hamsa — Macnaha & Turjumaada

1

(Hamsa-da, Hamsa-ha)

2

Shibbane dhawaaqyada hadalka kamid ah; waa aammuus yar, wuxuuna dhashaa kolka xargaha codku si degdeg ah u xirmaan oo xiisadda dabaysha u joojiyaan, degdegna u furmaan; astaantiisu waa ' (sida go'naan, bi'id, gam'id, lo'da, gama', gam'a) (ama hamse, hamso).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (naxwe) Shibbane dhawaaqyada hadalka ka mid ah; waa aamus yar, wuxuuna dhashaa kolka xargaha codku si degdeg ah u xirmaan oo xiisadda dabaysha u joojiyaan, degdegna u furmaan; astaantiisu waa ('). la-mid: hamse, hamso.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (naxwe) Shibbane dhawaaqyada hadalka ka mid ah; waa aamus yar, wuxuuna dhashaa kolka xargaha codku si degdeg ah u xirmaan oo xiisadda dabaysha u joojiyaan, degdegna u furmaan; astaantiisu waa <'>. la-mid: hamse, hamso.

waa la naqliyay ✓

m. n. hamza, glottal stop [letter of the Arabic & Somali alphabet.]

waa la naqliyay ✓

-da: (n) hamza also hamzah; apostrophe (a-poos trafi) [ *]. Ex: go'aan; decision

waa la naqliyay ✓

1

de: hamza, glottal stop [letter of the Arabic & Somali alphabet] Written as an apostrophe

2

lx: hamsa

3

pd: (-da ~ -ha)

4

ps: n6-m/f

5

xe: , gama, go'naan, ri

6

xv: Arabic

7

key: hamsa

waa la naqliyay ✓

name-f sun, sunlight

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hamsa

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shibbane dhawaaqyada hadalka ka mid ah; waa aammuus yar, wuxuuna dhashaa kolka xargaha codka si degdeg ah u xirmaan oo xiisadda dabaysha u joojiyaan, degdegna u furmaan; astaantiisu waa <'>: aa'id, ba'an, gama'.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hamsa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hamsa.

waa la naqliyay ✓

pr. n., masculin: Hamsah

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Hamsah

3

initial: x

4

lx: Xamsa

5

ps: name-m/f

6

key: Xamsa

waa la naqliyay ✓

1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

1

ta¹: mu.ti.dh kuwa, w Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: “Ta timid waa Caasho”. la-mid: tan¹

2

ta²: (-ta) q.dh Qodob magaca dhaddig dib looga qodbo si looga dhigo wax cayiman. Xarafka “t” ee qodobkan wuxuu isu beddelaa “d” markuu raaco magacyada lab oo ku dhammaada d,c,x, h, y, iyo (') hamsa. Markii la raaciyana magac ku dhammaada xarafka “l” labadaa xaraf waxay isu beddelaan “sh”. Tusaale: “ul+ta-> usha, bad+ta> badda”.

waa la naqliyay ✓

1

ta¹: mu.ti.dh (kuwa, w) Magacuyaal tilmaame oo dhaddig, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: Ta timid waa Caasho. la-mid: tan.

2

ta²: (-ta) q.dh Qodob magaca dhaddig dib looga qodbo si looga dhigo wax cayiman. Xarafka 't' ee qodobkan wuxuu isu beddelaa 'd' markup raaco magacyada lab oo ku dhammaada d, c, x, h, y, iyo (') hamsa. Markii la raaciyana magac ku dhammaada xarafka 'l' labadaa xaraf waxay isu beddelaan 'sh'. Tusaale: ul+ta -> usha, bad+ta> badda.

waa la naqliyay ✓

1

(a): xarafka koowaad ee xuruufta Af Soomaaliga ahna shaqal gaaban oo u qorma: A, a.

2

-a: (qodob) sida ka raaca ereyada lab ee kelida ah kuna dhamaada hamsada (') sida go' - go'a

3

ba' - ba'a.

waa la naqliyay ✓

(qodob) ku daba karma magacda dhedig ee ku dhammaada shibbanayaasha b, f, g, n, r, sh, iyo j si uu u noqdo wax la isla garanayo. Xarafka 't' ee qodobkan wuxuu isu beddelaa 'd' markuu raaco magacyada lab oo ku dhammaada d, c, x, h, y iyo (/') hamsa. Marka la raaciyo magac ku dhammaada xarafka 'l' labadaa xaraf waxay isu beddelaan 'sh'.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (la ~) sheeko iyo shukaansad samee; gabadh ama wiil la sheekayso. Dh: sheekayso, shukaanso.

