hadoodillaan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax u cadilan waxyeello gaadhay. Caddillaanta gaadhiga ayaa dib noo dhigtay. Dh: kharaabsanaan.

caddillaan -ta: (magac, dhedig, keli) dheellitirnaanta iyo isle'ekaansha labo wax iyo in ka badan.

caddillaan -ta: (magac, dhedig, keli) qof, meel ku go'doonsanaan, sahay la'aan ama arrimo kale dartood.

m.l/dh la-mid: hadoodilnaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg awoodid.

m.f.dh eeg caddilan². la-mid: caddilnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg caddillaan.

(Daboollaan-ta)

(daboolnaan) dabool saarnaan.

f. n., [abstract] state of being covered

a: daboolnaan

de: state of being covered

lx: daboollaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: daboollaan

de: shade house, small flimsy ~ makeshift structure

hm: 1

lx: hadoodil

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: hadoodil_1

(Hadoodilid-da)

Dhis hadoodil ah dhisid; hoosaasin.

m.f.dh eeg hadoodil². la-mid: hadoodil¹ (3).

-da: (magac,dhedig, keli) meel dalluun ama god ah, dusha ka hagoogid.

hadoodilid-da: (magac, dhedig, keli) wax liita wax dusha kaga qurxin oo muuqaal fiican u yeelid.

-ka: (magac, lab keli) hanjabitaan; cagajuglayn. Dh: handiditaan, cabsiin.

-ka: (magac,lab, keli) si isdabajoog ah u cunid ama u boobid.

hadiiditaan-ka: (magac, lab, keli) si aan kala go' lahayn ugu ridriditaan, ku miisitaan, ku weddemin.

m.f.dh eeg gadoodsan. la-mid: gadoodsanaansho; gedoodsanaan, gedoodsanaansho.

marooradillaac¹: m.l la-mid: muraaradillaac¹.

marooradillaac²: f.mg1 (-cay, -cday) la-mid: muraaradillaac².

m. n. shock; dismay; displeasure

-ay / day: (v) become upset mentally or emotionally

(fal) marooradillaac ha kugu dhaco. Hedelkaagiibaa lagu tumanayaaye marooradillaac. Dh: qarradhan, qalbidillaac.

marooradillaac -a: (magac, lab, keli) naxdin laga qaado wax aad loogu han weeynaa oo sidii si aad uga duwan noqda ama lagu hongoobo. Kolkaad aragto xoolo loo soo hedledey oo horor boobayo marooradillaac baa loo dhintaa. Dh: qalbidillaac.

de: shock; dismay; displeasure

lx: marooradillaac

pd: (-a)

ps: n2a-m

see: muraaradillaac (and related entries)

key: marooradillaac

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: muraaradillaaci.

(fal) naxdin qalbidillaac ah ku rid; marooradillaac ku rid. Cadawga kuu gabbanaya adna dhib aanu filayn ku marooradillaaci.

m.f.dh eeg aqoolan. la-mid: aqoolnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) agaasinnaan iyo dhamaystirnaan.

aqoolnaan -ta: (magac, dhedig, keli) kala soocnaan; wax la isla lahaa kala qaybsanaan.

-ka: (magac, lab, keli) degdeg u kicitaan. Orod iyo booditaan bu isku daray.

caddilaad: m.dh la-mid: caddilid.

cąddilaad: m.dh la-mid: cąddilid.

-da: (magac, dhedig, keli) dheellitirka iyo isle'ekaysiinta.

caddilaad -da: (magac, dhedig, keli) kharribaadda wax hore u wanaagsanaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid cayilan ahaan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gadooday ahaansho. la-mid: gedaadsan, gedoodsan, gidaadsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax gadooday ahaansho. m.f.dh, gadoodsanaan. la-mid: gedaadsan, gedoodsan.

-ka: (magac, lab, keli) socod maalinta oo dhan lagu taagnaado oo aan la nasan.

-ka: (magac, lab, keli) duulitaanka hawada. Dh: haadid, lalitaan, duulitaan.

haaditaan -ka: (magac, lab, keli) «ka naf, noole, ka bixitaan.

m.dh Hadal ama ficil cid lagu cabsi gelinayo. la-mid: haddidid.

m.dh Hadal ama ficil cid lagu cabsi gelinayo.

-da: (magac, dhedig, keli) hanjabaad iyo cagajuglayn. Dh: cabsiin, handidaad.

-ka: (magac, lab, keli) inta wax kale ka hadhay. Dh: hadhniin, haritaan.

hadhitaan-ka: (magac, lab, keli) cid socotay, raacid la'aan. Hadhitaanka iska daa oo soo soco. Dh: gadaalin, hadhniin. Li: raacid

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadlid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hoogid.d

-ka: (magac, lab, keli) eeg hoolid.

