halxidhaalays

-ha: (magac, lab, keli) su'aalo sarbeeb ah oo hablaha iyo innamada guurdoonka ahi isweydaarsadaan ama farriimaha maldahan laga dhigo oo Soomaalida caan ku ah carruurtana waxa lagu ababiyaa inta ay yaryar yihiin; masalooyin kookooban oo macna badan wata ka jawaabiddooduna fiiro u baahantahay oo la iswaydiidyo. Haddaad xil qaadi karayso halxidhaale ka jawaab. Dh: diinley, masalo.

(fal) cid kale, masalo furiddeedu adagtahay ku xujay; halxidhaale weydii.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg haldhabaalayn.

-ga: (magac, lab, keli) wax daadsan, kolba mid qaad. Dh: haldhabaalaysi.

(fal) eeg haldhabaalayso.

-ga: (magac, lab, keli) wax tiro ah, halhal u qaadasho. Dh: halhalaysi, haldhabaalaysi.

(fal) wax firi leh, kolba hal qaado. Dh: halhalayso, haldhablayso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habhablayn.

-ka: (magac, keli) eeg haghaglayn.

-ga: (magac, lab, keli) wax meel kuu yaalay ama yaacsan midmid u gurasho.

m.l (-layaal, m.l/dh) Su'aal adag oo sarbeeban oo ka jawaabiddeeda laysku xujeeyo.

m.l (-layaal, m.l/dh) Su'aal adag oo sarbeeban oo ka jawaabiddeeda laysku xujeeyo.

m. n., [compound] puzzle, riddle, enigma; crossword puzzle

-halxiraalaha: (n) riddle (ridhel)-, puzzle (pazel); crossword puzzle

-ha: (magac, lab, keli) weedho sarbeeban oo la isku xujeeyo.

de: puzzle, riddle, enigma; [ext.] crossword puzzle (a difficult question that puts the interrogee in difficulty)

lx: halxiraale

pd: (/ha)

ps: n7-m-cmp

syn: diinley

key: halxiraale

لُغْزِ

m.l la-mid: haydaarayn

-ah: (adj) infertile (infeertal), sterile (isteeral), barren (baaran), or impotent (im po tanf) male

-ka: (magac, lab, keli) si halalac ah u bidhdhaamid. Dh: halalaclayn.

(tilmaame) wax xalay dhashay oo cusub ah.

xalaydhalay -da: (magac, dhedig, keli) hoshiis ku saabsan godob dhiig oo horay loo kala qabey oo lagu heshiiyo in la isa saamaxo oo laga soo qaado sidii wax aan dhicinba. Dh: xaladhaley.

m.l Si habjaq ah u socosho. la-mid: gebidhaclayn.

m.l la-mid: halaqjaflayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kala filiqsan ama daassan, kolba mid qaadid. Gorowgii waxan ku dhammeeyey haldhablayn. Dh: halhalayn, haldhablayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) soommanaan: cunis iyo cabbis ba joojin.

Falaadhaha Alfa

-ka: (magac, lab, keli) baxnaanaynta qof buka, ka dhursugitaan. Baxnaanays iyo buullo bukaanka ha la isugu daro.

baxnaanays -ka: (magac, lab, keli) baxnaanaynta noole si gaar ah loo dhaqaaleeyo.

-ka: (magac, lab, keli) farxad iyo wanaag ugu bishaarayn.

-ka: (magac, lab, keli) dafdaflayn la imasho.

-ka: (magac, lab, keli) fallaago noqod ama cid kale fallaago ka dhigid. Dh: fallaagayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) habhab ut socosho ama u ordid. Dadka culculus orokoodu waa habhableyn. Dh: habhablays, buldhuqbuldhuqleyn.

-da: (magac, dhedig, keli) nooluhu dhaqdhaqaaq uu sameeyo oo uu carrabka soo saaro ubucduna ay highiglayso kulaylka cimilada daraaddii. Dh: hadhhadhyo, haraaryo, hiraanhir.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalka joojoojin oo celcelis.

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaandayn.

(fal) xoog u hillaac; si halalac ah u bidhaan. Dh: walacwalaclee, hillaac.

(Haldhacsad-ka)

Haldhacsasho.

m.l la-mid: haldhacsasho.

-ka: (magac, lab, keli) «ka ~» hadal xog ah oo la qarinayey, si xirrib leh qof uga soo ridasho. Dh: haldhacsasho, haldhacsi.

m.l la-mid: haldhansasho.

f.mg4 (-naa, -nayd) Badar wax haldhankii laga saaray ahaansho.

(tilmaame) badar wax haldhankii laga saaray ahaansho.

m.dh la-mid: halhaleel.

m.l la-mid: halhaleel.

Monochrome

-ka: (magac, lab, keli) eeg hangallayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hargaamayn.

m.f.dh eeg haydaaree. la-mid: haydaarays.

-kaladaaten: (adj) dilapidated (di-laapa-teeytidh); shabby (shaabbi); broken-down;

-ga: (magac, lab, keli) awr didmo badan oo dadka cuna ama qof dagaal badan.

-ka: (magac, lab, keli) shaqaalayn.

