hamaanso

(Hamaansad-ka)

Hamaansasho; hamaansi.

m.l la-mid: Hamaansasho; hamaa-nid.

-ka: (magac, lab, keli) afka kala waaxis iska timaadda oo neef badan afka laga keeno, kolka la iska dareemo daal ama hurdo ama wax la mid ah. Dh: hamaansi, hamaansasho, hamaahsad, hamaahsi.

تُؤَبَاء

f.mg3 (-saday, -satay) Cid waxay nasiib u heshay ku qancid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid waxay nasiib u heshay ku qancid.

m.l/dh eeg samow. la-mid: samaan².

-ha: (magac, lab, keli) wax san noqosho.

hamaan¹: m.l.kh Nin naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid tahay. la-mid: haamaan.

hamaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) Mushkilo xallinteeda kari waayid. la-mid: hamaanso (3).

m.l.kh Nin naxariis daran oo xalaal iyo xaaraan isugu mid tahay. la-mid: haamaan.

m. n. (adj.): cunning ~ sly person; astute; ruthless, fearful (to be feared), of fiendish cleverness

(n) see [eeg] haamaan

(fal) caajis iyo daal iska dareen.

hamaan -ka: (magac, lab, keli) eeg haamaan.

a: haamaan

de: cunning ~ sly person; [atr.] astute; ruthless, fearful (to be feared), of fiendish cleverness

lx: hamaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: hamaan

(Maansa-da)

Magac guud oo suugaaneed oo kooba waxyaalo badan oo la tirsho, sida gabayga iyo masafada.

m.dh (-ooyin, m.l) Suugaanta qayb ka mid ah oo ka kooban waxyaabo badan oo la tirsho sida, gabayga, masafada, heesta iyo wixi lamida.

m.dh (-ooyin, m.l) Suugaanta qayb ka mid ah oo ka kooban waxyaabo badan oo la tirsho sida, gabayga, masafada, heesta iyo wixi lamida.

f. n. poem, verses, poetry

-maansada: (n) poetry (po-watri); poem (powam); poetic work

-da: (magac, dhedig, keli) magac guud oo kooba jaadadka suugaanta ee tixaysan sida gabayga iyo masaffada; waa tixo xarafraac iyo qaafiyo leh oo la allifo laguna luuqayn karo. Caloow maanka kuma hayn inaan maanso tiri-yaaye. Dh: suugaan, tixo.

maanso -da: (magac, dhedig, keli) tix keli ah oo laga tiriyay fikrad ama arrin cayiman maansada sidaa loo tiriyaa waxay leedahay miisaan iyo xarafraac keli ah.

bw: Arabic

cf: giis

de: poem, verses, poetry

lx: maanso

pd: (/da)

ps: n6-f

key: maanso

f.mg3 (-saday, -satay) Qof, ayaan yeelasho.

(fal) wax ku nasiibso.

f.mg3 (-saday, -satay) Ku a.: cid ammaano u dhiibasho.

f.mg3 (-saday, -satay) Ku a.: cid ammaano u dhiibasho. m.f.dh, ammaansasho.

(fal) ammaano ahaan u soo qaado.

f.g3 (-saday, -satay) Cid kaalmo iyo taageero ka doonid.

v. ask for assistance, seek help

(fal) tageero ka day oo garab weydiiso. Dh: taageerso.

cf: caawimo

de: ask for assistance, seek help cawaansi (ga) [vn2-m];

lx: cawaanso

pd: (cawaansaday)

ps: v3a=

key: cawaanso

f.g3 (-saday, -satay) Cid wehel ka dhigasho. la-mid: tawaanso.

(Gamaanya-da)

Hurdo; lulmo.

m.dh Lulmo; hurdo.

m.dh Lulmo; hurdo.

f. n., [abstract] drowsiness

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay wada dheelaan ragga iyo haweenku oo caan ku ah gobolka Shabeellada hoose iyo meelo kale. Qalabka loo qaato ama lagu ciyaaro waxaa ka mid ah durbaan weyn oo la yiraahdo Yoome, durbaan yar oo la yiraahdo Jabuu iyo teneg.

gamaanyo -da: (magac, dhedig, keli) hurdada ka hor, caajiska iyo hamaansiga la yeesho; dareenka lagu garto in ay qof hurdo hayso. Gamaanyo ayaa haysa cunugee seexi. Dh: hurdo, lulmo, lulo.

cf: gama'

de: drowsiness

lx: gamaanyo

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

key: gamaanyo

f.g3 (-saday, -satay) Wax si toosan ama wanaagsan ka dhigasho.

f.g3 (-saday, -satay) Wax si toosan ama wanaagsan ka dhigasho. m.f.dh, hagaagsasho.

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Guri, xero iyo wixi lamida irriddiisa xirid. 2. Nafley dagaalamaysa booddo isu diyaarin.

(fal) guri, xero iyo wixii la mid ah, irriddiisa xidhid.

hakaabso: (fal) nafley dagaalamaysa booddo isu diyaarin.

-ga: (magac, lab, keli) afka oo si xooga loo kala waaxo oo loo kala qaado hurdo, xaraaro iyo wixii la mid ah awgeed. Dh: hamaansi.

m.f.dh eeg hamaan². la-mid: hamaansad, hamaansasho, hamaansi.

