hagaas — Macnaha & Turjumaada

1

(Hagaas-ka)

2

Xumaanshaha korriimada hore oo carruurta.

waa la naqliyay ✓

1

hagaas¹: m.l.kh 1. H. ah: xumaanshaha korriimada hore ee ubadka nafleyda. 2. la-mid: hagaasid.

2

hagaas²: f.mg1 (-say, -stay) Nafley aan korriimo fiican helin noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] stunted growth in children, dwarfishness

2

hagaas v. be a dwarf ~ midget; become ~ get stunted

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ilmo yar, koriwaa; korsiintu ha kaa xumaato.

2

hagaas: (tilmaame) noole korsiintu ka xumaatay. Neef hagaas ah ayuu iga iibiyay. Dh: makorays.

3

hagaas -ka: (magac, lab, keli) korsiinxumo ku timaadda dhallaanka yaryar; xumaanshaha korriimada hore ee carruurta; ma korays. Dh: calaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley korriimo xumo dhaxalsiin.

waa la naqliyay ✓

v. stunt, cause to be stunted ~ dwarfish

waa la naqliyay ✓

(fal) hagaas ka dhig oo ha kori waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: stunt, cause to be stunted ~ dwarfish

2

lx: hagaasi

3

pd: (hagaasiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: hagaasi

waa la naqliyay ✓

1

(Fagaas-ka)

2

Xakame weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Bir ama qori la geliyo afka fardaha iyo baqlaha marka la xakamaynayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. bridle

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bridle (baraaydhel) ~ xakame

waa la naqliyay ✓

1

(fal) faras xakame ku xidh. Faraska si fiican u fagaas. Dh: xakamee.

2

fagaas -ka: (magac, lab, keli) xakame weyn oo gammaanka lagu xidho. Fagaaska ku xidh faraska Dh: xakame.

waa la naqliyay ✓

1

de: bridle

2

lx: fagaas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: fagaas

waa la naqliyay ✓

1

(Habaas-ka)

2

1. Ciidda budada ah oo waddooyinka, kd., ka kacda; boor; siigo; awaare; bus.

3

2. (xoolo) Jimic.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ciid budo ah oo dabayshu kiciso. 2. H. ah: jimic (xoolo).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ciid budo ah oo dabayshu kiciso. 2. H. ah: jimic (xoolo).

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): dust

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dust (dhast) ~ boor, firo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ciid iyo boodh cawlan oo budo ah kana kaca meelaha banka iyo waddooyinka xilliyada dabayluhu dhacayaan. Carruuri habaas gashoo hooyadeed ku reebtay. Dh: boodh, siigo, awaare, bus.

2

habaas -ka: (magac, lab, keli) marka neefka sidkiisu dhammaado ee dhalmo qarka u saaran yahay. Habaasku si fiican buu candhada rida uga muuqdaa. Dh: jimic, dhays, caris.

waa la naqliyay ✓

1

cf: boor, bus, siigo, sufur

2

de: dust

3

lx: habaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-mass

6

key: habaas

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaag-ga)

2

1. Oogada dadka inteeda kore oo horay u soo jeedda; soojeed.

3

2. Horay oo toos loo aado.

4

3. Qummaati; toos: qallooc la'aan; wanaag.

waa la naqliyay ✓

1

hagaag¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Oogada dadka inteeda hore; soojeed. 2. H. ah: toos; wanaag; sax. 3. la-mid: hagaagid.

2

hagaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) 1. Wax sidii laga rabay noqosho. 2. Ka h.: wax ama meel ka tegid. 3. Ku h.: wax, ama meel si toos ah u abbaarid.

waa la naqliyay ✓

1

hagaag¹: m.l (-gyo, m.dh) 1. Oogada dadka inteeda hore; soojeed. 2. H. ah: toos; wanaag; sax.