-ga: (magac, lab, keli) eeg xalaalaysasho.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax aan xalaal ahayn xalaal ka dhigasho. 2. Hanti dad kale leeyahay isasiin.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax aan xalaal ahayn xalaal ka dhigasho. 2. Hanti dad kale leeyahay isasiin. m.f.dh, xalaalaysasho.

v. permit something religiously; consider something allowed ~ pure for oneself

(fal) ilmo aad dhashay gud oo baarada ka gooso. Ilmahaaga xalaalayso intaad kuwa dadka kale hadal hayso. Dh: gudo.

xalaalayso: (fal) neef dhimanaya biree oo sharci ku gawraco. Saca xalaalayso intuu duufayo. Dh: gawraco, galo.

xalaalayso: (fal) wax si sharci la'aan ah iskaga cun oo adu isku xalaalee. Dh: bannayso.

xalaalayso: (fal) wax aadan lahayn oo gacanta kuugu jira si aan sharci ahayn xalaal uga dhigo. Dh: bannayso.

de: permit s.t. religiously; consider s.t. allowed ~ pure for oneself

initial: x

lx: xalaalayso

nt: xalaalaysad (ka) [vn-m], xalaalaysasho (/da) [vn-f]

pd: (xalaalaystay)

ps: v3b=tr

key: xalaalayso

(Xaladhaley-da)

Arrin adkaatay oo labada dhinac kaga heshiiyaan in iyadaba la illaawo oo la baabbi'iyo, oo sidii dad isu cusub oo hadda isugu horrayso, laga noqdo; (ama xalaydhaley).

m.l.kh X. ah: qof dembi, eed iyo wixi lamida ka barii' ah. la-mid: xalaydhaley.

f. n./m; [ext. atr.]: agreement to bury past enmity and start afresh; innocent (of)

-da: (magac, dhedig, keli) hoshiis ku saabsan godob dhiig oo horay loo kala qabey oo lagu heshiiyo in la isa saamaxo oo laga soo qaado sidii wax aan dhicinba. Dh: xalaydhaley.

de: agreement to bury past enmity and start afresh; [ext. atr.] innocent (of) (with preposition ka); Lit: born last night

initial: x

lx: xaladhaley

pd: (-da ~ -ga)

ps: n-f/m

key: xaladhaley

m.l la-mid: alabbasleyn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhaadhayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calanwalayn.

m.f.dh eeg daldaalyee.

dhaldhalaal¹: m.l Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn. la-mid: dhaldhalaalid.

dhaldhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn yeelasho (wax).

dhaldhalaal¹: m.l Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn.

dhaldhalaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Qurux ama bilic aan muddo dheer waarayn yeelasho (wax). m.f.dh, dhaldhalaalid.

v. shine, sparkle

-ka: (n) the act of shining; glinting (gilinting); sparkling

dhaldhalaal -ay / dhaldhalaashay: (v) sparkle (ispaarkal); reflect light; glint or glisten; shine (shaayn); give off or reflect flashes of light; glitter ~ birbiriq

-ka: (magac, lab, keli) wax yar yar oo bilicbilic yidhaa oo dharka dumarka lagu nanabo amma caroosyada iyo xafladaha lagu qurxiyo. Dhaldhalaalka iyo ciirtu waa dhuubka karameede.

-ka: (magac, lab, keli) qalalaase iyo qas abuurid. Dh: fadqalalayn.

-ka: (magac, lab, keli) hilibka dabka la duldhigdhigo ee lagu dubo. Dh: solay.

m.l la-mid: halaanhalin.

-ta: (magac, dhedig, keli) calaacalid; cataabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) hillaacid ama si halalac ah u bidhdhaamid. Dh: halalaclays.

-ha: (magac, lab, keli) shey kolba hal u qaadasho. Dh: halhalaysi, haldhable.

m.l la-mid: haljalaflaysasho.

f.mg3 (-stay, -satay) la-mid: haljalaflayso.

-ka: (magac, lab, keli) eeg halladaadin.

-ga: (magac, dhedig, keli) saliidda cuntada lagu karsado.

(fal) qofka kolka abaalkiisa laga waraabiyo, ee hagaag loo jilciyo.

m.dh la-mid: xaladhaley.

f. n./m-atr: innocent

-ga: (magac, lab, keli) eeg xaladhaley.

de: innocent

initial: x

lx: xalaydhaley

pd: (-da ~ -ga)

ps: n0-f/m-atr

see: xaladhaley

key: xalaydhaley

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale khatal.doc jidka ka lamin.

-ha: (magac, lab, keli) meel biyadhaca hoostiisa ka samaysanta oo biyuhu qotaan. Dh: garbo.

(Gebidhaclayn-ta)

Hadba gebi ku sii dhicid.

m.f.dh eeg gabidhaclee. la-mid: gebidhacle.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhacdhacid ama liicliicid. Isagu waa duq gabi dhaclayn badan.

m.f.dh eeg hagardaamee.

(Halaammacays-ka)

Halaammacoodin.

m.l la-mid: halaammacoodin.

vl. n. act of grilling ~ roasting

-ka: (magac, lab, keli) hilib iyo wixii la mid ah, dab ku ugid ama saarsaarid, si uu korka uga bislaado.

de: act of grilling ~ roasting

lx: halaammacays

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: halaammacays