-da: (magac, dhedig, keli) hamaansi iyo caajis daraaddii afka la kala qaadid.

(fal) si bahardaad ah u fadhiiso. Dh: bardados, fadhiiso.

f.mg3 (-saday, -satay) Wax yar ku raali noqosho.

f.mg3 (-saday, -satay) Wax yar ku raali noqosho. m.f.dh, iimaansasho.

v. be content with what one has; be easy to please

-iimaansaday / iimaansatay: (v) have a faith and trust

(fal) ku qanac wixii aad haysato oo ku kalsoonow. Dh: qanac.

de: be content with what one has; be easy to please

lx: iimaanso

pd: (iimaansaday)

ps: v3a=intr

key: iimaanso

f.g3 (-saday, -satay) Neef irman cid ka ammaaneysasho.

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax dhadhankiisa jeclaysasho. 2. Sheeko, salaax, iyo wixi lamida u bogid.

f.g3 (-saday, -satay) 1. Wax dhadhankiisa jeclaysasho. 2. Sheeko, salaax, iyo wixi lamida u bogid. m.f.dh, macaansasho.

v. sweeten, make something sweet (for oneself); be fond of, love

(fal) aad u dhandhanso oo jeclayso. Macaanso dhadhanka malabka.

macaanso: (fal) isku illaw oo sii socoshadeeda jeclayso. Habeenkii hurdada macaanso.

de: sweeten, make s.t. sweet (for oneself); be fond of, love

lx: macaanso

nt: macaansad (ka) [vn-m], macaansasho (/da) [vn-f], macaansi (ga) [vn-m]

pd: (macaansaday)

ps: v3a=

key: macaanso

(fal) qaraabo ahaan u raadso; qof kuu dhaw raadso. Cid aabbo kuu noqota qabaanso. Dh: qabbaanso.

-da: (magac, dhedig, keli) baryo qabqabsi ah oo la moodo boob.

(Samaanya-ha)

(waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo dad gaar ah (yibir, caadaqaate) la siiyo.

m.l/dh (Waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo la siiyo dad gaar ah (yibir, caadaqaate).

m.l/dh (Waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo la siiyo dad gaar ah (yibir, caadaqaate).

m. n. gift traditionally given to a member of the Yibir caste, in return for his blessing on a newborn child

-da: (magac, dhedig, keli) waagii hore, xoolo la siiyo caadaqaate oo laga bixiyo wiilka dhasha lana siin jiray Yibraha.

cf: xamfaley, Yibir

de: gift traditionally given to a member of the Yibir caste, in return for his blessing on a newborn child

initial: s

lx: samaanyo

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: samaanyo

f.g3 (-aday, -atay) la-mid: dawaanso.

(Dhammaansha-ha)

Wax dhan ama dhammaaday ahaansho; wax idil ama idlaaday noqosho.

m.l/dheeg dhammow. la-mid: dhammaan.

vl. n., [abstract] completeness, completion; state of being complete

-dhammaanshaha: (n) completeness (kom-pliit-nas); completion (kom-pilii-shin) ~ gababayn. -Syn. close, end, finish, conclusion, termination

-da: (magac, dhedig, keli) wax idlaaday ama dhammaaday ahaansho.

de: completeness, completion; state of being complete

lx: dhammaansho

pd: (/ha)

ps: vn-m-abs

key: dhammaansho

(Hamaansasha-da)

Afka kala jiidid, aan inta badan loo karin, neef badanna xagga sanbabbada loo diro, kolkii la iska dareemo daal ama hurdo ama wax la mid ah.

m.f.dh eeg hamaanso. la-mid: Hamaansi; hamaanid.

-da: (magac, dhedig, keli) daal aawadii ama caajis, afka kala qaadid. Dh: hamaansad.

m.dh la-mid: dhilmaanyo.

m.dh Geed-gaab dhulka ku faalala xididkiisana laga dhigto cabagta lagu baalo gammuunka.

(Dananiso) N Lannea malifolia (Chiov) Sacleux. Anacardiaceae.

NFD Sclerocarya gillettii Kokwaro. Anacardiaceae.

N Lannea obovata (Oliv) Engl. Anacardiaceae.

N Ceratostigma abyssinicum (Hochat) Schweinf. Plumbaginaceae.

N Portulaca quadrifida L. Portulacaceae.

m.l/dh la-mid: dhowaan (1).

-ha: (magac, lab, keli) wax dhaw oon fogayn ahaan. Dhawaanshaha uu waddada u dhaw yahay ayaan aqalkan u doortay.

m.l/dh la-mid: hagnaan.

der. [adjective] forgotten

-aa: (adj) forgotten (feer-geten); not remembered

(tilmaame) qof gefsan oo siduu u yidhi aanay wax ahayn. Dh: hilmaansan.

halmaansan: (tilmaame) qof illawsan oo aan xusuusnayn. Dh: hilmaansan.

a: helmaansan, hilmaansan

de: forgotten

lx: halmaansan

pd: (halmaansanaa)

ps: adj-der

key: halmaansan

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Qof wax illoowsiin. la-mid: hilmaansii.