haldhaa — Macnaha & Turjumaada

1

(Haldhaa-ga)

2

Goroyada keeda lab; goray.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Gorayada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Gorayada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. male ostrich

waa la naqliyay ✓

name-f male ostrich. Lit: very beautiful

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) male ostrich ~ goray, [opposite of goroyo]

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurux badan oo lagu metaalayo gorayga lab oo lagu yaqaan qurux iyo xarrago.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) gorayada keega lab. Dh: goray, gorayhaldhaa, haldherre.

waa la naqliyay ✓

1

bw: goroyo, haldhurre

2

de: male ostrich

3

lx: haldhaa

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: goray

7

key: haldhaa

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) wax baaba'ay ama tegey inta ka joogta ama laga hayo. Dadku waxay ka soo farcameen hadhaagii raacay doonnidii Nebi Nuux. Dh: dabaadi.

2

hadhaa -ga: (magac, lab, keli) lacag ama wax kale marka laga bixiyo intii loo bahnaa wixii baaqi ah ee soo hadha. Dh: baaqi.

3

hadhaa -ga: (magac, lab, keli) marka abaaruhu dhacaan xoolaha inta socodka kari wayda. Horow orod faarax, horweynta dhaqaaqday, hadhaaga u jooji. Dh: haraa, hoome.

4

hadhaa-ga: (magac, lab, keli) markay dhacdo falgal kimikaad, inta salka ku hadha.

waa la naqliyay ✓

1

(Haldhac-a)

2

1. Erey ama hadal aan la doonayn in la yiraahdo ama la sheego oo si dagmid ah u soo dhaca.

3

2. Gef; deelqaaf; dhabaq; meelkadhac.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Eray ama hadal aan la doonayn in la sheego oo si aan loo qasdiyin u soo dhacay. 2. Deelqaaf; gaf. 3. (u) Miro bislaaday oo soo daatay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Eray ama hadal aan la doonayn in la sheego oo si aan loo qasdiyin u soo dhacay. 2. Deelqaaf; gaf. 3. (u) Miro bislaaday oo soo daatay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] indiscretion, tactlessness; mistake, slip of the tongue

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) eray ama hadal meel aan ku habboonayn lagu yidhi. Dh: deelqaaf, gef, hogseeg.

2

haldhac-a: (magac, lab, keli) eray ama hadal aan la doonayn in la sheego oo si aan loo qasdiyin u soo dhacay.

3

haldhac-a: (magac, lab, keli) midho bislaaday oo soo daatay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: deelqaaf, dhabaq, gef

2

de: indiscretion, tactlessness; mistake, slip of the tongue

3

lx: haldhac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: haldhac

waa la naqliyay ✓

m.l Badar buunshadii laga saaray.

waa la naqliyay ✓

m.l Badar buunshadii laga saaray.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) (tilmaame) badar buunshadii laga saaray.

waa la naqliyay ✓

1

(Goray-ga)

2

Goroyada keeda lab; haldhaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Goroya-da)

2

Shinbiraha hadda adduunka ku nool tan ugu weyn; waxay ku dhaqantaa Afrika iyo Bariga Dhow, waxay leedahay sur dhuuban oo dheer iyo madax yar; lugo iyo bowdyo diiran oo mid waliba ku dhammaato labo suul; baalal gaaggaaban oo ayan ku duulin, aadse u qurux badan (kuwa haldhaaga); warriile.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) 1. Haldhaa gooni daaq ah. 2. Cunug gorayo kali ku ah. 3. H. ah: miro sooc ah ama qof ama neef xoolo ah oo door ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) male ostrich (os tarish) ~ haldhaa. [opposite of goroyo]

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) gorayada keeda lab. Dh: haldhaa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si aad iyo boob ah wax u cunid. Haldhaa iyo maroodaan bartiyo yey wax haaliga'e. Dh: hiigid.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) midab aad u madow sida haldhaaga. Maame weeye midabkeed, ciridkuna madawyahay. Dh: madaw. Li: caddaan.

