haf — Macnaha & Turjumaada

1

haf: f.g1 (-fay, -ftay) 1. Wax, wax kale ku qaldid. 2. Wax halmaamid.

2

hąf¹: m.dh.sh.r Cod lagu muujiyo hąfidda.

3

hąf²: f.g1 (-fay, -ftay) Cunto boobid.

waa la naqliyay ✓

1

v. misunderstand, misinterpret, be mistaken; forget

2

haf v. gobble, bolt down (food)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) make a mistake; err (eer); mistake (mis teek) ~ gaf

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) xoog wax ku qaad; cid kale, wax ka faramarooji. Dh: dhufo, boob.

2

haf: (ereycodeed) lagu tilmaansado laguna muujiyo boobka iyo hafidda wax si xoog ah la dhifsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqanguur-ka)

2

Dhaqan dhaqan kale oo ka xoog badani ka kor yimid oo ka adkaaday oo hafiyey oo meeshii ka saaray; dhaqanwareeg.

waa la naqliyay ✓

1

(Dubburya-da)

2

Hafto; xuurto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dubburyood-ka)

2

Haftood; xuurtood.

waa la naqliyay ✓

1

(Hafad-ka)

2

Biyo badan ama xoog leh dhexdood oo inta la galo ama lagu dhexdhaco, laga bixi waayo oo lagu dhinto ama lagu rafaado.

waa la naqliyay ✓

1

(Hafarya-da)

2

Qof wax aan la siin, la yiraahdo waa la siiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Hafasha-da)

2

Biyo badan ama xoog leh ku dhexdhimasho ama ku rafaadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hafid-da)

2

1. Si kale u qaadasho; illaawid.

3

2. Si degdeg iyo boob ah wax u cunid, u qaadasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Hafin-ta)

2

Biyo badan dhexdood, qof ama wax kale oo nool xoog u dhexgelin, dhayal ahaan ama kuba dilid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hafrid-da)

2

Qof wax aan la siin, in la siiyey been ah, sheegid, ku nabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hafriin-ta)

2

Hafaryo.

waa la naqliyay ✓

1

(Haftibbax-a)

2

Qofka aan xuurtoon; (ama haftabbax).

waa la naqliyay ✓

1

(Hafta-da)

2

Qof (ama nafley kale) oo orda ama si kale u cayaara ama u hawshooda, neefta ku ceshanta oo dabadeed xoog uga timaadda; neeftuur; xuurto; dubburyo, xiiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Haftood-ka)

2

Hafto qabasho, iska garasho; xuurtood.

waa la naqliyay ✓

1

(Halac-a)

2

1. Warmaha waaweyn jaadadkooda jaad kamid ah.

3

2. Qof aad u cir weyn.

4

3. Uumi kulul; hongorre; olol; hafeef (ama holoc).

waa la naqliyay ✓

1

(Hinraag-ga)

2

Neeftuur, xuurto; hafto.

waa la naqliyay ✓

1

(Hinraagid-da)

2

Neeftuurid; xuurtood; haftood.

waa la naqliyay ✓

1

(Kajan-ka)

2

Hadal hafaryo been ahi ku jirto oo kaftan iyo cayaar u eg; jeesjees; likaaco.

waa la naqliyay ✓

1

(Maashayn-ta)

2

Hafin.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuurtayn-ta)

2

Xuurto ka keenid; xiijin; haftayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Xuurta-da)

2

Wixii nafley ah oo aad u orda, neefta qabata oo ku xayiranta; xiiq; hafto.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) 1. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku darid. 2. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku biirid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-fay, -ftay) 1. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku darid. 2. Isku dh.: wax, wax kale oo aan noociisa ahayn ku biirid. m.f.dh, dhafid.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) [with preposition isku] mix (miksi); blend (baleendh) ~ isku qas, isku dhaf Ex: ha isku dhafin ciida iyo shamiitada; don't mix the sand and the cement

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku dhex dar oo isku fadhax. Riyaha iyo idaha isku dhaf. Dh: walaaq.