2

hagaag²: f.mg 1 (-gay, -gtay) 1. Wax sidii laga rabay noqosho. 2. Ka h.: wax ama meel ka tegid. 3. Ku h.: wax, ama meel si toos ah u abbaarid. m.f.dh, hagaagid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] straightness, right; good(ness)

2

hagaag v. go straight ahead; behave correctly; be in good order

3

hagaag m. n. shape, appearance, form; front, facade

waa la naqliyay ✓

bien!

waa la naqliyay ✓

1

(adv) well (weel); in a good or proper manner ~ fiican, hagaagsan. Ex: si hagaag ah u dhaqan! behave well!

2

waa hagaag: (expression) it's OK; that is all right

waa la naqliyay ✓

1

(fal) edeb yeelo oo qummanaw; sidii loo rabey, noqo. Dh: fiicnaw.

2

hagaag: (fal) (ku ~) meel la garanayo ku toos, adiga oo aan baydhbaydhin. Magaaladu waa sii jeedkaaye buurtaa uun ku hagaag. Li: baydhbaydh.

3

hagaag-ga: (magac, lab, keli) xagga hore oo saani weecweecad lahayn ah. Dh: toos, qumaati.

4

hagaag -ga: (magac, lab, keli) sida la rabo ee habboon ahaan. Hagaag u joogso, hagaag shaqada u qabo. Dh: wanaag. Li: qaabxumo.

5

hagaag -ga: (magac, lab, keli) oogada dadka inteeda kore oo horay u soo jeedda.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) retardation (ri-taar-dheey-shin); growth retardation; dwarfism (dhuwoorafisim) ~ korriimo-xumo

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geedgaab caleemo dhanaan, daranta la bah ah, oo geelu daaqo. 2. Neef ama qof hagaas noqday oo korriimadii ka xumaatay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

waa la naqliyay ✓

1

raboosh¹: m.l.kh R. ah: nafley koritaanka ka xumaaday.

2

raboosh²: f.mg1 (-shay, -shtay) Nafley koritaan ku hagaasid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.dh) (botani) Nooc deegaan ah oo ka kooban geed qaab bixitaankiisu gaabiyo iyo dhir hagaastay (sfunted tress), inta badanna dhererkoodu waa 1-2 mitir, mar marna leh dhir dhaadheer. Waxa laga helaa gobollada roobku ku yaryahay ama leh carro aad ugu xun inay kaymo ka baxaan, sida dhulka oomane-u-eka ah ee cidhifyada lamadegannada; dadka dagganina waxa laga yabaa iney noqdaan reerguuraa, xoolo dhaqato.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fuul meel ka sarraysa halka aad taagantahay. Li: dag, dhaadhac, daaddeg.

2

kor: (fal) weynow. Dh: barbaar. Li: hagaas.

3

kor -ka: (magac, lab, keli) meel sare. Dh: dul.

4

kor -ka: (magac, lab, keli) jidhka gebi ahaantii; madax iyo mijo. Dh: oogo, jidh, jir.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) korsiinxumo iyo hagaasid ay nafaqadarradu keento.

2

lafajab -ka: (magac, lab, keli) ceeb iyo meelkadhac foolxun. Dh: xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ababaro oo ku mam. Naaska hooyadaa ku madaq. Dh: ababaro.

2

madaq-a: (magac, lab, keli) neef ama ilma yar oo hooyadii dhimatay isaga oon ababaran. Neef madaq ahi wuu hagaasaa. Dh: madqo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof yaraanntiisii bukaan ahaa oo hagaasay. Dh: hagaas.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) awran oo xoog iyo dherer badan leh. Nin qaafsani meel uun buu iin ku yeeshaa. Dh: mudakarsan. Li: hagaasan.

waa la naqliyay ✓

1

hadal dhalliil ah oo lagu yidhaa wax aan si wanaagsan u korin.

