Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Haqab-ka)

2

Baahi, gaajo.

waa la naqliyay ✓

m.l Baahi, dan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] hunger, need, necessity

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baahi guud. Hoobaan bislaataan bartoon ka haqab beelaaye. Dh: baahi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: baahi, gaajo

2

de: hunger, need, necessity

3

lx: haqab

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-col

6

key: haqab

waa la naqliyay ✓

1

(Aqab-ka)

2

Geedaha waaweyn oo qodaxda iyo abqada leh jaad ka mid ah; qurac.

waa la naqliyay ✓

m.l (aqab, m.dh) Qurac.

waa la naqliyay ✓

m.l (aqab, m.dh) Qurac.

waa la naqliyay ✓

m. n. acacia tree species

waa la naqliyay ✓

(Agab) S Acacia tortilis (Forsk) Hayne. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) acacia (akeeysha); kind of tree ~ qurac

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedaha waaweyn oo qodaxda iyo abqada ama qabcada leh jaad ka mid ah. Aqab ayaan beernay. Dh: qudhac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: abqo (fruit), qurac (tree)

2

de: acacia tree sp.

3

lx: aqab

4

pd: (-ka)

5

ps: n5-m, n6-m

6

key: aqab

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maanka wax lagu garto oo ah meesha maluhu ka soo fulo. Dh: maskax, maan, laab.

waa la naqliyay ✓

1

(Halab-ta)

2

Timo dheer oo badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo rag, jilicsan oo dheer.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] braids (of teenage girl); long hair (of a man)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timo dheer oo badan oo ilaa garbaha gaadhaya. Dh: sayn, bulbul, hollob, raamo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: braids (of teenage girl); long hair (of a man)

3

lx: halab

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: halab

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) 1. Cad yar, beer ka mid ah oo qof maalin fali karo. 2. la-mid: haqasho. 3. Qarar dhaadheer oo xeebaha ku yaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qayb yar oo beer ka mid ah oo qof maalin fali karo.

waa la naqliyay ✓

(Hayab) N Cocculus pendulus (J.R. &G. Forst.)Diels. Menispermaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Haqabbeel-ka)

2

Gaajabbeel; dhereg.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg haqabtir². la-mid: haqabtir¹.

waa la naqliyay ✓

1

haqabbeel¹: m.l Baahibeelidda wax laga baahibeelo. la-mid: haqabbeelid.

2

haqabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Ka h.: wax inta looga baahanyahay ka qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

haqabtir¹: m.l (-ray, -rtay) la-mid: haqabtirid.

2

haqabtir²: f.g1 (-ray, -rtay) Cid baahi tirid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-laaday, -laatay) 1. Wax cumri dheer yeeshay noqosho (nafley). 2. Cid barwaaqoobid. 3. Ka n.: wax ka haqab beelid (cid). 4. Ku n.: cid wax kale nolosheedu ku xirantahay noqosho. 5. Ku n.: cid meel deggan noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

haqabbeel¹: m.l Baahibeelidda wax laga baahibeelo.

2

haqabbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Ka h.: wax inta looga baahanyahay ka qaadasho. m.f.dh, haqabbeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Cid baahi tirid. m.f.dh, haqabtirid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-laaday, -laatay) 1. Wax cumri dheer yeeshay noqosho (nafley). 2. Cid barwaaqoobid. 3. Ka n.: wax ka haqab beelid (cid). 4. Ku n.: cid wax kale nolosheedu ku xirantahay noqosho. 5. Ku n.: cid meel deggan noqosho. m.f.dh, noolaansho.

waa la naqliyay ✓

/fulfil (v) 1. fulin (v) 2. qancin, haqab-tirid

waa la naqliyay ✓

-ay I haqabbeeshay: (v) get satisfaction or adequate amount

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo baahi jirtay tirid; dhergid oo haqabbeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka kaaftoon baahidii qof ama wax aad u qabtay.