2

dhaf -ka: (magac, lab, keli) jeexjeex yaryar oo weelasha iyo wixii kale ee la xardhayo lagu sameeyo sida tan lacagta birta ku samaysan girgirradeeda.

waa la naqliyay ✓

Haro xeebeed

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley si uu u harqado biyo quusin. 2. Hilib dab ku yacyacoodin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Nafley si uu u harqado biyo quusin. 2. Hilib dab ku yacyacoodin. m.f.dh, hafin.

waa la naqliyay ✓

v. drown someone, sink something; remove (food) from the fire before it is fully cooked ~ ready

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, biyo ku qarqi oo ha neefqabatoobo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: maashee

2

de: drown s.o., sink s.t.; [ext.] remove (food) from the fire before it is fully cooked ~ ready

3

lx: hafi

4

pd: (hafiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: hafi

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) Nafley biyo ku qaraqmid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) Nafley biyo ku qaraqmid. m.f.dh, hafasho.

waa la naqliyay ✓

v. sink; drown, be drowned; choke, suffocate; be out of breath; be overcome

waa la naqliyay ✓

-haftay / hafatay: (v) drown (darawn)

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo dhexgal oo neefta qaadanwaa. Dh: qarraqan.

waa la naqliyay ✓

1

de: sink; drown, be drowned; choke, suffocate; be out of breath; be overcome

2

lx: hafo

3

pd: (haftay)

4

ps: v3b=intr

5

key: hafo

waa la naqliyay ✓

n., (a handle) daab, -ki; v.tr., daabka ku dheji.

waa la naqliyay ✓

Badh

waa la naqliyay ✓

/haaf/ (n) bar, nus.

waa la naqliyay ✓

(½), n., badh, -ki, jeex; (part) go’, -i; half a glass, half a pot, mugii.

waa la naqliyay ✓

1

(Shaf-ka)

2

Laabta inta lafsakaarta ku abbaaran; leg; gaaddo.

waa la naqliyay ✓

1

shaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Meesha wareegsan oo geelu marka uu fadhiisanayo uu dhulka dhigto; leg. 2. Xabad; gaaddo.

2

shaf²: f.g1 (-fay, -ftay) Geedo iyo wixi lamida jarid.

waa la naqliyay ✓

1

shaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Meesha wareegsan oo geelu marka uu fadhiisanayo uu dhulka dhigto; leg. 2. Xabad; gaaddo.

2

shaf²: f.g1 (-fay, -ftay) Geedo iyo wixi lamida jarid. m.dh, shafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. chest, breast

2

shaf v. reap, harvest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) chest (jast); breast (ba-reest) ~ laab, xabad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laabta inteeda lafsakaarta ku abbaaran: leg: gaaddo. Shafka ayuu ku qaaday dadkii oo dhan kibir dartii. Dh: xabbad.

waa la naqliyay ✓

1

(Af-ka)

2

1. Xubinta nafleydu cunnada ka cunto oo bushimaha iyo carrabka iyo ilkuhu ku yaalliin.

3

2. Ereyada iyo ulajeeddooyinkooda; hadal dhan oo tol isku garto oo ku wada hadlo, oo wax ku qabsado.

4

3. Dhinaca birtu wax ka gooyso.

waa la naqliyay ✓

1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3. Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay ka bilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo. 5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

2

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

1

af¹: m.l (afaf, m.l) 1. Xubinta nafleydu ay wax ku cunto oo bushimaha, carrabka iyo ilkuhu ay ku yaalliin. 2. Dhinaca ay middidu wax goyso. 3.Waddo, tog, xarig iyo wixi lamida dacalka ay kabilowdaan. 4. Wax guda leh meesha wax looga shubi ama gelin karo.

2

5. A. leh: sida fiican ee birta la adeegsadaa wax u goyso.

3

af²: m.l (afaf, m.l) 1. (naxwe) Hadal ay bulsho u adeegsato sidii ay isku wargaarsiin lahayd, luqad. 2. A. guud: af ka dhexeeya ummad isku qaran ah, waxaana loo adeegsadaa siiba xagga warbaahinta iyo waxbarashada; a. qoraal: qaab afeedka la adeegsado marka wax la qorayo, kaasoo u dhow ama la xariira qaabka suugaanta, sidaa daraaddeed wuu ka adagyahay, siiba xagga weereynta, qaabka afka ee tiraab ahaan loo adeegsado; a. tirabeed: qaab afeedka la adeegsado marka si caadi ah loo hadlayo; a. maldahan: hadal daboolan oo duluc ama ujeeddo kale ay ku dhex qarsoontahay; wuxuuna xallad u yeela siiba hadalka suugaanta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mouth