2

maame -ha: (magac, lab, keli) nooc noocyada saararka ka mid ah. Ninkii maame ayaa laga tumay Dh: saar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) erey lagu dhaho qof lab oo maradu ka baylahday. Samay ku dheh wiilka. Li: dhiidhiibso.

2

samay: (fal) erey lagu yidhaahdo awrta marka caynka laga dusin kari waayo hoostiisa; dabadeed awrku inta hingado kor isu qaado banneeyo meel uu maro caynku.

3

samay: (fal) wax fal. Samay wixii laguu diray. Dh: samee, suubbi, waxay.

4

samay: (fal) dermo iyo wixii la mid ah, falki.

5

samay: (fal) xadhig iyo wixii la mid ah, sooh.

6

samay -da: (magac, dhedig, keli) usha waranka ee u dhexaysa alwaaxa iyo jiffada. Goormaa warankii Sooyaal loo doonay samaydii.

7

samay-da: (magac, dhedig, keli) aag dhuleed, col duulaa qabsado ama udub beeleed dalriix taabo. Axmed Gurey halkuu samayda dhigay soohdintii qaranka. Dh: xad.

8

samay-da: (magac, dhedig, keli) baal haldhaa oo leeb, hooto ama fallaadh salka danbe kaga xidhma; gamuun qaanso oo la gano. Dh: dabo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: goroyo, goroyacawl

2

de: male ostrich

3

lx: goray

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

syn: haldhaa

7

key: goray

waa la naqliyay ✓

1

cf: goray, haldhaa (male), booso, goroyacawl, haldhurre (female), warriile (baby)

2

de: ostrich; female ostrich

3

lx: goroyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: goroyo

waa la naqliyay ✓

1

cf: haldhaa

2

de: female ostrich

3

lx: haldhurre

4

pd: (/ha)

5

ps: n-7m

6

syn: booso

7

key: haldhurre

waa la naqliyay ✓

n., gorayo, -adi; male ostrich, goray, -gi, haldhaa, -gi.

waa la naqliyay ✓

v. give birth (together ~ many times)

waa la naqliyay ✓

1

de: give birth (together ~ many times)

2

lx: dhaldhal

3

pd: (dhaldhalay)

4

ps: v1=pl

5

key: dhaldhal

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhaji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Badar haldhan ka saarid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) badar, haldhan ka saarid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kalkii ay xoolahu ku cabbi jireen oo la dhaafiyo. Dh: maalinqad.

2

kaldhaaf -ka: (magac, lab, keli) kal ka booditaan oo kalka kale, ceelka ku aroorid. Kaldhaaf baan u tagaa ceelka. Dh: kalkabood.

waa la naqliyay ✓

maintenant, alors.

waa la naqliyay ✓

Hadahaa.

waa la naqliyay ✓

1

conj., [expression] so, therefore, then

2

haddaa: question word, time: now?

waa la naqliyay ✓

(adv) at this time; yet (yat). Ex: haddaa diyaar ma aha; isn't ready yet

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) miyaanay ahayn! haddanad heesay, haddaa maxaad fanka ugu biirtay?

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) geed aad u weyn oo hadh qabow leh. Dh: harac, hadi.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) milayga soo socdo. Dh: hadhow.

waa la naqliyay ✓

(fal) hadh u yeel. Dh: haray.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xabadxabad, midmid. Qoryaha halhal u qaad.

waa la naqliyay ✓

n. phr., loc. there

waa la naqliyay ✓

ici.

waa la naqliyay ✓

(adv) at or in that place; there (theer) ~ halkaan, meeshaan

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) lagu tilmaamo meel hadlaha ka durugsan laakiinse u muuqata. Dh: kobtaa, halkaas, meeshaa.