2

baahibeel -ka: (magac, lab, keli) beelista gaajo ama xaajo kale oo la qabo; baahi laga haqabbeelo. Dh: baahabeel.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baahi wax ama qof loo qabay oo laga kaaftoomo. Dh: haqab-beelid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qabitaanka baahida ama haqab.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geela oo laga haqab tiro ceel dhane ah.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) «ka waqti ku filan u helid, ka baaraandegid. Dh: bogosha.

2

bogasho -da: (magac, dhedig, keli) «ka ~» hawl gudasho ama wax ka haqabbeelid. Bogasho maleh hadalku haddii la ismaqli waayo.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax deeqa sii; ka haqabtir.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) Baahi ama rabitaan jacayl wax loo qabey, wax lagaga kaaftoomo siin. Dh: dhergin, haqabtirid.

2

caajin -ta: (magac, dhedig, keli) celin; joojin; hakin; qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ebi oo halkii loogu talagalay gaadhsii. Dhammee dhisamaha aqalka. Dh: afjar, dhammaystir, dhamee.

2

dhammee: (fal) idlee oo waxba ha ku reebin. Caanaha gorofka ka dhammee. Dh: idlee.

3

dhammee: (fal) «u ~» wanaag oo dhan sii, baahi oo dhan ka haqabtir. Adi kuguma dheeree, ii dhamee Allahayoow. Dh: buuxi.

waa la naqliyay ✓

haaka! (tilmaame) wax laga haqabbeelay oo loo jeellanaa; wax la qaayibay; wax la guddoomay. Adoo hiil ii taray weli haaka! kuma odhan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin nuxuus ah, nin dumar biiye ah ama khasiis ah. Dh: dhillow.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax nabad qaba ahaanta. Badqab baan Alle ku barinay. Dh: nabadqab, bedqab.

waa la naqliyay ✓

m.dh Shanboolada oo saddex goor la boolaysto laguna badiyo (turub).

waa la naqliyay ✓

m.dh Shanboolada oo saddex goor la boolaysto laguna badiyo (turub).

waa la naqliyay ✓

1

dhabab¹: m.l la-mid: dhababid.

2

dhabab²: f.g1 (-bay, -btay) Meel duleesha awdid.

waa la naqliyay ✓

v. smooth out (as plaster); cover up (as a hole in the wall)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) afka wax ka saar. Dhabab kadinka yaanu dugaaggu ka soo geline. Dh: awd. Li: fur, bannee.

2

dhabab: (fal) qof dhintay aas oo duug; iilka ku adkee.

waa la naqliyay ✓

1

cf: malaas; niib

2

de: smooth out (as plaster); cover up (as a hole in the wall)

3

lx: dhabab

4

pd: (dhababay)

5

ps: v1=

6

key: dhabab

waa la naqliyay ✓

m. n. movie ~ cinema screen

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) udubka lagu xajiyo dhigdhexaadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Dh. dheh: si fiican u qabo; dhabdheh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inanka yar ee geela ilaaliya. Dh: dabadhoon.

2

dhakab -ta: (magac, dhedig, keli) «~ ku dheh» ku dheg ama wax ku dhakhso.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhaqasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoolo dhaqasho. Soomaalidu waxay caan ku tahay dhaqadka geela. Dh: dhaqasho.

2

dhaqad -ka: (magac, lab, keli) qof reerka uu ka tirsan yahay asal u ahayn oo si uun ku soo galay.

waa la naqliyay ✓

1

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

2

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

3

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan.

4

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

2

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

3

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan. m.f.dh, dhaqnaan.