2

af m. n. language

3

af m. n. cutting edge, sharp point

4

af m. n. well; opening of a burrow

5

af m. n. poll, canvas

waa la naqliyay ✓

1

af-ka: (n) 1. mouth (mawth). 2. opening (open ning); an open space serving as a passage or gap (gaap) ~ dalool

2

af-ka: (n) language (laanguweyj). Ex: afka Ingriiska ma taqaan? do you speak the English language?

3

—af leh: (adj) sharp (shaarp); having a thin edge suitable for or capable of cutting or piercing. Ex: middi afleh; a sharp knife [a knife with sharp blade]

4

af -ka: (n) tip (rip); head (heedhy the foremost or leading position ~ madax. Ex: birta afka ka qabo; catch the metal from tip

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xubinta nafleydu ku cunto cunnadana kana hadasho ee bushimaha carrabka iyo ilkuhu ku yaalliin. Af daboolan waa dahab.

2

af -ka: (magac, lab, keli) luqad ay ummadi isku afgarato oo wax isku gaadhsiiso. Waa hadal ereyo ka kooban oo dhanka ujeeddooyinka iyo xeerashaba ka dhamays tiran. Dh: luqad, hadal.

3

af -ka: (magac, lab, keli) dhinaca ay birtu wax ku goyso. Cali waxa uu sitay seef af badan. Dh: xanaf.

4

af -ka: (magac, lab, keli) tog, dooxo iyo wixii la mid ah, goobta ay ka bilaabmaan ama ka unkamaan. Kolkii aan togga afkiisa gaadhnay ayaan nasniimo u fadhiisannay.

5

af -ka: (magac, lab, keli) ceel, il iyo wixii la mid ah, meesha ay biyuhu ka soo boodaan ama ka soo baxaan. Isha afkeegii waan hellay. Dh: il.

6

af -ka: (magac, lab, keli) caarada wax kaste oo fiiqan ama yuuban; halka ugu horraysa ee wax mudda. Marka suuqa la marayo, waranka afkiisa waa la foorarshaa. Dh: caaro, caarad.

waa la naqliyay ✓

1

de: wash one's mouth

2

lx: af

3

pd: (af-dhaqday)

4

ps: v3b=tr

5

key: af

waa la naqliyay ✓

1

Erey ulajeeddada hadalka ama tixda kol, wax lays fara hayo ka dhiga (sida: wiilku hilibka ha cuno; wiilashu hilibka ha cuneen), kolna wax laysu diida hayo (sida: ha cunin; ha cunina).

2

-ha - (naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada kelida ah oo lab oo -e ku dhammaada iyo kuwa kooxda ah oo -o ku dhammaada sida fure (fura-ha) iyo faro (fara-ha).

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: “Wiilasha buugta ha akhriyeen”. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: “Ha keenin!”.

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: Wiilasha buugta ha akhriyeen. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: Ha keenin!

waa la naqliyay ✓

1

imp: don't!, do not!

2

ha class, opt. formative: may, let

waa la naqliyay ✓

qu'il, elle, ils, elles.

waa la naqliyay ✓

1

used to express what should not be done: don't (dhuu-not); do not. Ex: hafiirin; don't look. Ha aadin; don't go

2

ha: (optative mood) expressing a wish or choice; let (let). Ex: ha dhacdo; let down

waa la naqliyay ✓

1

(qodob) qoddobada lab ee Af Soomaaliga ka mid ah oo xagga danbe ka raaca magacyada lab badhkood oo ka dhiga wax la isla garanayo sida kuwa ku dhammaada 'E': wadne fi wadnaha, tuke fi tukaha, qurbe fi qurbaha, like fi likaha. Waxa kale oo uu raacaa ereyada wadarta ah oo ku dhammaada xarfaha O, G, X, F, oo uu u beddelaa wadar la isla garanayo, sida: gabdho fi gabdhaha, midho fi midhaha, timo fi timaha, lugo fi lugaha, laxo fi laxaha, tafo fi tafaha.