2

ruus-ka: (magac, lab, keli) wax aan si wanaagsan u korin oo korsiintii hori ka xumaato. Dh: calaan, hagaas.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid hagaasan oo qumman ama miyir qaba. Xilliyada wax saareenka iyo saacadaha reeban, sabada iyo rugtay joogtay, gabadh timid ma saalloona. Dh: fayow.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tanaad oo aayo iyo intifaac laga dhaxlo, yeelo: cimri dheer jir oo tarankaa iyo taabbagudkaa ha bato. Dh: libaan, taran, hodon. L: hagaas, tiran.

2

yaas: (ereydhawaaq) eyga loogu dhawaaqo kolka wax lagu dirayo.

waa la naqliyay ✓

galle, n.f. - dhadhid ama hagaasida geedaba oo ka timaada cudur ama cayayaan cuna.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. fixing (fiksing); the act of repairing; improvement ~ hagaagin. 2. the act of arranging into a methodical or systematic arrangement

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax si toosan ama wanaagsan ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Wax si toosan ama wanaagsan ka dhigasho. m.f.dh, hagaagsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hagaajin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. putting in order; trim (haircut)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hagaajin.

waa la naqliyay ✓

1

de: putting in order; trim (haircut)

2

lx: hagaajis

3

pd: (-ta)

4

ps: vn2-f

5

key: hagaajis

waa la naqliyay ✓

1

de: stunted growth in children, dwarfishness

2

hm: 1

3

lx: hagaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m-abs

6

key: hagaas_1

waa la naqliyay ✓

1

de: be a dwarf ~ midget; become ~ get stunted

2

hm: 2

3

lx: hagaas

4

pd: (hagaasay)

5

ps: v1=

6

key: hagaas_2

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaasid-da)

2

Yaraantii, korriimo wanaagsan waayid: hagaas noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hagaas². la-mid: hagaas¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hagaas noqosho; korriimo wanaagsan waayid. Dh: hagaasnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaasin-ta)

2

Hagaas ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hagaasi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale hagaas ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) agab kala duwan oo iib u joog ah. Baabuurku bagaash faro badan buu sidaa.

2

bagaash -ka: (magacwadareed) qalab iyo alaab qof socoto ahi wato. Bagaashkii Sacdiya, diyaaraddu way ka soo tegtay!

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m bridle or bridler

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) xadhig suun ah oo fardah madaxa iyo afkaba lagaga xidho si loo maamuli karo. Dh: xakame.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Boor kicin. 2. Neef riman candho keenid; carin; gorin.

waa la naqliyay ✓

v. blow dust

waa la naqliyay ✓

1

(fal) siigo kici, awaaree. Dh: siigay, siigee, awaaree.

2

habaasi: (fal) neef rimman, muuji calaamadihii dhalitaanka oo gor yeelo; candhada weynee.

waa la naqliyay ✓

1

de: blow dust

2

lx: habaasi

3

pd: (habaasiyey)

4

ps: v2a=

5

key: habaasi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax toosin ama wanaajin. 2. (f.mg) Ku h.: wax meel uu u socdo ku toosin. 3. (f.mg) Ku h.: warqad, farriin, alaab iyo wixi lamida cidda ay u socoto meesha laga heli karo u dirid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax toosin ama wanaajin. 2. (f.mg) Ku h.: wax meel uu u socdo ku toosin. 3. (f.mg) Ku h.: warqad, farriin, alaab iyo wixi lamida cidda ay u socoto meesha laga heli karo u dirid. m.f.dh, hagaajin.

waa la naqliyay ✓

v. straighten (out), put in order, make right, tidy up; regulate; organize; proof-read

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) fix (fiksi); repair (ripeer); enhance (in-heen-si); improve (im-puruuv) ~ samayee, dayactir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida ugu wanaagsan u qabo, si fiican u samee. Dh: fiicnee, wanaaji. Li: xumee.

2

hagaaji: (fal) wax horay u xumaa dib u suubbi. Caanteenkaa iga xumaadaye ii hagaaji. Dh: samee. Li: xumee.