4

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be well cared for

2

dhaqan [derived] [adjective] cared for, tended; living, residing

3

dhaqan: v. act, behave; function

4

dhaqan m. n. conduct, behavior, culture, tradition, custom, way of life

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) culture (kal-jar); heritage (hera-teeyj); custom (kas-tem); tradition (tara-di-shiri); folklore (fok-loor); legacy (lagasi); anthropology (an-thara-poolaji) ~ hidde, caado

2

dhaqan -ka: (n) manners (maanaris); behavior (bi-heeyv-yer); character (kar-ak-ter) ~ dabeecad. Ex: dhaqankaaga uma bogin; I don 't like your behavior

3

dhaqan -dhaqnaa / dhaqnayd: (adj) washed (wooshidh)

waa la naqliyay ✓

1

Tradizione

2

Tradition

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid daryeel iyo xanaano hela; nool oo dhuuni iyo dheef hela.

2

dhaqan: (tilmaame) maydhan oo nadiif ah. Saxni dhaqan cuntada ku rido. Dh: qasaalan, maydhan.

3

dhaqan -ka: (magac, lab, keli) hab nololeed ay leedahay bulsho meel taalla oo ay ku salayso nolosheeda.

waa la naqliyay ✓

ثقافة

waa la naqliyay ✓

1

(Dharab-ka)

2

Biyo dhibco ah oo cawska, caleenta, geedaha iyo dhulka habeenkii ku dega oo dabaysha qaboobi keento; sayax; yaxni.

waa la naqliyay ✓

1

dharab¹: m.l 1. Dhibco yaryar, biyo ah, ka dhasha qabowga habeenkii oo lagu arko cawska, dhirta iyo wixi lamida; sayax; yaxni. 2. Rays aad u qoyan.

2

dharab²: m.l (fiisikis) Qoyaanka ku dul dhaca habeenkii dhulka dushiisa, amase waxyaalaha kale oo dhulka ku yaal ama dul saaran, sida cawska iyo caleemaha, waxaa qabooba oo dhibco noqda oo soo daata uumiga ku jira gibilka hoose ee dhulka korkiisa.

3

dharab³: m.dh 1. Dhiriqda lo'da. 2. la-mid: dhereb.

waa la naqliyay ✓

1

dharab¹: m.l 1. Dhibco yaryar, biyo ah, ka dhasha qabowga habeenkii oo lagu arko cawska, dhirta iyo wixi lamida.; sayax; yaxni. 2. Rays aad u qoyan.

2

dharab²: m.l (fiisikis) Qoyaanka ku dul dhaca habeenkii dhulka dushiisa, amase waxyaalaha kale oo dhulka ku yaal ama dul saaran, sida cawska iyo caleemaha, waxaa qabooba oo dhibco noqda oo soo daata uumiga ku jira gibilka hoose ee dhulka korkiisa.

waa la naqliyay ✓

Dew

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] dew, mist

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mist (misti); dew (dhuu); hoarfrost (hoor-foost)-, white frost ~ dhado

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoyaanka yaryar ee subaxii doogga dushiisa fuula oo habeenkii sayaxu da'o. Dh: sayax, dheel, yaxni.

2

dharab-ta: (magac, dhedig, keli) xool ama agab kale oo dhallaanka lagu xambaaro oo idiin ka samaysan.

3

dharab -ta: (magac, dhedig, keli) saan maas ah oo la iskaga dhigo kaadida carruurta. Naa dharabta ka xidho kaadida cunnugga. Dh: dhereb.

waa la naqliyay ✓

1

de: dew, mist

2

lx: dharab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: dharab

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-byo, m.dh) H. ah: dabinkabood; lumid. la-mid: habow¹ (2).

waa la naqliyay ✓

v. be lost, go astray

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (adj) unable to find one's way: lost (loost) ~habaw. Ex: ilmo habaabay; a lost child

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lun oo jidkii saxda ahaa garan waa. Ka habaab waddada oo, hilin toosan yaad marin. Dh: lun, habaw, hallaw, gadan. Li: toosnow.

