halbowle — Macnaha & Turjumaada

1

(Halbowla-ha)

2

Xididdada waaweyn oo wadnaha dhiigga ka qaada oo oogada wada gaarsiiya midkood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Xididdaha waaweyn ee wadnaha dhiigga ka qaada oo oogada wada gaarsiiya midkood. 2. Meel ama wax muhiim ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Xididdaha waaweyn ee wadnaha dhiigga ka qaada oo oogada wada gaarsiiya midkood. 2. Meel ama wax muhiim ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. artery

waa la naqliyay ✓

-halbowlaha: (n) blood vessel; artery (aartari)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg halbawle.

waa la naqliyay ✓

1

de: artery

2

lx: halbowle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: halbowle

waa la naqliyay ✓

شریان

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) xididadda waaweyn ee dhiiga ka qaada wadnaha ee jidhka intiisa kale gaadhsiiya midkood. Wa: halbowlayaal.

2

halbawle -ha: (magac, lab, keli) wax lagamamaarmaan ah oo nolosha aadanuhu ku xidhan tahay. Dh: lamahuraan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiig-ga)

2

Wax biyabbiyo ah oo guduudan oo wadnaha, halbowleyaasha iyo xididdada dadka iyo nafley kaloo badan dhex qulqula oo doc kasta u xula, oo la'aanti aan oogadu noolaateen.

waa la naqliyay ✓

1

(Wadna-ha)

2

Xubin ama cad muruq ka samaysan oo gudo kala qoqoban isuna furfuran leh: kol waa uu isku soo rooraa oo yaraadaa kolna waa uu afuufmaa oo kala baxaa; dhinac xididdaa intaas doojina haya oo gudihiisa dhiig ku shuba haya, dhinacna halbowleyaal baa iyana intaa isaga dhiig ka qaada haya oo oogada wada gaarsiina haya; qalbi; wadane.

waa la naqliyay ✓

1

(Xidid-ka)

2

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

3

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

4

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Dhigbax ka yimid halbowle oo maskaxda ku furma, sida badan waxa sabab u ah cudur ku dhaca xididdada dhiigga iyo dhiigkar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Halbowle ka soo baxa halbowle diba-deedka misigta, wuxuuna waraabiya muruqyada bawdada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Hirar cadaadis ah oo is daba joog ah oo dhex maraya halbowle waxaana keenay iskuroorka hannaansan ee muruqa qolka bidix ee wadnaha, sidaas darteed waxay u dhigmaan xawliga garaaca wadnaha inta goor uu wadnuhu (garaaco/daqiiqaddiiba) waxa si sahal ah looga dareemi karaa halbowlayaasha meel soke ku yaal, sida halbowlaha kalka dibadeed ee tagoogta (radial artery) ama halbowlaha luqunta (karotid artery).

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

3

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

waa la naqliyay ✓

m.l (-ro ..., m.l) (daawo) Xaalad dhiiggu uu ka beddelmo dareere oo uu noqdo adke oo uu sameeyo xinjir. Xinjirawd wuxuu ku dhacaa xididdada dhiigga waana xaalad cudureed. Xinjir awdku halbowle wuxu keenaa in dhiiggu ka xirmo soohyada halbowluhu waraabin jiray intuusan xirman. Awdmidda halbowle maskaxeed waxay ka mid tahay sababaha keena dhibibka (stroke); xinjir awdka halbowle wadneedna waxay keentaa wadne wareen (heart attack).

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Dhigbax ka yimid halbowle oo maskaxda ku furma, sida badan waxa sabab u ah cudur ku dhaca xididdada dhiigga iyo dhiigkar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (cilmiga naflayda) Halbowle ka soo baxa halbowle dibadeedka misigta, wuxuuna waraabiya muruqyada bawdada.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Hirar cadaadis ah oo is daba joog ah oo dhex maraya halbowle waxaana keenay iskuroorka hannaansan ee muruqa qolka bidix ee wadnaha, sidaas darteed waxay u dhigmaan xawliga garaaca wadnaha inta goor uu wadnuhu (garaaco/daqiiqaddiiba) waxa si sahal ah looga dareemi karaa halbowlayaasha meel soke ku yaal, sida halbowlaha kalka dibadeed ee tagoogta (radial artery) ama halbowlaha luqunta (karotid artery).