2

haasaw -ga: (magac, lab, keli) eeg haasaawe.

waa la naqliyay ✓

1

(Habsad-ka)

2

Habsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: habsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. clumsy ~ awkward way of sitting on the ground

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) tabarxumo darteed, si xun oo culus meel ugu dhicid ama ka kici waa.

2

habsad -ka: (magac, lab, keli) wax culus oo wax kale dusha kaga soo dhaca oo ku bahardaadsada ama wada qariya.

waa la naqliyay ✓

1

de: clumsy ~ awkward way of sitting on the ground See also: habsasho

2

lx: habsad

3

pd: (-ka)

4

ps: vn-m

5

key: habsad

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-amaa, -amayd) Wax si fiican loo farsameeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-amaa, -amayd) Wax si fiican loo farsameeyey ahaansho. m.f.dh, habsamaan.

waa la naqliyay ✓

der. adj.; [adv.]: orderly, organized; methodically

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) 1. absent (ab sent), not present. 2. having a systematic arrangement; neat (niit); orderly (oordherli)

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh hannaan wanaagsan oo bilan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid maqan oo aan joogin ama raagay.

2

habsan: (tilmaame) qaab wanaagsan oo qumman; hab cuddoon. Si habsan dirayska u xidho. Dh: nidaamsan, qurxoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: orderly, organized; [adv.] methodically

2

lx: habsan

3

pd: (habsamaa)

4

ps: adj-der

5

key: habsan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac lab, keli) hoggaan iyo madax. Hafsarkii dalbanaayay, hareerta iskaga looxayoo.

waa la naqliyay ✓

1

hamaan¹: m.l.kh Nin naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid tahay. la-mid: haamaan.

2

hamaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Mushkilo xallinteeda kari waayid. la-mid: hamaanso (3).

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Nin naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid tahay. la-mid: haamaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): cunning ~ sly person; astute; ruthless, fearful (to be feared), of fiendish cleverness

waa la naqliyay ✓

(n) see [eeg] haamaan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caajis iyo daal iska dareen.

2

hamaan -ka: (magac, lab, keli) eeg haamaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: haamaan

2

de: cunning ~ sly person; [atr.] astute; ruthless, fearful (to be feared), of fiendish cleverness

3

lx: hamaan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: hamaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhir iyo geedo intay baxeen aad isku haysta. Meel hamash ah oo barwaaqo ah ayuu reerkii degay.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) carruurta yaryar iyo hooyooyinku yidhaahaan oo macnihiisu yahay 'i xambaar' ama 'kaalay aan ku xambaaree'.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hambasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) calaacasha godan wax ku jira, sida sonkor, qadhiidh iyo wixii la mid ah, kol qudh ah afka ku ridasho. Dh: hanbad.

2

hambad -ka: (magac, lab, keli) wax kabbasho oo liqid.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax la cunayo, hambo reeb; wax ka tag.

waa la naqliyay ✓

hameau, n.m. - tuulo yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Hamham-ta)

2

Codad ama shanqar hugun oo kale ah oo aan si qeexan loo maqla hayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1 Hadal hoos loo yiri oo aan si fiican loo maqlayn. 2. Hadal aan micno lahayn. la-mid: xamxam.

waa la naqliyay ✓

f. n. indistinct noise, murmur

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagutusmeeyo codad ama jabaqda hugun oo kale ah oo aan si qeexan loo maqla hayn.

2

hamham-ta: (magac, dhedig, keli) hadal si fiican loo maqlayn oo hugun iyo guux ah; codad ama sangadh hugun oo kale ah oo aan si qeexan loo maqli karayn. Dh: guux, shuqshuq.

3

hamham -ta: (magac, dhedig, keli) hanjabodaayeerayn qofku qaylo iyo sawaxan dadka ku asqeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: indistinct noise, murmur

2

lx: hamham

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f

5

key: hamham

waa la naqliyay ✓

-da: (n) a wish or longing; ambition (aam-bishin)-, desire (dizaayer)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa maanka lagu hayo. Dh: iddidiilo, mala'awaal.

waa la naqliyay ✓

Dubbe, burris

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cid kale u tudhid oo u dulqaadasho, sabab darteed.