2

ha: (qurub) ka hormara falka wax lagu farayo cid kale, sida: ha la seexdo; ha loo qaado.

3

ha: (qurub) ka hormara falka wax cid kale lagaga reebayo oo amar diidmo ah, sida: 'ha u dhiibin', 'ha siin'.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac cidla' ah oo cadaw xiga; dacalka u shisheeya degmada beesha.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r B. dheh: cod lagu muujiyo wax si kedo ah lagu jebiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. fracture; being smashed ~ crushed by a blow

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid indhaha la' oo aan waxba arki karin.

2

baf -ta: (magac, dhedig, keli) indhala'aan qofku aanu waxba arki karin. Ma baf tiibaa, ma bakooraa, hooyo Aamina, cunto ii kari, arki maayee, afka iigu gur.

waa la naqliyay ✓

1

de: fracture; being smashed ~ crushed by a blow (of s.t. that is suddenly or unexpectedly broken)

2

lx: baf

3

pd: (dheh)

4

ps: np-f-expr

5

key: baf

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) saamaxaadda iyo cafinta cid dembi gashay.

waa la naqliyay ✓

1

(Daf-ka)

2

Qalabka muusikada mid kamid ah oo ka samaysan qori koobaaban oo haragwaxar la jilciyey ku rogan yahay serjigana dawanno yaryari kaga jiraan ama ka lulliishaan.

waa la naqliyay ✓

1

daf¹: m.l (-faf, m.l) (muus.)Durbaan yar oo shulushyo bir ah leh.

2

daf²: m.dh.sh.r Cod tilmaama socod ama dhawaaq kedis ah.

3

daf³: f.g1 (-fay, -ftay) Ka d.: wax si kedis ah u dhufsasho.

waa la naqliyay ✓

1

daf¹: m.l (-faf, m.l) (muus.)Durbaan yar oo shulushyo bir ah leh.

2

daf²: m.dh.sh.r Cod tilmaama socod ama dhawaaq kedis ah.

3

daf³: f.g1 (-fay, -ftay) Ka d.: wax si kedis ah u dhufsasho. m.f.dh, dafid.

waa la naqliyay ✓

1

v. snatch, take something away quickly ~ by force

2

daf [feminine] n., [collective] (adj.): common item; full; general, common

3

daf m. n. tambourine

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) grab (garaab); snatch (isnaaj) ~ dhifso. Ex: tuug baa lacagtii dafay; the thief grabbed the money

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku qaado si degdeg ah oo xoog la socdo. Tuug ayaa shandadii ka dafay. Dh: boob, xaf, dhufo.

2

daf: (fal) kulaylka iska reeb oo isqabooji. U kaadiya bariisku ha idin ka dafee. Dh: qabow.

3

daf: (fal) (~ dheh) qof aad legdamaysaan, xoog u gal oo weerar. Daf intuu yidhi buu dhulka ku dhuftay.

4

daf: (fal) (~ dheh) meel guda ah si lama filaan ah u gal, gal meel oo ku qarsoon. Dabigii aqalkiibuu daf yidhi ee ka gaadha yaanun xiraadka cunine.

5

daf: (tilmaame) weel ama wax kale oo buuxa. Bidhe caana ah oo daf ah ayaa la noo keenay Dh: budh, buuxa, Li: madhan, dhiman, faaruq.

6

daf-ka: (magac, lab, keli) mid qalabka muusikada a garaaco ka mid ah oo ah gadaan wareegsan oo saan ka samaysan oo dhinac furan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaf-ka)

2

Gef.

waa la naqliyay ✓

1

gaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Khalad. 2. Meelkadhac. la-mid: gef.

2

gaf²: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Khalad samayn. 2. (f.g) Haleeli waayid. 3. (f.mg) U g.: cid meelkadhac ku samayn.

waa la naqliyay ✓

1

gaf¹: m.l (-faf, m.l) 1. Khalad. 2. Meelkadhac. la-mid: gef.