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ro ..., m.l) (daaw.) Xaalad dhiiggu uu ka beddelmo dareere oo uu noqdo adke oo uu sameeyo xinjir. Xinjir-awd wuxuu ku dhacaa xididdada dhiigga waana xaalad cudureed. Xinjir awdku halbowle wuxu keenaa in dhiiggu ka xirmo soohyada halbowluhu waraabin jiray intuusan xirman. Awdmidda halbowle maskaxeed waxay ka mid tahay sababaha keena dhibibka (strike); xinjir awdka halbowle wadneedna waxay keentaa wadne wareen (heart attack).

waa la naqliyay ✓

Halbowle yare

waa la naqliyay ✓

Halbowle

waa la naqliyay ✓

Halbowle buufiye

waa la naqliyay ✓

Halbowle beer

waa la naqliyay ✓

1

(n) an abnormal passage or communication, usually between two internal organs, or leading from an internal organ to the surface of the body.

2

dhuun aan caadi ahayn u dhaxaysa laba (halbowle) ama hubna gudaha iyo jidhka korkiisa

waa la naqliyay ✓

s.f. - halbowle.

waa la naqliyay ✓

1

he' (eki dhigeli)

2

halbowle

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geel aan irmaan ahayn. 2. Cunto aan idaan lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geel aan irmaan ahayn.

2

qalowle-ha: (magac, lab, keli) cunto aan idaan lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. person with knock-knees

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) bow-legged (bow-legidh) male ~ qof luujo leh

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof dalbo leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: person with knock-knees

2

lx: dalboole

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: dalboole

waa la naqliyay ✓

artère.

waa la naqliyay ✓

/haalawiin/ (n) habeynka 31ka oktoobar, oo badanaa carruurtu dhar gaddisan iyo waji-shareer soo xirtaan oo intay xaafadaha ku wareegaan nac-nac la siiyo (waa maalin caado quraafi ah ka soo jeedda).

waa la naqliyay ✓

Regular

waa la naqliyay ✓

1

habow¹: m.l 1. Dhumidda laga dhumo jidka toosan. 2. la-mid: haabab. H. ah: qof jidkii toosnaa ka dhumay. 3. H. ah: dad cayr la dalaabay. 4. la-mid: habaabid.

2

habow²: f.mg1 (-baabay,-baabtay;-baabi) 1. Jidka toosan ka lumid. 2. Cayrnimo la dalaabid.

waa la naqliyay ✓

1

habow¹: m.l 1. Dhumidda laga dhumo jidka toosan. 2. la-mid: haabab. H. ah: qof jidkii toosnaa ka dhumay. 3. H. ah: dad cayr la dalaabay.

2

habow²: f.mg1 (-baabay,-baabtay;-baabi) 1. Jidka toosan ka lumid. 2. Cayrnimo la dalaabid. m.f.dh, habaabid.

waa la naqliyay ✓

m. n. being lost ~ astray; person who has gone astray

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) unable to find one's way: lost (loost); stray (istreey) ~ habaw, ambad. Ex: ilmo habow ah; a lost child.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax la waayey noqosho. Dh: hallaabid, habaabid, anbasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: being lost ~ astray; [ext.] person who has gone astray

2

lx: habow

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: habow

waa la naqliyay ✓

halle, n.f. - barxad

waa la naqliyay ✓

1

(Halow-ga)

2

1. (midab) wax la halwiyey u eg.

3

2. Olol; dab.

waa la naqliyay ✓

1

halow¹: m.l 1. Midab madow oo dabku ku reebo wax gubtey. 2. Kulka ololka dabka ka soo baxa.

2

halow²: m.dh 1. la-mid: galow. Meesha godan ee ay iska galaan luqunta iyo sakaarka; dhuun, rubad. 2. H. ah: waddo haloosi ah.

waa la naqliyay ✓

1

halow¹: m.l 1. Midab madow oo dabku ku reebo wax gubtey. 2. Kulka ololka dabka ka soo baxa.

2

halow²: m.dh 1. la-mid: galow. Meesha godan ee ay iska galaan luqunta iyo sakaarka; dhuun, rubad. 2. H. ah: waddo haloosi ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. flame; scorching, black color as from burning

2

halow [feminine] n. shallow place; lower part of something

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) ololka uu sameeyo dabku. Halow baa Hargeysiyo ka baxay Herer agteediiye. Hanfigiyo kulaylkiyo haddaan halowga soo jiidho. Dh: holac, hadaw.

