halmaalitaan

-ka: (magac, lab, keli) calaacalitaan oo cataabid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg calaacalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg dheemaalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg alalid. al'aloos -ka: (magac, lab, keli) abaabulka koox ama reer lagu qalqaalinayo arrin. Inta badan waxa loo adeegsadaa abaabulka dagaal. Al'alooska reeraha aad ka dhex waddiin joojiya. Dh: abaabul.

-ka: (magac, lab, keli) meel kore saaritaan ama ku tuurid.

laalitaan -ka: (magac, lab, keli) arrin iyo wixii la mid ah, dib u dhigitaan.

-ka: (magac, lab, keli) naas irmaan caano ka lisitaan. Saca maalitaan baan ula hadhay. Dh: maalid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg amaarid.

-ka: (magac, lab, keli) salalidda lafteda.

salalitaan -ka: (magac, lab, keli) sasitaan.

-ka: (magac, lab, keli) hadal badan oo aan ujeeddo lahayn wadid. Dh: dhurmid.

daldalitaan -ka: (magac, lab, keli) si nasashala'aan ah cunto u cunitaan.

daldalitaan-ka: (magac, lab, keli) wax daadsan gurgurid. Dh: diqdiqayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habaabid.

-ka: (magac, lab, keli) xumaan iyo dhib, qof kale, Eebbe uga baryitaan. Li: ducayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadaafid.

-ka: (magac, lab, keli) sida carruurta hadalbaradka ah u hadlid.

-ka: (magac, lab, keli) baydhbaydhis la'aan; toos iyo horay u socosho.

hagaagitaan-ka: (magac, lab, keli) sidii la rabay noqosho; qummanaansho iyo toosni.

-ka: (magac, lab, keli) hawl kansho u haysasho. Dh: jaanis, haleel, firaaqo.

-ka: (magac, lab, keli) loollamitaanka iyo dagaallamitaanka ujeeddo ku salaysan.

-ka: (magac, lab, keli) si hamuun iyo doonis ah wax ugu gariirid.

-ka: (magac,lab,keli) eeg halqafid.

-ka: (magac, lab, keli) meel fog oo abaari ka sokayso, u guuritaan. Dh: kaynaanid.

-ka: (magac, lab, keli) aad u buuxit oo daf ahaan. Kubbaayaddu milaalitaanka way ku balqan. Dh: miijitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qalaadin.

-ka: (magac, lab, keli) kafafidda lafteeda. Dh: engegitaan. Li: qoyitaan.

qallalitaan -ka: (magac, lab, keli) qombobidda lafteeda. Qallalitaan ayuu saanta la doonayaa. Dh: qombobitaan.

-ka: (magac, lab, keli) buuxin oo geer la simitaan.

salaaxitaan -ka: (magac, lab, keli) salaaxidda lafteeda.

salaaxitaan-ka: (magac, lab, keli) xoodaamin.

-ka: (magac, lab, keli) qof ama wax kale meel ka gudbid; tilaabitaan.

-ka: (magac, lab, keli) qasitaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel god ah wax ku aasitaan.

-ka: (magac, lab, keli) bad marid iyo kalluumaysi. Dh: badmaaxid.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, guulguulid oo canaanasho. Dh: canaanasho, hiifitaan.

-ka: (magac, lab, keli) ciyaarta qammaarka ciyaaritaan.

-ka: (magac, lab, keli) gudbitaanka, dhinaca kale oo loo tallaabo; wax dhinka kale u gudbay.

tallaabitaan -ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah, kuditaan, saarasho, maritaan.

-ka: (magac, lab, keli) maalitaanka barqinkii xoolaha la maalo. Barqamaalitaan meel baadiyo biya leh, halkay beeshu ku badhaadhay.

-ka: (magac, lab, keli) maddadaalo iyo maaweelo samayn.

-ka: (magac, lab, keli) «u-hawl, dhib iyo wax la mid ah, u taagwaayitaan; u tabar-waayitaan.

-ka: (magac, lab, keli) wax sidii uu ahaa ka doorin; badhxitaan; ladhitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax laguu sheegay illawsanaan.

halmaansanaan -ta: (magac, dhedig, keli) carrab sibiqsanaan. Dh: hilmaansanaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hanaqaadid.

-ka: (magac, lab, keli) wax isku dhex jirey, kala saarid. Dh: kalasoocitaan, kalasaaritaan.

-ka: (magac, lab, keli) tacbaannimo iyo tabaryari ay keento hawl la qabtay.

-ka: (magac, lab, keli) duulitaanka hawada. Dh: haadid, lalitaan, duulitaan.

haaditaan -ka: (magac, lab, keli) «ka naf, noole, ka bixitaan.

