halladaadin

-ta: (magac, dhedig, keli) marka meel si filiqsan wax loogu saydhsaydhiyo, si tashiil laaan ah u adeegsasho. Ka daa cuntada daadaadinta. daadaadsan: (tilmaame) wax filiqsan oo yaalla meel kasta si tartiib la'aan ah. Alaabtaydii oo kala daadaadsan baa guriggii ugu tagey.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax isku yaalla ama isku duuban, kala saarsaarid oo fidin. Dh: balbalaarin, balballaadhin.

(Ballanbaajin-ta)

Ballan hor loo dhigtay, furid; wacad ka bixid.

m.f.dh eeg ballanbaaji. la-mid: ballanbaajis.

Non mantenere l'impegno

Not to fulfill an undertaking

-ta: (magac, dhedig, keli) ballanjebin laga baxo ballan la isku ogaa. Munaafaqa waxa lagu gartaa ballanbaajinta. Dh: ballanfur. ballanbaajis -ka: (magac, lab, keli) axdi ama ballan hore oo la isku ogaa jebin. Dh: ballanfuris.

(Ballanqaadid-da)

Wax lagu heshiiyey ama lays faray fulinteed, ballankeed gelid.

m.f.dh eeg ballanqaad². la-mid: ballangelid, ballanqaadis.

-da: (magac, dhedig, keli) ballanqaadid ah in la fuliyo wax la go'aansaday ama lagu heshiiyey, Ballanqaadis maka haysaa inuu bixinayo baahada? Dh: ballangelis.

m.dh la-mid: ballanqaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ballanqaadid.

m.dh la-mid: qayladhaamin.

m.f.dh eeg dhambacaadi. la-mid: dhambacaadis¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg laballixaadsad.

(Qayladhaamin-ta)

Qayladhaan ku dhufasho.

m.f.dh eeg qayladhaami. la-mid: cilladhaamin, cilladhaamis, qayladhaamis.

m.f.dh eeg alaladi. la-mid: alaladsii.

(tilmaame) qof waxa san lagala quustay Allaqaadka waa kaan ku idhi idhan inuu qaadan.

(Cadaadin-ta)

Dhibid; kadeedid; xumayn; horjoogsad.

m.f.dh eeg cadaadi. la-mid: cadaadis¹ (3).

pressing

vl. n. repressing, oppressing, torturing, tormenting

-ta: (n) 1. pressure (paree- shar); compression (kom-pree-shen) 2. oppression (o-paree-shen) 3. harassment (haares-ment) cadaadis

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog leh, hoos wax ugu riixid. Dh: cadaajin, cadaadis.

cadaadin -ta: (magac, dhedig, keli) culays saarid ama ku ciqaabid qof waxaanu qaadi karayn; horusocod u diidid; dhibid. Dh: kadeedid.

de: repressing, oppressing, torturing, tormenting

lx: cadaadin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: cadaadin

(fal) marka lagu farayo inaad dhulka dushiisa si filiqsan wax ugu tuurtuurtid ama aad si tashiil la'aan ah u isticmaashid. Meel qudha ha ku wada shubine daadaadi biyaha.

(Hadaadun-ka)

Quus; samir; caloolduubad; dalaw.

hadaadun¹: m.l 1. Cayrnimo iyo gaajo darteed oo la dalaabo. 2. la-mid: hadaadumid.

hadaadun²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) Cayrnimo iyo gaajo darteed la dalaabid.

m. n. discouragement, despair

hadaadun v. give up waiting (for), despair (of)

(fal) quuso oo samir; wax la filayay ka calool duubo.

hadaadun -ka: (magac, lab, keli) wax aad filaysay oo dhici waayey quus ka istaagid. Dh: quus.

m.f.dh eeg hadaafi. la-mid: hadaafis.

(Halaajin-ta)

Halaag ku ridid; halaagid.

m.dh la-mid: halaagid.

-ta: (magac, dhedig, keli) halaag ku ridid; halaagid.

-da: (magac, dhedig, keli) timo jilicsan oo raamo ah. Hallaali badan buu wiilku leeyahay. Dh: bulbul, raan.

m.l eeg handadi. la-mid: hanfadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) u gooddin; handadaad.

m.dh la-mid: hilaadiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) saadaalin sida wax noqonayaan oo la sii sheego. Dh: hilaadis, saadaalin.

hilaadin -ta: (magac, dhedig, keli) roob oddoros ku garasho.

m.l la-mid: jalladasho.

