hag — Macnaha & Turjumaada

e.d Cod lagu isticmaalo in dameer socodsiiyo; yalla!

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Qof indho la' hoggaamin.

waa la naqliyay ✓

hąg: f.g1 (-gay, -gtay) Qof indho la' hoggaamin. m.f.dh, hagid.

waa la naqliyay ✓

v. guide a blind person, lead the blind

waa la naqliyay ✓

/haag/ (n) naag qumanyo ah.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) show the way by leading, directing, or advising; guide (gaaydh)

waa la naqliyay ✓

1

(ereydhawaaq) lagu joojiyo dameeraha soconaya. Li: kir.

2

hag: (fal) qof indhala' usha u qabo oo horkac. Dh: hoggaami.

3

hag: (fal) cid meel aanay garanayn horsoco oo tus. Dadka dalxiiska ah hag. Dh: horsoco.

waa la naqliyay ✓

1

de: guide a blind person, lead the blind

2

lx: hag

3

pd: (hagay)

4

ps: v1=

5

key: hag

waa la naqliyay ✓

1

(Abaabulid-da)

2

Arrin isku duwid; hagaajin; qabanqaabin; dumid (col).

waa la naqliyay ✓

1

Baga!

2

Waad ku hagaajisey! Si wanaagsan baad yeeshay!

waa la naqliyay ✓

1

(Caddil-ka)

2

1. Isku lad; dayac; hagar.

3

2. (-°) Isu dheellitir: is le'ekayn.

waa la naqliyay ✓

Si xun ku sugan; aan la xannaanayn; la hagraday; dayacan.

waa la naqliyay ✓

1

(Daacad-da)

2

Kal iyo laab; lillaahi; run; hagarbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Dacdarrayn-ta)

2

Rafaad ka yimid hagar iyo isku ladid ku jirrabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dacdarra-da)

2

Rafaad iyo si xun ku noolaansho, (ka yimid hagar iyo iskullad).

waa la naqliyay ✓

1

(Dadaal-ka)

2

1. Degdeg, dhaqso, durba, haddiiba.

3

2. Kal iyo laab wax u qabad; hagarbax.

waa la naqliyay ✓

1

(Faraggelin-ta)

2

Arrin, hagaajinteed ama xumaynteed, u dhexgelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Feynuus-ka)

2

Geed habeenkii la daarto; wuxuu lee yahay sal gaas loogu shubo, liifad yar oo la daaro, dhalo ololka ilaalisa iyo hagoog kore oo dusha ka awdda; siraad; masrad; (ama faanuus).

waa la naqliyay ✓

1

(Firasha-da)

2

Timaha saqaf ku hagaajin; shanlaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaf-ka)

2

1. Meel la hagaajiyey oo la qurxiyey oo arooska loo sameeyo oo lagu sameeyo caweys, cunno, dheelaas, cayaaro, kd.

3

2. Dhis kala durugsan; hadoodil.

4

3. Kol, kal, toogo, moog; jilays.

5

4. Hareer; dibad.

waa la naqliyay ✓

1

(Guuya-da)

2

1. Xoolo; maal; adduun.

3

2. Qof kd., gaaban oo aan korriimadu u hagaagin.

4

3. Sagaaro iyo wixii sideeda u gaaban.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaag-ga)

2

1. Oogada dadka inteeda kore oo horay u soo jeedda; soojeed.

3

2. Horay oo toos loo aado.

4

3. Qummaati; toos: qallooc la'aan; wanaag.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaagid-da)

2

1. Qallooc la'aan u socosho; si toosan u dhaqaaqid.

3

2. Sidii la rabey noqosho; wanaagsanaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaajin-ta)

2

Wax hagaagsan ka dhigid; wax ka qabasho: maamulid: wanaajin.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaas-ka)

2

Xumaanshaha korriimada hore oo carruurta.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaasid-da)

2

Yaraantii, korriimo wanaagsan waayid: hagaas noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagaasin-ta)

2

Hagaas ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hagabsi-ga)

2

1. (wax) aan dhab loo aqoon; diriqsi.

3

2. Aan dhab wax u arag; aragtiyari.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo dilka.

waa la naqliyay ✓

f. n. hit, strike; sound of hitting; anger

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) ear (iyar) ~ dheg

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sidii loo baahnaa. Dh: sax.

waa la naqliyay ✓

1

de: hit, strike; sound of hitting; [fig.] anger

2

lx: dhag

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

xe: I got furious.

6

xv: Dhag bay iga tiri.

