Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

-ka: (magac, lab, keli) gorof geedaha badhkood laga qoro oo caanaha lagu listo; weel caanaha lagu maalo. Dh: bire, gorof, gaawe, doobi, bidhe, haruub.

2

hadhuub -ka: (magac, keli) haan iyo wixii la mid ah, weelka afkooda lagu aabudho ama lagu daboolo.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, hadhuub madhan ku hanbag: sed iyo saami seeji. Ardaal waa la ardufaa, asaaggi waa dhagraa. Dh: hanbag, hafar, hawir, halwi.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) hadhuub laga tolo xididka argeegta, qabada iyo waxii la mid ah oo xoolaha lagu maalo, doobi yar. Biraha caanaha ugu shub cunugga. Dh: bidhe, doobke.

2

bire -ha: (magac, lab, keli) qolofta hadhuudhka, bariiska iyo waxii la mid ah ku rogan. Biraha ka gur bariiska. Dh: bariiq, bidhiiq.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadhuubka geela lagu maalo. Dh: dhiil, hadhuub, gorof, gaawe.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadhuub roon oo lagu maalo xoolaha. Dhiilka ku soo lis geela. Dh: bidhe, furqordi, marke.

2

dhiil-ka: (magac, lab, keli) furka dhiisha lagu daboolo. Nin dhiil dhami jiray dhiilkeedu ma deeqo. Dh: buqul.

3

dhiil -sha: (magac, dhedig, keli) weel dabool leh oo caano ama biyo lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) hadhuub weyn. Caanaha doobke iigu shub oo ii keen. Dh: toobke.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gorof yar oo lagu maalo xoolaha. Ganuunka iyo xeedhyahaba middaan goor alleba dhiibin... Dabadeed ganuun buuxda iyo gaawe raacsadaye. Dh: hadhuub.

2

ganuun -ka: (magac, lab, keli) ceelasha la qodo kuwa dhuudhuuban ee afka yar leh. Dh: mataan.

3

ganuun-ta: (magac, dhedig, keli) caano geel oo lis ah. Ganuunteeda xoorka ah hashay gocatey laabtaydu.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) caano yar oo ku hadha weel caano laga shubay ama laga cabbay. Gocgoca iyo xoorka hadhuubka ku hadhay isku rux oo ka heenso. Dh: goror, heensi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel laga tolay cow iyo wax la mid ah oo geela lagu maalo ama caanaha lagu dhamo. Dh: hadhuub.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hal aad lisayso, haaneedka iska taag. Waa qaab loo joogsado kolka geela la lisayo.

2

haaneed-ka: (magac, lab, keli) dhinaca bidix ee marka geela la lisayo ee hadhuubka lagala galo. Haaneedka adigaa hayee gorofka hay dhaafin.

3

haaneed -ka: (magac, lab, keli) hab geela loo wada liso oo la joogsado. Labada nin midkood baa cagta inta uu jilibka lugta kale saaro, gorofka bawdada kor u taagan dul dhiga. Dh: miskeed.

4

haaneed-ka: (magac, lab, keli) quruxda iyo habka wanaagsan. Dh: habsami, qurux.

5

haaneed -ka: (magac, lab, keli) lisidda geela guud ahaan. Haaneedka geelu waa hab la barto.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si wanaagsan u dhig oo qurxi.

2

haaneedi: (fal) dhinaca hasha kala gal hadhuubka si aad u listo. Dh: miskay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadhuub weyn oo aan wax lagu aabudhin oo geela lagu lisso. Dh: toobke, haruubgaal, gorof.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hadhuub aan la toline, geedaha laga qoro. Hadhuubqoriga soo qaad oo hasha ila lis. Dh: gorof

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) hasha irmaanka ku waydawda; taagdarro hasha ku timaadda oo ay sabab u tahay caanaha laga liso. Dh: wayd.

2

hadhuubraac-a: (magac, lab, keli) iimaanli'i iyo hungurixumo uu qofku weelkii caano lagu lisaba raacraaco oo isha ka daba geeyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadhuubka geela lagu maalo oo inta dab la shido dareemana lasaaro qiiqiisa lagu uumiyo. Hadhuubka hanbal ayaa ka uraya. Dh: hogays, hambal, culay, cugay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) neef caano yar laga liso oo aan ayro ahayn. Dh: gabno. Li: ayro.

2

hooto-da: (magac, dhedig, keli) waran yar oo ragu ku dagaalamo. Dh: eebo.

3

hooto-da: (magac, dhedig, keli) daruur yar oo biyo xoog ah shubta. Dh: daruur.

4

hooto -da: (magac, dhedig, keli) hal madi ah oo hadhuubka raacda oo ku caatowda.

waa la naqliyay ✓

(fal) neef irmaan gaaxqab ku lis oo cabbir caanihiisa; hadhuub ku sharrib neef xoolaad. Bal inay sidii hooyadeed madi tahay qaalinta ila ibaday: Dh: shirrab, ilaadi, ibadee.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, kali) dadka degmada is xiga. Dh: jiiraan. Wa: jaarar.

2

jaar -ka: (magac, lab, kali) xakami yar oo lagu leeddafuulo fardaha.

3

jaar -ka: (magac, lab, keli) hadhuub weyn. Jaar ayaa nin la jecelayahay caano loogu jiidaa. Dh: hadhuub. Wa: jaarar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel iyo aabudhkii, sida dhiil iyo hadhuubkeed, oo labadaba la wada buuxsho, isku aabudh.

2

laba'aabbur: (fal) col si loo laayo horay iyo gadaal kaga imo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hal caano badan oo aan cidi muquuno u bixin. Mageynada kuu dhashay hadhuubkay ma buuxisaa. Dh: ayro.