2

halow -ga: (magac, lab, keli) sidii wax la halwiyey u ekaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar da' weyn oo la tunto habeenkii oo keliya, waxay na gaar u tahay haweenka. Qalabka lagu tumo waxaa ka mid ah laba durbaan oo yaryar oo la kala yiraahdo jabuu iyo shaanbal.

waa la naqliyay ✓

habile, adj. - kari kara; xariif; gof khibrad iyo waayo aragnimo leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Hallow-ga)

2

Hallaabid (ama hallaw).

waa la naqliyay ✓

1

hallow¹: m.l 1. la-mid: hallaabid. Lumidda wax ka lumaan jidka toosan. 2. H. ah: nafley jidkii toosnaa ka luntay.

2

hallow²: f.mg1 (-laabay, -lowday; -laabi) 1. Wax lumid. 2. Wax qarraabid.

waa la naqliyay ✓

1

hallow¹: m.l 1. la-mid: hallaabid. Lumidda wax ka lumaan jidka toosan. 2. H. ah: nafley jidkii toosnaa ka luntay.

2

hallow²: f.mg1 (-laabay, -lowday; -laabi) 1. Wax lumid. 2. Wax qarraabid. m.f.dh, hallaabid.

waa la naqliyay ✓

Failure

waa la naqliyay ✓

inch. v. be ~ get lost; get ruined, destroyed, rotten (etc.)

waa la naqliyay ✓

/haalow/ (v) karaamayn. e.g. hallowed ground.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. the act of failing to function; breakdown (bareek-dhaawn). 2. stray (istareey) ~ dhumid

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hallaabid; anbasho; lumid.

waa la naqliyay ✓

1

de: be ~ get lost; get ruined, destroyed, rotten (etc.)

2

lx: hallow

3

nt: hallow (ga) [vn-m-st] 'state of being lost'

4

pd: (halloobay / hallowday)

5

ps: v1=inch

6

key: hallow

waa la naqliyay ✓

v.tr., (make holy) qudus u samee, qudus ka dhig; be hallowed, samow.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) biyo ka dareera ceelka isha leh ee dacda noqda. Badowlahada waataan lahaa, way baduuxsamiye.

2

badowle -ha: (magac, lab, keli) biyo dhanaan ama khadaadh. Badowle maan cabbi jirine, baahibaa ii geysay.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur candhada geela ku dhaca oo ibaha xira. la-mid: daboolo, ibadaboole, ibadaboolo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, dhedig) neefka xoolaha ay dabadu ka go'an tahay. Awrkii daboole ayaa geelii ku qooqay

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Socod si kala dambayn ah qofba mar u yimaado. 2. H. ah: dad si kala dambaysa qofba mar u yimaado. 3. Daal ama gaajo la luudidda.

waa la naqliyay ✓

m. n. person who walks in an exhausted fashion because of weakness, hunger, etc.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qof baahane ah oo aan maal iyo duunyo haysan oo iska jahawareersan.

2

habaqle-ha: (magac, lab, keli) socod aan kala go' Jahayn oo iska daba socda; socod dheer oo badanaa reer miyigu socdaan.

3

habaqle -ha: (magac, lab, keli) qof iska socda oo aan garanayn meel uu ku hagaago.

waa la naqliyay ✓

1

de: person who walks in an exhausted fashion because of weakness, hunger, etc.

2

lx: habaqle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: habaqle

waa la naqliyay ✓

1

de: flame; scorching, black color as from burning

2

hm: 1

3

lx: halow

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: halow_1

waa la naqliyay ✓

1

de: shallow place; lower part of s.t.

2

hm: 2

3

lx: halow

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: halow_2

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ninka kabaha iibiya ama tola.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geel guran ah. 2. Muqmad aan subag iyo dufa midna lahayn. 3. Cantalaay.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geel guran ah.

2

qalawle-ha: (magac, lab, keli) muqmad aan subag iyo dufan midna lahayn.

3

qalawle-ha: (magac, lab, keli) eeg cantalaay.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ruux hadalbadni iyo waxqabad la'aan isku darsaday. Bawbawle hadal mooyee waxtar looma oga.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg bawbawle.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalol) N Chascanum sessilifolium (Vatke) Moldenke. Verbenaceae.