2

habaab -ka: (magac, lab, keli) jidkii qummanaa oo laga leexdo; ka lumitaanka waddada xaqa ah. Dh: hallaw, lumitaan, dhumitaan, anbasho.

waa la naqliyay ✓

1

bw: habaw

2

de: be lost, go astray

3

lx: habaab

4

pd: (habaabay)

5

ps: v1=intr

6

syn: ambo, lum

7

key: habaab

waa la naqliyay ✓

1

(Habhab-ta)

2

Socod ama orod gaabis ah oo culus sida kan odayaasha iyo habraha.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Socod ama orod gaabis ah oo culays ku jiro. 2. Fudfudayd si aan laga fiirsan hawl loo qabto.

waa la naqliyay ✓

f. n. halting walk, painful gait

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu cabbiro jabaqda wax ballaadhan oo sanqadhaya.

2

habhab -ta: (magac, dhedig, keli) socod ama orod si kala daadsani ah loo ordo sida kan dadka waawayn ee da'da ah. Dh: hanbulhanbul, buldhuqbuldhuq.

waa la naqliyay ✓

1

de: halting walk, painful gait (as of elderly people)

2

lx: habhab

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: habhab

waa la naqliyay ✓

1

habqan¹: m.l 1. Socod daal iyo dhibaato darteed dad wada socda ku kala haraan. 2. Dhawaaq dad kala dambeeyaa isdhaafsadaan.

2

habqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Habqan samayn.

waa la naqliyay ✓

v. walk in succession, one after the other

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) coming one after another irregularly; happening an irregular sequence ~ kala socda

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal aan macno lahayn iska dheh; si aan caddayn u yeedhyeedh. Dh: yabaq.

2

habqan: (fal) dad, col ama ciidan, si aan habaysnayn u soco; si iska daba tegid ah u soco.

3

habqan -ka: (magac, lab, keli) hadal badan oo an macno iyo milgo lahayn.

4

habqan -ka: (magac, lab, keli) socod ama orod isdhexyaac ah oo ay dadku kala hadhhadhayaan. Dh: habayaaq.

5

habqan-ka: (magac, lab, keli) dad ama wax kale oo raaberaabe ama kooxkoox u socda. Habqankaagii, hadba qaar yimid.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk in succession, one after the other

2

lx: habqan

3

pd: (habqamay)

4

ps: v1=

5

key: habqan

waa la naqliyay ✓

1

(Halaba-da)

2

1. Xoolaha nool oo ama la soo helay ama la soo dhacay oo la qasho; dannabe.

3

2. Hanti, maal.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hawl la qabtay wax ka soo baxa. 2. H. ah: Hilibka laga qasho xoolo la soo dhacay. 3. Hanti xoolaad.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] stolen ~ stray animals of which one takes possession; wealth

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) timaha oo inta inyar inyar la iskugu tidco la sii daayo iyaga oo aan dubka madaxa lagu nabin. Timuhu halabada way ku tarmaan. Li: furfur.

2

halabo -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha nool ee la soo helay ama la soo dhacay oo la qasho. Dh: dannabe, dannabo.

waa la naqliyay ✓

1

de: stolen ~ stray animals of which one takes possession; wealth

2

lx: halabo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: halabo

waa la naqliyay ✓

1

v. clutch at

2

halqaf vl. n. act of capturing; intercepting (radio transmissions)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax la soo tuuray oo hawada lalaya, cid kale na u socda, dhexda ka qabso. Dh: boob, dhexkafuudh.

2

halqaf -ka: (magac, lab, keli) dhexda kaqabsiga wax hawada lalaya oo cid kale u socda. Dh: halqafid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) U h.: qof u cagajuglayn. la-mid: hanjan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-bay, -btay) U h.: qof u cagajuglayn. m.f.dh, hanjabid. la-mid: hanjan.

waa la naqliyay ✓

v. threaten, menace, make threatening speeches

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) make a threat, intimidate, see [eeg] handad

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg handed.

waa la naqliyay ✓

1

de: threaten, menace, make threatening speeches

2

lx: hanjab

3

pd: (hanjabay)

4

ps: v1=

5

key: hanjab

waa la naqliyay ✓