hal'adkaan

(Haadaan-ta)

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

f. n. crevasse, chasm, abyss

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

-ta: (n) a deep opening in the earth's surface; chasm (kaazem); gorge (goog) ~ dalow

-ta: (magac, dhedig, keli) geed banka ka baxa oo laamihiisu caleen lahayn oo caano kulul na ka soo heemaan. Kolka la turqo dhuuxiisu wuu jilicsan yahay oo qabaallada iyo qoryaha xoolaha lagu waraabiyo ayaa laga qortaa. Neefka haadaan baa ku da'day oo dhogortii ka qaadday.

haadaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo laga dhaci karo. Geela haadaanta ka ilaali yuun ku daadane. Dh: jar, uub, ceel, bohol, god.

Halka kan; kobtaan; meeshaan.

adv-loc: here, in this place

a: halkan

de: here, in this place

lx: halakan

ps: adv-loc

key: halakan

Halkakan; meeshatan; meeshaan.

n. phr., loc. here, at this place

(adv) at or in this place; here (hiyer); hither (hith er) ~ meeshaan. Ex: halkaan kaalay; come hither. 2. hereby (hiyer-baay)

(falkaabe) lagu tilmaamo meesha dhow. Dh: halkan, meeshan.

de: here, at this place

lx: halkaan

ps: np-loc

xe: Stay here and wait for me!

xv: halkan

key: halkaan

(tilmaame) qof arrintiisa ku adkaysta oo kartidiisa ku meel marin kara. Li: ilnugul.

(falkaabe) halkan; kobtan; meeshan.

(Halakayn-ta)

Nabarro xunxun gaarsiin; aad wax u yeelid.

m.f.dh eeg halakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaawacyo culculus gaadhsiin. Dh: dhibaatayn, waxyeelayn, halukayn.

m.l (kiim.) Wax la xidhiidha in ka badan hal weji. Iskujir kala kaan ah, tusaale ahaan, wuxuu ka koobanyahay laba ama dhowr weji oo kala muuqda.

Heterogeneous

-ka: (magacwadareed) walxo labo iyo in ka badan ah oo kala midab iyo qaab duwan.

(Hal'adayg-ga)

Qofka arrintuu wato ku adkaysta oo meel marsiin kara kartidiisa, tayadiisa; hadal'adayg.

-ga: (magac, lab, keli) ku dheggenaansha ra'yiga. Li: habacsanaan, ilnugayl.

-da: (magac, dhedig, keli) fudaydsi wax la dhayalsanayo. Halladaadda maad iska daysid.

halladaad -da: (magac, dhedig, keli) xoolo si masuuliddarro ah u baylihin. Dh: daranyo, baylah, dayac. Li: baylahtir, dayactir.

m.dh eeg il-adag. la-mid: il-adayg¹, il- adkaansho.

adj., [expression] various, of different kinds

m.l (kiimika) Wax la xidhiidha in ka badan hal weji. Iskujir kala kaan ah, tusaale ahaan, wuxuu ka koobanyahay laba ama dhowr weji oo kala muuqda.

de: various, of different kinds

lx: kala kaan

ps: adj-expr

key: kala_kaan

m.f.dh eeg halaagan². la-mid: halaagnaansho, hallignaan, hallignaansho.

m.f.dh eeg jalladan². la-mid: jalladnaansho, jellednaan, jelled-naansho.

m.f.dh eeg salladan. la-mid: saladnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax salladan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg calool'adayg.

-ta: (magac, dhedig, keli) adkaysi iyo dulqaad dhibaato lagu waajaho lahaan.

m.l la-mid: hal-adkaan.

-ka: (magacwadareed) dad ama wax kale oo itaal iyo cudud isku dhigma leh oo aan kala xoogganayn.

m.f.dh eeg calool-adag. la-mid: calooladayg¹, calool-adkaansho.

(Dhega'adkaan-ta)

Wax dhega'adag ahaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabeecad qofku wax uu maqlayo ama farriin iskaga diido oo canaado. Dh: isdhegamarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg hadal-badi.

(Indha'adkaan-ta)

Ahaanta la yahay wax indha'adag.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aan xishood iyo cabsi toona lahayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) geesinnimo iyo dhiirranaan.

-ka: (magac, lab, keli) munuusitaan. Dh: munuusitaan.