waa la naqliyay ✓

1

a: halkaas

2

de: there Lit: that place

3

lx: halkaa

4

ps: np-loc

5

key: halkaa

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sureerrada shamiisyada iyo wixii la mid ah lagu taxo mikood. Surwaalka baldhan ayaa ka go'ay.

waa la naqliyay ✓

Madaxa fidsan ama ballaaran ee leebada oo seraaradaha iyo sanaadiiqda lagu kala furo. Madaxa ballaaran ee wax lagu kuunyeeyo laguna kala furo.

waa la naqliyay ✓

Goortaan; haddaa; (ama hadahaan).

waa la naqliyay ✓

1

(magac, lab, keli) hadhka ama hooska walxaha aanay fallaadhaha iftiinku ka tabin. Hadhac iyo goblaa lagu ogaa haadhibiin tubane. Dh: harac, har.

2

hadhaca: (magac, lab, keli) wax qaro weyn leh ama cumudh ah, hooska ay leeyihiin ama ay bixiyaan; hoos aan qorraxood ahayn; hoos weyn oo qabow. Dh: harac, hoosin.

waa la naqliyay ✓

num-adv: one by one, one at a time

waa la naqliyay ✓

1

de: one by one, one at a time

2

lx: hal hal

3

pd: (halhal)

4

ps: num-adv

5

key: hal_hal

waa la naqliyay ✓

-a: (magac lab, keli) qof hanwaynaa oo imika hankii lahayn oo hanyaraaday. Handhac ayaa ku yimi Cali oo wuu qabjabay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) iil qod, loxod qod.

2

huldhaw -ga: (magac, lab, keli) dalool darbiga labada dhinac isaga baxa.

3

huldhaw -ga: (magac, lab, keli) iilka meydka la dhigo ee xabaal farasta xagga qiblada laga qudo. Dh: iil, luxud.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaldhaf-ta)

2

Shanqar ka yeerta qofka socona haya kabihiisa, iyo ciddiyaha iyo cumaacumaha nafleyda qaarkeed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Sanqadha ka yeerta kabaha lagu soconayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. sound of footsteps ~ walking

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sangadha ka yeerta kabaha lagu soconayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: sound of footsteps ~ walking

2

lx: jaldhaf

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: jaldhaf

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) sangadha ka yeedha kabaha uu qof xidhan yahay. Dh: jabaq.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh K. ah: neef kol keliya dhalay; marcurad.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] animal that gave birth only once

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef xoolo ah oo hal mar dhala ama xilligii la filayay.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal that gave birth only once

2

lx: kaldhal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: kaldhal

waa la naqliyay ✓

1

qaldhac¹: m.l (-cyo, m.dh) Qori loo kala jeexay laba qalbac oo dabada looga xiro si uu saalada iyo neefta ugu cesho hal la doonayo in la oggolaysiiyo ilmo aysan dhalin. la-mid: qallac¹, qallax¹.

2

qaldhac²: f.g1 (-cay, -cday; -dhici) Qaldhac dabada uga xirid (hal). la-mid: qallac², qallax².

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) labo loox ama qori oo hasha lagaga xidho sanka ama xubinta taranka si caano badan looga helo. Haldiidaysa qaldhac ayaa lagu nabaa. Dh: qallax.

waa la naqliyay ✓

1

(Haldhacsad-ka)

2

Haldhacsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haldhacsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) «ka ~» hadal xog ah oo la qarinayey, si xirrib leh qof uga soo ridasho. Dh: haldhacsasho, haldhacsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haldhansasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Badar wax haldhankii laga saaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) badar wax haldhankii laga saaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-ay/tay: (v) 1. cross from one side to the other, again and again; zig zag. 2. is dhaadhaafi -ay / -say: (v) ignore (ignoor); pay no attention to; disregard (dis-ri- gaardh) iska dhegatir

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof maskaxdiisu aanay ku fillayn. Dhaadhaan dhul kuuma dhiciyo. Dh: doqon, nacas, caran, coon, sacsac. Li: fariid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhardhaar-ka)

2

Dhagxanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo sidda, midkood; (ama dhadhaar).

waa la naqliyay ✓

1

dhardhaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhagxaanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo la korsaaro midkood. 2. Dhagax weyn oo la qaadi karo. 3. la-mid: dhardhaarid. la-mid: dhadhaar¹.