2

gaf²: f.g/mg1 (-fay, -ftay) 1. (f.g) Khalad samayn. 2. (f.g) Haleeli waayid. 3. (f.mg) U g.: cid meelkadhac ku samayn. m.f.dh, gafid.

waa la naqliyay ✓

foul

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mistake, error; difficulty; trap, deceit

2

gaf v. err, make a mistake; miss

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) mistake (misteek); error (erar); fault (foolt) ~ see [eeg] gef, khalad

2

gaf -ay / tay: (v) 1. offend (o feendh). Ex: waad ii gaftay; you offended me. 2. commit a jnistake or an error ~ see (eeg] gaf . 3. fail to hit, catch or meet: miss (mis). Ex: wuu la gafay; he failed to hit [missed]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka go' oo wada gaadhi waa.

2

gaf: (ereycodeed) tusmeeya marka si degdeg ah wax loo qaado. Tuug baa lacagtii gaf ka siiyay.

3

gaf -ka: (magac, lab, keli) meelkadhac loo geysto qof. Dh: deelqaaf, qalad, denbi, danbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: H [letter of the Somali alphabet]

2

lx: ha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: ha'

waa la naqliyay ✓

1

1. Haah; haaheey: haaheeyo.

2

2. Waa tahay; waa run.

waa la naqliyay ✓

qr. la-mid: haah.

waa la naqliyay ✓

inter. yes

waa la naqliyay ✓

oui.

waa la naqliyay ✓

(expression) used to express affirmation or agreement: yes (yees) ~ haah. Ex: ma aragtay? haa; do you see? yes

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) erey macnihiisu yahay 'waa sidaa' ama waa runtaa oo loo adeegsado jawaabta su'aal ku bilaabantay 'ma'. Ma adaa ka jawaabay? Haa. Dh: haaheey, haaheeyto, haah. Li: may, maya, mayana.

waa la naqliyay ✓

نعم، بَلَى، إِي، أَجَلْ

waa la naqliyay ✓

1

(Hab-ka)

2

Sida wax loo qabto ama loo sameeyo; hannaan; qaab; tab.

waa la naqliyay ✓

1

hab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Sida wax loo qabto ama loo sameeyo. 2. Caano ama biyo aan badnayn oo loogu talaggalay in carruurta la siiyo. 3. la-mid: habid.

2

hab²: m.l (-bab, m.l) (naxwe) Habka uu hadluhu u soo bandhigo hawlaha (ama sifooyinka) ay falalku muujiyaan.

3

hab³: m.dh Habsiin.

4

hab⁴: f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Ilmo dhashay caano ama biyo ku qabasho. 2. (f.mg) Weel, hoore dhibic-dhibic u sii dayn.

waa la naqliyay ✓

1

hab¹: m.l (-bab, m.l) 1. Sida wax loo qabto ama loo sameeyo. 2. Caano ama biyo aan badnayn oo loogu talaggalay in carruurta la siiyo.

2

hab²: m.l (-bab, m.l) (naxwe) Habka uu hadluhu u soo bandhigo hawlaha (ama sifooyinka) ay falalku muujiyaan.

3

hab³: f.g/mg1 (-bay, -btay) 1. (f.g) Ilmo dhashay caano ama biyo ku qabasho. 2. (f.mg) Weel, hoore dhibic-dhibic u sii dayn. m.f.dh, habid.

waa la naqliyay ✓

Process, System

waa la naqliyay ✓

1

m. n. mode, process, system, method, manner; regulation, rule; fashion, style, pattern, model; mood {grammar}

2

hab vl. n. hug, embrace; act of hugging

3

hab v. feed a baby from a cup

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) manner (maan ner); order (oodhar); method (methadh); mode (mowdh); way (weey), system (sistam), , process (pro-sees); style (istaayl); fashion (faashen) ~ nidaam, qaab

2

hab -ta: (n) hug (haag); embrace (em bareey); cuddle (kadhel) ~ haanyo, habsiin. Ex: eeraboorka baan hab isku siinay oo isku dhunkanay; we received hugs and kisses at the airport

3

hab -ay / tay: (v) feed [nourish] baby, usually with milk from cup or cup-like container

waa la naqliyay ✓

1

Sistema; modo

2

System; manner

waa la naqliyay ✓