-ka: (magac, lab, keli) loollamitaanka iyo dagaallamitaanka ujeeddo ku salaysan.

(Halladaadin-ta)

Baylihin.

m.f.dh eeg halladaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) si u la kas ah xoolo u baylihin. Dh: baylihin, halladaadis. Li: baylahtirid, ilaalin.

m.f.dh eeg hallaysan. la-mid: hallaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kharriban oo xumaaday ahaan.

hallaysnaan -ta: (magac, dhedig, keli) mid lunsan oo la waayay ahaan. Dh: hallawsanaan.

-ka: (magac,lab,keli) eeg halqafid.

-ka: (magac, lab, keli) selel dartii, u booditaan.

handaditaan -ka: (magac, lab, keli) cid kale, u cagajugleyn; u hanjebid.

-ka: (magac, lab, keli) u cagajugleyn; u hanjebid.

m.f.dh eeg harraadan. la-mid: harraadnaansho, harraadsanaan, harraadsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof harraadan ahaan; oomanaan.

m.f.dh eeg jallaadan². la-mid: jallaadnaansho, jillaadnaan, jillaadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) jeldi adag lahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) macangag madax adag ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) keni adkaan oo wax tiisa mooyee ta dadka aan maqlin ahaan. Ilmaha madaxadkaanta waa laga waaniyaa. Dh: madax'adayg, keni'adkaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qalaadin.

m.f.dh eeg dhabaradag. la-mid: dhabar-adayg, dhabar-adkaansho.

-ka: (magac, lab, keli) bunduq ka mid ah kuwii billawgii qarnigii 20aad lagu dagaallami jiray.

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

m.l la-mid: hamaan¹.

m. n. (adj.): cunning ~ sly person; astute; ruthless

-ah: (adj) wily (waayli); sly (islaay); tricky (tiriki) ~ nahaab. —Syn: cunning, crafty, foxy, artful, guileful

(tilmaame) qof hunguri xun oo aan waxba dhawran. Haamaan hanti guud looma dhiibo. Dh: iimaanlaawe. Wa: haamaanno

de: cunning ~ sly person; [atr.] astute; ruthless

lx: haamaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: hamaan

key: haamaan

(Haaraan-ka)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay ama noqday oo la isku eedeeyo, laysku dagaalo, wax laysaga sheego; hiif; canaan.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo. la-mid: haaraamid.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn. m.f.dh, haaraamid.

v. blame, reprove

-ka: (n) censure (sensher); reproof (ripruuf)

(fal) wax xumaaday, ciddii ka masuulka ahayd, ku eedee. Dh: hiif, canaano.

haaraan -ka: (magac, lab, keli) canaan hiif leh. Dh: foolxagad, eed, canaan, hiifid, haaran.

de: blame, reprove

lx: haaraan

nt: haaraan (ka) [vn-m] 'reproof, blaming'

pd: (haaraamay)

ps: v1=

key: haaraan

conj. vl. pron. now I ...

haddaan [conjunction], vl. pron. if I ...

haddaan [conjunction], neg. if ... not

(falkaabe) ujeedooyin badan gala oo ay ka mid tahay wax la tamanniyayo, wax shardi lagu xidhayo ama hanjabaad oo ku wajahan hadlaha laftiisa; haddii aan. Dh: haddaanan.

(fal) dhimo ama le'o oo baabba'.

(fal) nabarro gaadhsii; aad u waxyeellee.

(Haldhaa-ga)

Goroyada keeda lab; goray.

m.l (-aayo, m.dh) Gorayada keeda lab.

m.l (-aayo, m.dh) Gorayada keeda lab.

m. n. male ostrich

name-f male ostrich. Lit: very beautiful

-ga: (n) male ostrich ~ goray, [opposite of goroyo]

magac loo baxsho gabadh qurux badan oo lagu metaalayo gorayga lab oo lagu yaqaan qurux iyo xarrago.

-ga: (magac, lab, keli) gorayada keega lab. Dh: goray, gorayhaldhaa, haldherre.

bw: goroyo, haldhurre

de: male ostrich

lx: haldhaa

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: goray

key: haldhaa

m.l Badar buunshadii laga saaray.

m.l Badar buunshadii laga saaray.

-ka: (magac, lab, keli) (tilmaame) badar buunshadii laga saaray.

Meeshaas.

n. phr., loc. there, over there, at that place