aar¹: m.l (-rar, m.l) 1. Libaax weyn oo lab. 2. Nin geesi ah. 3. Aargoosad.

2

aar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Alaab (aqal iyo wixi lamida) meel sare saarid. 2. (f.mg) Ka aa.: cid dakano gashay ka gudid. 3. (f.mg) U aa.: cid qof laga dilay, ciddii dishey qof ka mid ah dilid. m.f.dh, aarid.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n., [collective] revenge, vengeance

2

aar m. n. adult male lion; brave man

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m adult male lion; revenge, vengeance. Lit: very brave man

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. brave (bareeyv) ~ geesi. 2. (n) male lion (laayon) ~ libaax —u aar -ay / tay: (v) avenge (a-veenji); seek or take vengeance for another person

waa la naqliyay ✓

magac ka mid ah kuwa libaaxa oo loo baxsho wiil la rajaynayo in uu sidiisa geesi noqdo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab aqal ama wax kale meel kore saar.

2

aar: (fal) (ka ~) cid dakano gashay ka gud oo ciddii dishay qof ka mid ah dil.

3

aar -ka: (magac, lab, keli) libaaxa kiisa lab. Aar qoyey dawacaa la moodaa. Dh: libaax, gucumaale.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Bar-ka) Wax labo meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; nus.

2

2. (Bar-ta) a) Dhibic; gaashi; astaan. b) Xoolo.

waa la naqliyay ✓

1

bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: “Lacagta bar i sii”.

2

bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.

3

bar³: m.l (daawo) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal.

4

bar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

bar¹: m.l Wax laba meelood oo is le'eg loo qaybshay, meeshood; nus. Tusaale: Lacagta bar i sii; badh.

2

bar²: m.dh (-ro, m.l) 1. Goobaabin yar oo meesha ku taal midab ka duwan leh. 2. B. xoolaad: xoolo yar.

3

bar³: m.l (daaw.) Bar lagu dhasho oo meel xaddidan ee maqaarka ah ku taal. m.f.dh, barid.

4

bar4 f.g1 (-ray, -rtay) 1. Cid, cilmi iyo wax uusan aqoon aqoonsi. 2. Wax laba meelood oo isla 'eg u qaybin. 3. Is b.: caadaysasho. m.f.dh, barid.

waa la naqliyay ✓

Point

waa la naqliyay ✓

Point

waa la naqliyay ✓