hamatayt

m.l (-yo, m.dh) Dhaxan aad u badan oo markay timaado geedaha qalajisa. la-mid: haamadday.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

Harmattan

-ka: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, boodhley iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

(fal) daali oo rafaadi. Dh: caatee.

caatay: (fal) mid aan hilib badan lahayn ka dhig. Dh: weydee. Li: naaxi.

haaday! (ereydhawaaq) qof dhibaato weyni gaadhay oo inta uu is celin waayo ku dhawaaqa. Dh: hoogay, jabay.

(fal) cid kale, haar iyo calaamad nabar ah u yeel ama ku dhifo. Dh: calaamadee, haaree, qoon.

Haddatan la joogo; haddeer; hadda; eegga; amminka.

fk. Hadda tan la joogo; amminka, hadda.

fk. Hadda tan la joogo; amminka, hadda.

adv., time: now, at this moment; right now

(adv) at this time, at present: now (naaw). Ex: haatan miyaad tagaysaa? are you leaving now1?

(falkaabe) tusaaleeya waqtiga ama aminta isla marka la hadlayo la joogo; haddan la joogo. Haatan waa la joogaa, hadhow waa la sugayaa. Dh: imika, haddadatan, hadda, eegga, aminka, eegadan, eegadatan, amminka, imminka.

de: now, at this moment; right now = hadda + tan

lx: haatan

ps: adv-time

key: haatan

hamaan¹: m.l.kh Nin naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid tahay. la-mid: haamaan.

hamaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Mushkilo xallinteeda kari waayid. la-mid: hamaanso (3).

m.l.kh Nin naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid tahay. la-mid: haamaan.

m. n. (adj.): cunning ~ sly person; astute; ruthless, fearful (to be feared), of fiendish cleverness

(n) see [eeg] haamaan

(fal) caajis iyo daal iska dareen.

hamaan -ka: (magac, lab, keli) eeg haamaan.

a: haamaan

de: cunning ~ sly person; [atr.] astute; ruthless, fearful (to be feared), of fiendish cleverness

lx: hamaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: hamaan

(fal) wax la cunayo, hambo reeb; wax ka tag.

m.dh 1. H. baaqid; h. u yeerid. 2. (e.d) Waryaa! naayaa!

inter. help!

hayaay [feminine] n. call ~ screaming for help

-da: (magac, dhedig, keli) erey gurmaddoon ah oo lagu qayliyo marka dhiillo jirto ee ciidan iyo cududba la codsanyo. Dh: waawarey, gurmadaay.

(fal) qaraw, hurdada adoon is ogayn ku hadal. Dh: hadur.

tamata -a: (magac, lab, keli) qarawga; ku hadalka hurdada adoon is ogayn. Tamata'a badanaa qofka hurdaa. Dh: hadurka.

(Caatayn-ta)

Caato ka dhigid.

m.dh la-mid: caataysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) weyd ka dhigid. Dh: weydayn.

caatayn -ta: (magac, dhedig, keli) jeenyagoosadka neef ruqo u hadhay.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caatayn.

(Haarayn-ta)

Haar u yeelid, ka dhigid.

m.f.dh eeg haaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) haar iyo nabar ku dhufasho; haar gaadhsiin. Edbi gabadha laakiin haaraynta ka ilaali. Dh: qoomid, dakhrid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg haarayn.

Degaan dabiici

Sabo

/haabataat/ (n) rug, degaan.

habitat, n.m. - dagmo.

m.f.dh Eeg haftee. la-mid: hafteys.

(fal) nabarro gaadhsii; aad u waxyeellee.

m.f.dh eeg hambee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hambo reebid; wax ka tegid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hambayn.

name-m conqueror; Mightier

(Hanaaya-da)

Eed; utun; asaaye.

m.dh Cadaawad, nacayb.

f. n. accusation, blame

-da: (magac, dhedig, keli) eed ama utun la galo. Hanaayadu qofkii gala ayey sugtaa. Dh: asaaye, utun, eed.

de: accusation, blame

lx: hanaayo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: hanaayo

fal) beer, haramaha ka gur; ka jar.