2

hamrad -ka: (magac, lab, keli) «u» cid kale, u xagaldaacin; si dilan oo cabsiyi ku jirto ula dhaqmid. Dh: hamrasho, alaalabaqid.

waa la naqliyay ✓

(fal) huwi oo ku wada qari; wax ballaadhan meel ku dul tuur oo ku wada qari. Dh: huwi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.dh) Dhul gariir iyo dabayl xooggan oo ka dhasha meel qarax weyn iyo wixi lamida ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.dh) Dhul gariir iyo dabayl xooggan oo ka dhasha meel qarax weyn iyo wixi lamida ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sugashada ay kalsoonida iyo rajuhu ku jiraan. Saddex lagama kaco, hansad gabadheed habaar waalid iyo hadimo xoolaad. Dh: hasad.

waa la naqliyay ✓

1

(Harsad-ka)

2

Harsasho; harsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: harsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of sheltering from the sun

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meel hoos leh, hadhgelid.

waa la naqliyay ✓

1

a: harsasho (/da) [vn-f], harsi (ga) [vn-m]

2

de: act of sheltering from the sun

3

lx: harsad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: harsad

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax intoodii badnayd tagtay, wax ka haray ahaansho. Tusaale: “Waqtigii wax baa inooga harsan ee hawsha wada”.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax intoodii badnayd tagtay, wax ka haray ahaansho. Tusaale: Waqtigii wax baa inooga harsan ee hawsha wada. m.f.dh, harsanaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax in kale oo badan ka soo hadhay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, keli) qori madaafiicda goobta ka mid ah oo tiiro toosan iyo mid qalloocan ba loo rido.

waa la naqliyay ✓

1

(Haysad-ka)

2

Haysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haysasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. possessing ~ holding, act of possession, adherence

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the act of having, possessing or holding something ~ haysasho

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax gacmo ku haysasho ama lahaansho. Dh: qabsasho, qabsi.

waa la naqliyay ✓

1

a: haysasho (/da) [vn-f], haysi (ga) [vn-m]

2

de: possessing ~ holding, act of possession, adherence

3

lx: haysad

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: haysad

waa la naqliyay ✓

1

(Samsam-ka)

2

(biyo) ceel Kacbada ku ag yaal; (ama Zamzam).

waa la naqliyay ✓

m.l Biyo laga helo ceel kacbada ku yaal.

waa la naqliyay ✓

m.l Biyo laga helo ceel Kacbada ku yaal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. holy spring at Mecca

2

Samsam: pr. n., [feminine] Zamzam

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biyo barakaysan co laga dhaansado ceel ku yaalla Kabcada oo xujaajtu soo qaataan oo laga barakaysto, ruux walibana wuxuu helaa wuxuu niyooday marka uu cabbaayo.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Shamso

waa la naqliyay ✓

f. n. sunlight, shining like the sun

waa la naqliyay ✓

1

name-f the sun

2

name-f sun, sunlight

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qorraxda loogu magacdaray qurux aawadeed.

waa la naqliyay ✓

f.g4 (-naa, -nayd) Qof wax gartay ahaansho. la-mid: fahnsan.

waa la naqliyay ✓

f.g4 (-naa, -nayd) Qof wax gartay ahaansho. m.f.dh, fahamsanaan. la-mid: fahansan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] understanding, recognizing, being up to date

waa la naqliyay ✓

-aa/ayd: (adj) understood (undharstuudh); perceived, seen, heard, realized

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid wax gartay; mid sidii la rabay wax u gartay.

waa la naqliyay ✓

1

a: fahansan

2

de: understanding, recognizing, being up to date

3

lx: fahamsan

4

pd: (fahamsanaa)

5

ps: adj-der

6

key: fahamsan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax walaac iyo murugo hayso ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] worried, preoccupied, anxious

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) preoccupied (pri-oko paayidh) ~ walwalsan, fakarsan

waa la naqliyay ✓

1

de: worried, preoccupied, anxious

2

lx: hammisan

3

pd: (hammisnaa ~ hammisanaa)

4

ps: adj-der

5

key: hammisan

waa la naqliyay ✓

Erey isku xira labo hadal ama labo tixood, isla kolkaasna kala xiriirfura oo sheega inaan la isku hela hayne, tii la helaa ay tan kale meesha ka saarayso (aniga ama adiga; wax i sii ama i qadi).

waa la naqliyay ✓

xi. Erey kala xiriirfura laba magac ama laba weerood. Tusaale: “Baasto ama bariis ii keen”, “Ama tag ama joog”. la-mid: amba², amma.

waa la naqliyay ✓

xi. Erey kala xiriirfura laba magac ama laba weerood. Tusaale: Baasto ama bariis ii keen; Ama tag ama joog. la-mid: amba, amma.

waa la naqliyay ✓

conj. or

waa la naqliyay ✓

ou, ou bien.

waa la naqliyay ✓

(conj) or (oor); used to indicate an alternative ~ mise. Ex: qabow ama kulayl; cold or hot

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) eray isku xidha labo hadal ama laba weedhood, isla markaa na kala furka labada weedhood ee kala macne ah. Fadhiiso ama istaag. Dh: amma.

waa la naqliyay ✓

1

a: amba

2

de: or

3

lx: ama

4

ps: conj

5

key: ama

waa la naqliyay ✓