7

key: dhag

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, -gtay) Ka h.: Wax aad uga dhergid.

waa la naqliyay ✓

(fal) (ka ~) aad wax u cun oo dhereg: dhab u cun. Ka haag cuntada jid dheer baad maraysaaye. Dh: dhereg.

waa la naqliyay ✓

laalaadin

waa la naqliyay ✓

/haang/ (v) 1. surid, laalaadin (v) 2. dal-dalid. (v) 3. ku-dhejin, siiba derbiga oo lugu dhejiyo waraaqo, sawiro iwm.

waa la naqliyay ✓

v.tr., deldel, calaq; v.i., (be suspended) laalaad, ka laalaad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eray loo isticmaalo gaadiidku kolka uu is taago. Kol kaliya ayuun buu gaadhigii shag yidhi. Dh: yakh, hur.

waa la naqliyay ✓

1

(Ag-ta)

2

Meel ku dhow ama u dhow; aan ka fogeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) Meel inta u dhow ama hareerka kaga xeeran.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) Meel inta u dhow ama hareerka kaga xeeran. Tusaale: Qalinka iyo buugga is agdhig.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. (adj.): nearness, proximity; near, close

waa la naqliyay ✓

-ta: (adv) [with possessive pronouns] near (niyar); close (kaloows). Ex: guriga agtiisa; near the house, agtayda keen; bring closer to me

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel qof ku dhow; meel aan qofka ka durugsanayn; aan ka fogayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: nearness, proximity; [atr.] near, close Used with possessive pronouns

2

lx: ag

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f-loc

5

xe: near the market

6

xv: suuqa agtiisa

7

key: ag

waa la naqliyay ✓

1

Erey ulajeeddada hadalka ama tixda kol, wax lays fara hayo ka dhiga (sida: wiilku hilibka ha cuno; wiilashu hilibka ha cuneen), kolna wax laysu diida hayo (sida: ha cunin; ha cunina).

2

-ha - (naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada kelida ah oo lab oo -e ku dhammaada iyo kuwa kooxda ah oo -o ku dhammaada sida fure (fura-ha) iyo faro (fara-ha).

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: “Wiilasha buugta ha akhriyeen”. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: “Ha keenin!”.

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: Wiilasha buugta ha akhriyeen. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: Ha keenin!

waa la naqliyay ✓

1

imp: don't!, do not!

2

ha class, opt. formative: may, let

waa la naqliyay ✓

qu'il, elle, ils, elles.

waa la naqliyay ✓

1

used to express what should not be done: don't (dhuu-not); do not. Ex: hafiirin; don't look. Ha aadin; don't go

2

ha: (optative mood) expressing a wish or choice; let (let). Ex: ha dhacdo; let down

waa la naqliyay ✓

1

(qodob) qoddobada lab ee Af Soomaaliga ka mid ah oo xagga danbe ka raaca magacyada lab badhkood oo ka dhiga wax la isla garanayo sida kuwa ku dhammaada 'E': wadne fi wadnaha, tuke fi tukaha, qurbe fi qurbaha, like fi likaha. Waxa kale oo uu raacaa ereyada wadarta ah oo ku dhammaada xarfaha O, G, X, F, oo uu u beddelaa wadar la isla garanayo, sida: gabdho fi gabdhaha, midho fi midhaha, timo fi timaha, lugo fi lugaha, laxo fi laxaha, tafo fi tafaha.

2

ha: (qurub) ka hormara falka wax lagu farayo cid kale, sida: ha la seexdo; ha loo qaado.

3

ha: (qurub) ka hormara falka wax cid kale lagaga reebayo oo amar diidmo ah, sida: 'ha u dhiibin', 'ha siin'.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhul ballaaran oo meel la yaqaano ku fadhiyo. Tusaale: “Aagga Ceelbuur waxaa laga helaa dhagax jilicsan oo burjikooyinka laga qoro”.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhul ballaaran oo meel la yaqaano ku fadhiyo. Tusaale "Aagga Ceelbuur waxaa laga helaa dhagax jilicsan oo burjikooyinka laga qoro".

waa la naqliyay ✓

Range

waa la naqliyay ✓

m. n. surroundings, neighborhood, environs

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. area (ee-riya); a region. Ex: aagga beeraha; the farming area. Aagga Xamar; the Xamar area. 2. nearby araes ~ u dhaw.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhul xadaysan oo dhinac marsan. Aaggaa hore ayuu roob jiraa. Dh: deegaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: surroundings, neighborhood, environs

2

lx: aag

3

pd: (-ga)

4

ps: n-m

5

key: aag

waa la naqliyay ✓

/baag/bags;(n) 1. boorso; shandad. e.g. He opened his bag and took out a black suit.(n) 2. bac. e.g. I bought two bags of candies.

waa la naqliyay ✓

/baag/ (n) tiif (boorsy), hashing, araar.

waa la naqliyay ✓

n., joonyad, -di; bag made of skins, hashin, -ti, jirab, -ki, oxli, -gi; bag of dates, min, -ki, goosarad, -di; half a bag of dates, min gohi; (purse) kiish, -ki; long bag used to go into the country, madad, -ki; (of cows, udder) candho, -adi.

waa la naqliyay ✓

1

(Cag-ta)

2

Lugta dadka iyo nafleyda kale qaarkeed, inta canqawga ka hoosaysa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Canqawga inta ka hooseysa ee lugta dadka ama nafleyda qaarkeed. 2. (fk) C.ta/c.aha: imminka; hadda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-go, m.l) 1. Canqawga inta ka hooseysa ee lugta dadka ama nafleyda qaarkeed. 2. (fk) C.ta/c.aha: imminka; hadda.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. foot; feet

2

cag [feminine] n. now, at present

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) foot (fuut) —caga cad: (adj) barefoot (beer-fuut)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) magta dhiiga lagu baxsho, magac guud oo loo yaqaan geela lagu bixiyo dhagarka.