-ka: (magac, lab, keli) haragga xalleefsan ee isha, intiisa hoose dusha soo marid.

jalladan¹: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) Wax la jilladay noqosho (maqaar iyo wixi lamida). la-mid: jalledan¹, jelledan¹, jilladan¹.

jalladan²: f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Wax la jilladay ahaansho (maqaar iyo wixi lamida). la-mid: jalledan¹, jelledan², jilladan².

inch. v. be turned over ~ inside out, get refolded

(tilmaame) haragga xalleefsan ee isha oo dusha soo marsan.

de: be turned over ~ inside out, get refolded (e.g., the border of s.t.)

lx: jalladan

pd: (jalladmay)

ps: v1=inch

key: jalladan

(Ladaabin-ta)

Ladaab u shubid; durduurin.

m.f.dh eeg ladaabi. la-mid: ladaabis.

-ta: (magac, dhedig, keli) maalin walba aroorin oo biyo waraabin; xoolo ladaab u shubid. Dh: ladaabis

-ta: (magac, dhedig, keli) awr tabaadi ka dhigid. Nadaadinta awrku ma fududa.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida orgida u ciyid. Qalaadinta iska daa orgi ma tihide. Dh: ciyid.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Ku s.: wax, wax kale dhibaato joogto ah ku sameeya ahaansho. la-mid: sallidan.

(tilmaame) la isku salladay ama cid kale ku diran.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xoog uga qaylisiin.

(Ballaarin-ta)

Ballaar u yeelid; weyneyn.

ballaarin¹: m.dh (xisaab) Isqaad joometiriyeed ee soo saara humaag ka weyn (ka yar haddii iskeelka la qaatay uu ka yaryahay 1). Haseyeeshe u eg, qaabka asalka ah (eeg isqaad). Sida kale waa weynayn iyo yareyn shaxan joometari.

ballaarin²: m.f.dh eeg ballaari.

m.dh (xisaab) Isqaad joometiriyeed ee soo saara humaag ka weyn (ka yar haddii iskeelka la qaatay uu ka yaryahay 1). Haseyeeshe u eg, qaabka asalka ah (eeg isqaad). Sida kale waa weynayn iyo yareyn shaxan joometari.

vl. n. expansion, act of widening

-ta: (n) expansion (ikis paan shin); enlargment ~ waasicin

de: expansion, act of widening

lx: ballaarin

pd: (-ta)

ps: vn0-f

key: ballaarin

-da: (magac, dhedig, keli) weel ama aqal xidhnaa, wax af bannaan ka dhigid. Ballaqaadda afaafka ka ilaali yaanay tuugtu kuu soo geline. ballaqad -ka: (magac, lab, keli) eeg ballaqaad.

m.dh la-mid: dallaallimo.

(Dallacaad-da)

Darajada oo kororta.

m.dh Derejo qof la siiyo oo ka sarreysa tiisii hore.

m.dh Derejo qof la siiyo oo ka sarreysa tiisii hore.

f. n. promotion

-da: (n) promotion (pramowshan); raise (reeyz); commission (kommishan)

-da: (magac, dhedig, keli) derejo sare gaadhid. Dh: dallacid.

dallacaad -da: (magac, dhedig, keli) wax sare y qaaditaan. Dallacaad buu u baahanyahay gaarigu.

dallacaad -da: (magac, dhedig, keli) badeecadda suuqa lagu gado kor u kiciddeeda. Dh: suugayn, sanuunadayn.

de: promotion

lx: dallacaad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: dallacaad

m.f.dh eeg gaadaami. la-mid: gaadaamis.

m.f.dh la-mid: galladid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, guulayn oo mahad iyo wanaag gaadhsiin.

(Gardaadin-ta)

(caado) xus loo sameeyo carruurta dhalata kolka afartan maalmood u dhammaato; nin dhalan wanaagsan baa inta tunka ku qaada la or'orda, ama faras baa inta la fuuliyo lagu taxaabaa, ama siyaalo kale baa la yeelaa.

m.f.dh eeg gardaadi. la-mid: gardaadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo xambaaris oo la socsocod. Ilmuhu kolkkuu afartan (40) maalmood jiro oo qof loo xambaariyo ama degta loo saaro oo uu la warwareego taas oo la aaminsan yahay in uu qofkaas dabcigiisa yeesho.

(Haasaawin-ta)

(cid) haasaawe u sheegid; u qabasho.

m.dh la-mid: haasaaweyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, haasaawe ku madaddaalin oo u sheegid.

haasaawin -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale sheekooyin maaweelo ah uga sheekayn… Goluhuu ku haasaawin jiray gocanayaa mooyi.

conj., vl. pron., neg. if you ... not

de: if you ... not = haddii + aad + aan

lx: haddaadan

ps: conj + vpro + neg

key: haddaadan

conj., vl. pron. when you ...; if you all ...

de: when you ...; if you all ... = haddii + aydin

lx: haddaydin

pd: (haddeydin)

ps: conj + vpro

key: haddaydin

m.l la-mid: haalaati.