-ka: (magac,lab, keli) eeg haagid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadlid.

m.f.dh eeg halmaal.

-da: (magac, dhedig, keli) xirfad iyo wixii la mid ah, ku shaqaysi lagu shaqaysto oo wax lagaga dheefo.

halmaalid -da: (magac, dhedig, keli) (la ~) cid kale, wax la wadaagid ama kala mid ahaansho; wax kala sinnaansho.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

m.l (juqraafi) Dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi-bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, booryley - iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

Harmattan

-ka: (magac, lab, keli) dabayl xoog leh oo ka soo dhacda woqoogi bari oo saamaysa galbeedka Afrika. Waxay si toos ah uga soo dhacdaa lamaddegaanka Saxara, waa kulayl, qallalayl, boodhley iyadoo sidaas u kulul una qallalan ayay haddana kala dillaacisaa jiridaha geedaha.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laabid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg laacid.

-ka: (magac, lab, keli) laadidda lafteeda. laadlaad: (fal) si isdaba joog ah; wax u laad: laad ku celceli.

-ka: (magac, lab, keli) waxyaabo kala duwan isku qasid oo isku daritaan. Dh: walaaqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) meel sare ka soo lalmad; ka soo laallaaditaan.

-ka: (magac, lab, keli) joogsad socod ama fal qabashadii laga joogsado oo laga waabto. Marka daad la dul yimaad geelbaa maagitaan lagu yaqaan.

-ka: (magac, lab, keli) dhaafitaan; saamixidtaan. Ninka dil ku kacay maaritaan xaq uma leh. Dh: maarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg abaabid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqbalid.

(Galaalnaan-ta)

Wax galaalan ahaan.

m.f.dh eeg galaalan. la-mid: galaalnaansho.

f. n., [abstract] state of being whitewashed ~ having a white stripe on the head

-ta: (magac, dhedig, keli) mid dhakada ama wejiga bar cad ku leh ahaan.

de: state of being whitewashed ~ having a white stripe on the head

lx: galaalnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: galaalnaan

-ka: (magac, lab, keli) afbadnaanta birta wax goynaysa sida middida iyo billaawaha.

m.f.dh eeg halaagan². la-mid: halaagnaansho, hallignaan, hallignaansho.

der. [adjective] forgotten

-aa: (adj) forgotten (feer-geten); not remembered

(tilmaame) qof gefsan oo siduu u yidhi aanay wax ahayn. Dh: hilmaansan.

halmaansan: (tilmaame) qof illawsan oo aan xusuusnayn. Dh: hilmaansan.

a: helmaansan, hilmaansan

de: forgotten

lx: halmaansan

pd: (halmaansanaa)

ps: adj-der

key: halmaansan

-ka: (magac, lab, keli) eeg shakalitaan.

-ka: (magac, lab, keli) dul u yeelad.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aasaasid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg abbaarid.

-ka: (magac, lab, keli) si kuddo iyo fiirsi la'aan ah u boodid oo wax u sii dhex jibaaxitaan. Dh: jibaaxitaan, majiiritaan.

-ka: (magac, lab, keli) ka shaqaysashada badaha iyo maaxiddeeda. Dh: badmarid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bakaadid.

-ka: (magac, lab, keli) ballan dhigitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wada furitaanta meel ama weel xidhnaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhaadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg basaasid.

-ka: (magac, lab, keli) u yeelitaanka meel wax laga bilaabo. Dh: curitaan, unkitaan, ambaqaaditaan, dhaqaajitaan.

-ka: (magac, lab, keli) cabaad soo saarid; qaylin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cadaabid.

-ka: (magac, lab, keli) caano la lulayo, burcad bixin; cagaar soo noqosho; cagaarasho.

-ka: (magac, lab, keli) dheelitaan; ciyaaritaan.

-ka: (magac, lab, keli) samaynta falka caymadka.

-ka: (magac, lab, keli) cilaaqda lafteeda.

-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo diihaal dartood la qixitaan. Dagaagitaan bay ku noolyihiin iyo qoxootinnimo.

-ka: (magac, lab, keli) dahaadh u samayn. Alaabtani dahaaritaan ayey u baahan tahay. Dh: dahaadhitaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fajaasid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ganaanid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habqamid.

-ka: (magac, lab, keli) selel dartii, u booditaan.

handaditaan -ka: (magac, lab, keli) cid kale, u cagajugleyn; u hanjebid.

-ka: (magac, lab, keli) u cagajugleyn; u hanjebid.

-ka: (magac, lab, keli) socod cagajiid ah u socosho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg maamulid.

-ka: (magac, lab, keli) isku kabkabitaan oo dhabdhabitaan. Macmacitaanka buugaagtu waa lagama maarmaan.