-da: (magac, dhedig, keli) dhibco iyo baro uu yeesho neef uu aqal ku darrooshimeeyay.

hayaayo -da: (magac, dhedig, keli) siigo cas oo cirka isku shareerta oo indhaha u daran. Dh: siigo.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar lagu dagaallamo oo ku dhisan tabo la barto. Dh: kaaratey.

name: Samatar

name-m doer of good, humanitarian, philanthropist

magac loo baxsho wiil dhalashadiisa lagu heshiiyay ama la filayo in uu samaha ka shaqeeyo.

cf: samantar

de: Samatar

initial: s

lx: Samatar

ps: name-m

key: Samatar

m.l (-tyo, m.dh) (jooloji) Dhadhaabo wiriqyadeedu waaweynyihiin oo dhulka hoostiisa ku adkaata. Macaadinta “quartz” iyo “feldspar” iyo kuwo kale ayaa dhadhaabtaan laga helaa. G.ku wuxuu ka mid yahay dhadhaabaha ugu adag uguna adkaysi badan, waa kan loogu heli ogyahay dhadhaab shiileedda hoose, waana dhadhaabta ugu badan dhulka.

m.l (-tyo, m.dh) (jool.) Dhadhaabo wiriqyadeedu waaweynyihiin oo dhulka hoostiisa ku adkaata. Macaadinta 'quartz' iyo 'feldspar' iyo kuwo kale ayaa dhadhaabtaan laga helaa. G.ku wuxuu ka mid yahay dhadhaabaha ugu adag uguna adkaysi badan, waa kan loogu heli ogyahay dhadhaab shiileedda hoose, waana dhadhaabta ugu badan dhulka.

Granite

-ka: (magac, lab, keli) cunto labo nus oo kala duwan ka kooban, sida baasto iyo suqaar.

habitant, n.m. - qofka meel dagan.

-ta: (magac, dhedig, keli) timo, wax halabaysan oo dheeraaday ka dhigid.

(Halakayn-ta)

Nabarro xunxun gaarsiin; aad wax u yeelid.

m.f.dh eeg halakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaawacyo culculus gaadhsiin. Dh: dhibaatayn, waxyeelayn, halukayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg halakayn.

haletant, adj. - hiraanhirid

-ga: (magac, lab, keli) dhaxan aad u qabaaw oo meelaha togagga ah lagu arko xilliga dabayaaqada xagaaga ama bilawga dayrta oo hadhuudhka iyo tigaadaba engejisa. Dh: gabadano, baraf, dhaxan. Li: halase.

(Haramayn-ta)

Beerta haramaha ka limid, ka jarid.

m.f.dh eeg haramee.

-ta: (magac, dhedig, keli) beer haramaha ka gurid; beerta haramaha ka jarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg haramayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka murugoosho wax horay u dhacay laga qoomammeeyo. Dh: shallayn, hibatays, qoomammayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) samirsiin; samrin.

(Xadatayn-ta)

Xanatayn.

m.f.dh eeg xadatee. la-mid: xanantayn, xanatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xadanto samayn faraha caaradooda ku xoodaamin.

(Xanatayn-ta)

Xanato ku samayn; salaaxid; xoodin; (ama xadatayn).

m.dh la-mid: xadatayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xanato samayn: xadantayn.

xanatayn-ta: (magac, dhedig, keli) xantaxanto ciyaarid. Carruurta iskala xantayso oo xanataynta ha ku raagina.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhib iyo kadeed marin. Dh: dhibaatayn.

(Dhabataysi-ga)

Dhabataysad.

m.l la-mid: dhabataysasho.

vl. n. putting ~ casting the evil eye (on someone)

a: dhabataysad (ka) [vn-m], dhabataysasho (/da) [vn-f]

de: putting ~ casting the evil eye (on s.o.)

lx: dhabataysi

pd: (-ga)

ps: vn-m

key: dhabataysi

f.g3 (-stay, -satay) Qof qumanyaysasho.

v.auto: put the evil eye on someone

de: put the evil eye on s.o.

lx: dhabatayso

pd: (dhabataystay)

ps: v3b=auto

key: dhabatayso

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalmada oo la joojiyo iyada oon cimrigii dhalmadeyska la gaadhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax taagnaa burburin oo raad ka yeelid. Daarahan la dhiibsaday illaa laga dhawaateeyo.

-ka: (magac, lab, keli) waddo cidhiidhi ah oo dadku iswaydaaran karin oo la is daba galo. Dh: dhudhub.

m.f.dh eeg hambalyee.

-ta: (n) the act of congratulating: congratulation (kongaraajuleeyshen) ~ tahniyad

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hambalyo gaadhsiin oo bogaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) sibidh marin, dhexgelin; sibidhays.

-ka: (magac, lab, keli) shamiitayn.