2

N Clerodendrum myricoides (Hochst) Vatke. Verbenaceae.

3

N Plectranthus barbatus Andrews. Labiatae.

4

N Plectranthus cicatricosus (Hutch & Bruce)? Labiatae.

5

May, S Plectranthus igniarius (Schweinf) Agnew. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

1

(Garewle) C Cenchrus ciliaris L. Gramineae.

2

C Panicum atrosanguineum A.Rich. Gramineae.

3

C Sporobolus somalensis Chiov. Gramineae.

4

C Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

5

N Cenchrus pennisetiformis Steud. Gramineae.

6

N Aeluropus lagopoides (L) Trimen. Granineae.

7

C Digitaria pennata (Hochst.)T. Cooke, Gramineae.

8

C Dignathia hirtella Stapf. Gramineae.

9

S Erlangea conica Chiov. Compositae.

10

N, C Gisekia pharnaceoides L. Aizoaceae.

11

S Gloriosa simplex L. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haljalafle.

waa la naqliyay ✓

1

(Halkabla-ha)

2

1. Qofka aan maanso fiican oo badan tirin aqoone, hadba hal soo rita.

3

2. Gabarey-maanyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Qof aan gabay fiican aqoon oo hadba hal soo rida. 2. Gabarey-maanyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. bad poet, bad reciter of poetry

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qof aan gabay fiican oo badan tirin karin balse kolba hal soo tuura. Dh: tixgaab, beydgaab.

2

halkable -ha: (magac, lab, keli) eeg gabadhey-maanyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bad poet, bad reciter of poetry

2

lx: halkable

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: halkable

waa la naqliyay ✓

(Hamboie) N Aerva ruspolii Lopri Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xiddig weyn oo uu midabkiisu hurdo. Waxa kale oo loo yaqaan Suxal.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -leysay) 1. Neef irmaanaa caanihii ka dhammaasho; gurid (geel) 2. Hilib qalowle ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin xaabada gura oo ka shaqaysta.

waa la naqliyay ✓

(Salbocole) S, C Clitoria ternatea L. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

/allawabal/ (adj) wax la fasaxay ama faraha laga qaaday, la ogolaaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Baldhoola-ha)

2

Jaad cawska ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Caws dhaadheer, caleemo adag leh oo xooluhu daaqaan raradana laga sameysto oo ka baxa meelaha biyo qabatinka leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Caws dhaadheer, caleemo adag leh oo xooluhu daaqaan raradana laga sameysto oo ka baxa meelaha biyo qabatinka leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] grass species

waa la naqliyay ✓

Tetrapogon tenellus 10

waa la naqliyay ✓

1

(Baldole) S Afrotrichloris hyaloptera Clayton. Gramineae.

2

N Brachiaria ovalis Stapf. Gramineae.

3

N Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

4

N Digitaria pennata (Hochst.)T.Cooke. Gramineae.

5

N Echinochloa colona (L) Linke. Gramineae.

6

N Cenchrus ciliaris L. Gramineae.

7

N Leptochloa obtusiflora Hochst. Gramineae.

8

N Brachiaria obtusiflora (A.Rich.)Stapf. Gramineae.

9

S Aristida adscensions L. Gramineae.

10

N Enneapogon scaber Lehm. Gramineae.

11

C Aristida sieberiana Trin. Gramineae.

12

C,S Panicum coloratum L. Gramineae.

13

N Panicum maximum Jacq. Gramineae.

14

N Rhynchelytrum repens (Willd)C.E. Hubb. Gramineae.

15

C Tetrapogon tenellus (Roxb) Chiov. Gramineae.

16

N Tricholaena teneriffae (L.F.)Link. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) geed cawsaad ka baxa bannaanada iyo dooxada hareeraheeda. Wuxuu leeyahay alool dhaadheer oo agabka guryaha laga sameeyo. Caleentiisu marka ay soo baxayso way isku duuban tahay marka danbana caws ahaan bay u kala dillaacdaa. Hawd iyo bannaanoo, maadhiyo baldhooluhu, baarka isku sooheen.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caws

2

de: grass sp.

3

lx: baldhoole

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m-col

6

key: baldhoole

waa la naqliyay ✓