3

hagaaji: (fal) dawga saxda ah ku rid; meel uu doonayo ku toosi. Ninka waddada ku hagaaji. Dh: tus, Li: weeci.

waa la naqliyay ✓

1

cf: farsamee, sallax

2

de: straighten (out), put in order, make right, tidy up; regulate; organize; [ext.] proof-read

3

lx: hagaaji

4

pd: (hagaajiyey)

5

ps: v2a=

6

key: hagaaji

waa la naqliyay ✓

1

(Hagabsi-ga)

2

1. (wax) aan dhab loo aqoon; diriqsi.

3

2. Aan dhab wax u arag; aragtiyari.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hagabsasho.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] dimness, vagueness

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) iyada oo aan wax dhab loo aqoon ama loo arkayn, socod. Dh: handalafsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: dimness, vagueness

2

lx: hagabsi

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m, n2a-m-abs

5

key: hagabsi

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Aragti yari awgeed tartiib u socosho. 2. Wax aan la garanayn ka hadlid. la-mid: hakabso.

waa la naqliyay ✓

(fal) adoon waxba arkayn soco. Dh: handalafso.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hagan. la-mid: hagnaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la hagay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Halgaad-da)

2

Tuuryo gacaneed.

waa la naqliyay ✓

1

halgaad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Wax sida ul, bur, qori ah oo gacanta lagu tuuro si wax loogu dhufto. 2. Tuuryo gacameed. 3. H. ah: ul weyn.

2

halgaad²: f.g1 (-day, -dday) Waran, ul iyo wixi lamida cid ku tuurid.

waa la naqliyay ✓

1

v. throw

2

halgaad [feminine] n.; vn-f: throw; act of throwing

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) the act or an instance of throwing especially a bat, club or wooden stick

2

halgaad -ay / day: (v) throw a wooden stick

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku~» si tiigaalo ah wax u tuur.

2

halgaad -da: (magac, dhedig, keli) nabar tuuryo gacmeed ah. Dh: wajaaf.

3

halgaad -da: (magac, dhedig, keli) tuuryo gacameed oo meel lala beegsado. In kastoo halgaad lagu dhuftoo heeryo laga jeexo. Gobanimo nin heerinahayaa soo hadhgali waaye.

waa la naqliyay ✓

Meeshaas.

waa la naqliyay ✓

n. phr., loc. there, over there, at that place

waa la naqliyay ✓

là.

waa la naqliyay ✓

(adv) at or in that place; there (theer) ~ halkaa, halkeer, meeshaas

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) lagu tilmaamo meesha kaa foge ee kuu muuqata. Dh: kobtaas, meeshaas.

waa la naqliyay ✓

1

de: there, over there, at that place

2

lx: halkaas

3

pd: (halkaasi)

4

ps: np-loc

5

key: halkaas

waa la naqliyay ✓

1

hambaas¹: m.l la-mid: hambaasid.

2

hambaas²: f.mg1 (-say, -stay) Ku h.: hawl waqti isku dhaafin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lumi waqti ama ha dareemin.

2

hambaas -ka: (magac, lab, keli) waqti lumis.

waa la naqliyay ✓

Dhammaad; idlaad; baabbah; eber.

waa la naqliyay ✓

: finished, all gone

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhammaad; idlaad; baabbah; eber.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: finished, all gone

3

lx: khalaas

4

ps: expr

5

key: khalaas

waa la naqliyay ✓

1

(Khamaas-ka)

2

(bil) toomman.

waa la naqliyay ✓

1

khamaas¹: m.l.kh Kh. ah: bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata; toomman.

2

khamaas²: f.mg1 (-say, -stay) Toomman noqosho (bil).

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lunar month of 29 days only (in Somali traditional calendar)

2

khamaas v. be of 29 days (lunar month)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bil toomman noqo.

2

khamaas-ka: (magac, lab, keli) bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata. Dh: toomman.

waa la naqliyay ✓