2

cag -ta: (magac, dhedig, keli) lugta qofka inteeda kabta lagu xidho ama inta canqawga ka hoosaysa.

waa la naqliyay ✓

قدم

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Cid dhibaato aysan filayn gaarsiin ama ka dhaadhicin wax aan jirin; dhagrid; khatalid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) Cid dhibaato aysan filayn gaarsiin ama ka dhaadhicin wax aan jirin; dhagrid; khatalid. m.f.dh, dagid.

waa la naqliyay ✓

v. deceive, cheat; ambush

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. cheat (jiit)-, deceive (di-ziiv) ~ khiyaan, hod. 2. come down to the ground ~ soo dag

waa la naqliyay ✓

(fal) isagoon iska kaa fileyn khayaamee. Dh: khatal; mardabay; khiyaamee; dhagar mar i dage ale ha dago.

waa la naqliyay ✓

1

de: deceive, cheat; ambush

2

lx: dag

3

pd: (dagay)

4

ps: v1=

5

syn: hod, khatal

6

key: dag

waa la naqliyay ✓

1

fag¹: m.dh.sh.r F. dheh: orod!

2

fag²: f.g1 (-gay, -gtay) Dhul si aan dheereyn u qodid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r F. dheh: orod!

waa la naqliyay ✓

v. dig, dig up

waa la naqliyay ✓

/faag/ (n) 1. khaniis (n) 2. sigaar.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (n) dig (dhig); unearth (aneerth); excavate (ekiska-vaayt) ~ qod, faag

waa la naqliyay ✓

1

(fal) miiqmiiq u saarsaar oo rif. Dh: rif, fadhqi.

2

fag: (fal) si tamar la'aan ah dhulka u qod. Fag geedka hoostiisa oo biyo ku shub. Dh: faq, fadh, far. Li: aas.

3

fag: (fal) fag dheh oo orod isa sii daa!

waa la naqliyay ✓

1

de: dig, dig up

2

lx: fag

3

pd: (fagay)

4

ps: v1=

5

key: fag

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. (sh.r) cod lagu muujiyo jug xoog leh. 2. G. ah: qof mintid ah oo gacan'adag.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): wax

waa la naqliyay ✓

/gaag/ (n) 1. af-xir, gabal maro ah oo qof afka looga xiro, si uusan u hadlin 2. maad, xifaalo (v) 3. af-xirid, afka ka-gufayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qof mintid ah oo gacan'adag.

2

gag: (ereycodeed) tusmeeya sanqadha uu sameeyo xadhig go'ay ama qof naxay.

waa la naqliyay ✓

1

de: wax

2

lx: gag

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f-mass

5

key: gag

waa la naqliyay ✓

v.tr., af duub; gagging, n., af duub, -ki.

waa la naqliyay ✓

1

de: H [letter of the Somali alphabet]

2

lx: ha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: ha'

waa la naqliyay ✓

1

1. Haah; haaheey: haaheeyo.

2

2. Waa tahay; waa run.

waa la naqliyay ✓

qr. la-mid: haah.

waa la naqliyay ✓

inter. yes

waa la naqliyay ✓

oui.

waa la naqliyay ✓

(expression) used to express affirmation or agreement: yes (yees) ~ haah. Ex: ma aragtay? haa; do you see? yes

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) erey macnihiisu yahay 'waa sidaa' ama waa runtaa oo loo adeegsado jawaabta su'aal ku bilaabantay 'ma'. Ma adaa ka jawaabay? Haa. Dh: haaheey, haaheeyto, haah. Li: may, maya, mayana.

waa la naqliyay ✓

نعم، بَلَى، إِي، أَجَلْ

waa la naqliyay ✓

1

(Hab-ka)

2

Sida wax loo qabto ama loo sameeyo; hannaan; qaab; tab.

waa la naqliyay ✓

1

hab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Sida wax loo qabto ama loo sameeyo. 2. Caano ama biyo aan badnayn oo loogu talaggalay in carruurta la siiyo. 3. la-mid: habid.

2

hab²: m.l (-bab, m.l) (naxwe) Habka uu hadluhu u soo bandhigo hawlaha (ama sifooyinka) ay falalku muujiyaan.

3

hab³: m.dh Habsiin.

4

hab⁴: f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Ilmo dhashay caano ama biyo ku qabasho. 2. (f.mg) Weel, hoore dhibic-dhibic u sii dayn.

waa la naqliyay ✓

1

hab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Sida wax loo qabto ama loo sameeyo. 2. Caano ama biyo aan badnayn oo loogu talaggalay in carruurta la siiyo.

2

hab²: m.l (-bab, m.l) (naxwe) Habka uu hadluhu u soo bandhigo hawlaha (ama sifooyinka) ay falalku muujiyaan.

3

hab³: f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Ilmo dhashay caano ama biyo ku qabasho. 2. (f.mg) Weel, hoore dhibic-dhibic u sii dayn. m.f.dh, habid.

waa la naqliyay ✓