-ka: (magac, lab, keli) di'itaan ama tiixista roobka.

hooritaan-ka: (magac, lab, keli) dindimitaanka iyo shubmidda dareere. Dh: di'id, hoorniin.

-ka: (magac, lab, keli) hoos iyo hadh u yeelitaan.

(Madoobaan-ta)

Wax madow ahaan.

m.f.dh eeg madow². la-mid: madoobaansho.

f. n., [abstract] blackness, darkness

-ta: (n) darkness (dhaarknes); dimness (diimnes)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madow ahaan; mugdi ahaan; sida dhuxusha u ekaasho. Dh: madoobi.

de: blackness, darkness

lx: madoobaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: madoobaan

-ka: (magac, lab, keli) horay uga gudbitaan. Dh: dhaafitaan.

mooditaan-ka: (magac, lab, keli) malayn aan la hubin qaadasho. Dh: ismoodsiis. Li: hubitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xasilloon oon aguug iyo socsocod lahayn ahaan. Dh: xasilloonaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aloosid. aloosnaan -ta: (magac, dhedig, keli) xaaladda qabanqaabo iyo isku diyaarinta hawl taagan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aqoolid.

-ka: (magac, lab, keli) biyo doonitaan; ceel biyo u doonasho.

arooritaan-ka: (magac, lab, keli) wax, meel hoose u daadejin.

arooritaan -ka: (magac, lab, keli) erey ama weedh macno leh oo meel kale laga soo xiganayo.

m.dh la-mid: beddelnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baddalan oo wixii hore ka duwan ahaan.

m.f.dh eeg caddiban². la-mid: caddibnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama cid caddiban ahaan; cid kadeedan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax laalaaban ahaan.

ciddillaab¹: m.l Orod kadle ah oo gammaanku sameeyo.

ciddillaab²: f.mg1 (-bay, -btay) Gammaan, orod kadle ah samayn.

m.f.dh eeg daboolan². la-mid: daboolnaansho.

(Dildillaac-a)

Meelo badan ka dillaacsanaan ama hadba meel ka dillaac.

dildillaac¹: m.l Jeexjeex uu yeesho dhul, jir nafley dhar iyo wixi lamida.

dildillaac²: m.l (jooloji) Kala jeex-jeexanka dhadhaabaha, marka ay la kulmaan cadaadis heer sare ah; waxa ay noqdaan qaydad ama xaashiyo khafiif ah.

dildillaac³: f.mg1 (-cay, -cday) Dhul, dhar, oogo nafley, jeexjeex yeelasho. Tusaale: “Dhulki baa dildillaacay”.

dildillaac¹: m.l Jeexjeex uu yeesho dhul, jir nafley dhar iyo wixi lamida.

dildillaac²: m.l (jool.) Kala jeex-jeexanka

v. keep on cracking, have many cracks

-a: (magac, lab, keli) marka shey dhawr meelood jeexjeex ku yeelasho.

cf: dillaac

de: keep on cracking, have many cracks

lx: dildillaac

nt: dildillaac (a) [vn2a-m-st]

pd: (dildillaacay)

ps: v1=pl

key: dildillaac

-ka: (magac, lab, keli) awrka aan si fiican doobta u soo ridin. Awrkani waa doobgulaan oo ma doobin karo.

m.dh la-mid: geddisnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala gadisnaan; wax kale, ka duwanaan.

gaddisnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax dhinicii uu yaalay maahee dhinaca kale loo rogay ahaan.

m.f.dh eeg galoolan². la-mid: galoolnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la isku duubay ahaan.

f. n. threat

de: threat

lx: haddiddaad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: haddiddaad

(Hagoognaan-ta)

Wax hagoogan ahaan.

m.f.dh eeg hagoogan. la-mid: hagoognaansho.

f. n., [abstract] state of having one's head wrapped ~ covered

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanta wax hagoogan.

de: state of having one's head wrapped ~ covered

lx: hagoognaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: hagoognaan

m.f.dh eeg haydalan². la-mid: haydalnaansho.

m.f.dh eeg hoosiman. la-mid: hoosinnaansho.

m.f.dh eeg qaddiman. la-mid: qaddimnaansho.

m.f.dh eeg xaddidan. la-mid: xaddidnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) xad lagu og yahay lahaan; meel aan la dhaafin lahaan.

m.dh Wax aan awood lahayn; tabardarro; karti la'aan. la-mid: awoodla'aansho, awoodli'i.

-ka: (magac, lab, keli) baqoolid waqti cadceeddu kulushahay, socoshada hadhimada dabadeed. Sii boqoolitaan baad tihiin. Dh: dhalandhoolitaan.

-a: (magac, lab, keli) xanuun ka kaca nabar qofka kaga dhaca bogga oo kolkaa hoosta ka dillaaca.

-ka: (magac, lab, keli) eeg caddilid.