2

dhardhaar²: m.dh Naxash.

3

dhardhaar³: m.dh (-rro, m.dh) (xisaab) Weedh ama hawraar loo qaatay run iyada oo aan la caddeyn, taas oo laga sii diiri karo weedho ama aragtiyo kale. Marka xisaabi la caddeynayo dhadhaarradu badanaaba waxa ay yihiin qaacidooyin la yaqaan oo sidooda loo qaato, maxaa yeelay caddeyntooda ayaa hore loo dhisay.

4

dhardhaar⁴: f.g1 (-ray, -rtay) Weel wax lagu karinayo dhagxaan u dhigid. la-mid: dhadhaar².

waa la naqliyay ✓

1

dhardhaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Dhagxaanta dabka ku wareegsan oo dheriga wax lagu karinayo la korsaaro midkood. 2. Dhagax weyn oo la qaadi karo.

2

dhardhaar²: m.dh Naxash.

3

dhardhaar³: m.dh (-rro, m.dh) (xisaab) Weedh ama hawraar loo qaatay run iyada oo aan la caddeyn, taas oo laga sii diiri karo weedho ama aragtiyo kale. Marka xisaabi la caddeynayo dhadhaarradu badanaaba waxa ay yihiin qaacidooyin la yaqaan oo sidooda loo qaato, maxaa yeelay caddeyntooda ayaa hore loo dhisay.

waa la naqliyay ✓

m. n. one of the three stones used to support a cooking pot

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) one of the stones used to support the cooking pot; fire place

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg dhadhaar.

2

dhardhaar -ka: (magac, lab, keli) saddexda dhagax ee dheriga la karinayo haya mid ka mid ah. Dhardhaar aan jabayn qaado. Dh: dhadhaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: one of the three stones used to support a cooking pot

2

lx: dhardhaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dhardhaar

waa la naqliyay ✓

1

hąad-hąad¹: m.l.kh Fudfudayd xagga dabeecadda ah.

2

hąad-hąad²: f.mg1 (-day, -dday) Fudfudayd muujin.

waa la naqliyay ✓

hąad-hąad: m.l.kh Fudfudayd xagga dabeecadda ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eedaad; leelleel.

2

haad-haad: (fal) sida haad u bood bood. Haad'haad si aad u dhaqsato. Dh: boodbood, duulduul.

3

haad-haad -ka: (magac, lab, keli) salfudayd qofka nusqaan ku ah oo lagu naco. Dh: salfudayd, alaal.

4

haad-haad -ka: (magac, lab, keli) duulduulidda; eedaadista; leelleelka.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) haldhabaalewax ku gurasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Haldhacsi-ga)

2

Haldhacsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haldhacsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg haldhacsad.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Geed miro bislaaday daadin. 2. Ka h.: xog la qari-nayey cid ka helid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] learn a secret, use tactics to get information

waa la naqliyay ✓

(fal) hadal ama wax kale oo la qarinaayey si xeel leh ku soo dhacso oo ku hel; ka soo rido.

waa la naqliyay ✓

1

de: learn a secret, use tactics to get information (as a spy or detective does)

2

lx: haldhacso

3

nt: haldhacsad (ka) [vn-m], haldhacsasho (/da) [vn-f], haldhacsi (ga) [vn-m]

4

pd: (haldhacsaday)

5

ps: v3a=cmp

6

key: haldhacso

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg haldhami. la-mid: haldhamis.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haldhamin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haldhansasho.

waa la naqliyay ✓