2

mageyno -da: (magac, dhedig, keli) eeg mageydo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bbo, m.dh) Biyamareen dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) sorghum (soorgem); grain (gareeyn)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid aht badar beeraha ka baxa oo la cuno oo Soomaalidu beerato. Dh: garaw, masaggo, messeggo.

waa la naqliyay ✓

1

a: haruur {N}

2

de: maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

3

lx: hadhuudh

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

key: hadhuudh

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuub-ka)

2

1. Waxyaalo dhawr ah oo laysku xiray ama laysku duubay; xirmo.

3

2. Daliig mayrax ah ama wax la mid ah.

4

3. Sacab muggi; dhererto; xantoobo.

5

4. Ubaxa docihiisa middood.

waa la naqliyay ✓

1

dhuub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Daliig mayrax ama xaskul ah. 2. Laa barshin oo caw ah oo isku xiran. 3. Sacab muggiis oo badar, sonkor iyo wixi lamida ah. 4. Mid ka mid ah ubaxa docihiisa.

2

dhuub²: m.dh Dhenged.

3

dhuub³: f.g1 (-bay, -btay) Wax baaxaddiisa yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) 1. Daliig mayrax ama xaskul ah. 2. Laa barshin oo caw ah oo isku xiran. 3. Sacab muggiis oo badar, sonkor iyo wixi lamida ah. 4. Mid ka mid ah ubaxa docihiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thin person, long narrow object

2

dhuub v. bind long ~ thin objects together, bundle

3

dhuub m. n. bundle (of long ~ thin items); handful

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) make longer, slender and round; attenuate (a-ten-yu-weeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax dhuuban oo aan buurnayn ka dhig. Birta dhuub oo mudac le'ekeysii. Dh: miiq.

2

dhuub: (fal) sonkor, milix iyo wixii la mid ah, biyo ku mil oo resiin ka dhig. Sonkor noo dhuub. Dh: tariib.

3

dhuub -ka: (magac, lab, keli) liillan maydhax ah oo aan weynayn. Hoo dhuubka maydhaxda ah ii calali.

4

dhuub -ka: (magac, lab, keli) laacasha iyo faraha oo la soo goday lagu qaadi karo; sacab muggii. Dh: sacab.

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) shardi ahaan loo adeegsado. Hadduu bixiyo anna waan bixin. Dh: haddii, hadduu.

waa la naqliyay ✓

1

conj., vl. pron. if he ...

2

hadduu [conjunction], vl. pron. when he ...; while he ...

waa la naqliyay ✓

if he., also see haadaan

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: huduf.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sardine ~ sardines

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka ka mid ah. Dh: huduf.

waa la naqliyay ✓

1

de: sardine ~ sardines

2

lx: haduuf

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-col

5

see: huduf

6

key: haduuf

waa la naqliyay ✓

1

(Haruub-ka)

2

Aabburka dhiisha; doobi; bire; galaas.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bbo/byo, m.dh) 1. Daboolka haanta ama dhiisha. 2. Weelcaanoodka aan daboolka lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bbo/byo, m.dh) 1. Daboolka haanta ama dhiisha. 2. Weelcaanoodka aan daboolka lahayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. lid, cover of a milk jar

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) lid of a milk vessel [container] used by nomads

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aabudhka dhiisha. Dh: doobi, bidhe, galas.

2

haruub -ka: (magac, lab, keli) eeg hadhuub.

waa la naqliyay ✓

1

de: lid, cover of a milk jar

2

lx: haruub

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: haruub

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab/-byo, m.l) Labada tiir ee aqal irriddiisa ku mudan midkood.

waa la naqliyay ✓

m.dh Kaalinta kan biyaha daraya ka xigta.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ceelka, kaalinta kan biyaha daraya ka xigta.

waa la naqliyay ✓

1

(Haryuub-ta)

2

Wixii bislaad dhaafa oo soo shiiqa, laallaab iyo godad oogadoodu yeelato; dadka aad u gabooba, duudduubka haraggoodu yeesho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.dh) 1. Duuduubka haragga dadka aad u duqoobay yeesho. 2. Buuryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.dh) 1. Duuduubka haragga dadka aad u duqoobay yeesho. 2. Buuryo.

waa la naqliyay ✓

f. n. wrinkle, crease (something withering ~ withered, e.g., wrinkles)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) laablaab iyo godod ay yeelato oogada dadku marka ay aad u gaboobaan. Dh: laalaab, duuduub.

2

haryuub -ka: (magac, lab, keli) magac guud oo uu leeyahay badarka la beerto ee ay ka midka yihiin galleyda iyo masagadu.

waa la naqliyay ✓

1

de: wrinkle, crease (s.t. withering ~ withered, e.g., wrinkles)

2

lx: haryuub

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f

5

key: haryuub

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) (juqraafi) Xarriiqyo harayn oo gaagaaban oo khariidadda lagu dul sawiro si loo muujiyo farqiga u dhexeeya tiirada dhulka. Haddii tiiradu ay taagantahay xarriiqyadu waa dhumuc weynyihiin waana isku dhawyihiin; haddiise tiiradu ay sahlantahay, xarriiqyadu waa dhuudhuubanyihiin waana kala durugsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) (juqraafi) Xarriiqyo harayn oo gaagaaban oo khariidadda lagu dul sawiro si loo muujiyo farqiga u dhexeeya tiirada dhulka. Haddii tiiradu ay taagantahay xarriiqyadu waa dhumuc weynyihiin waana isku dhawyihiin; haddiise tiiradu ay sahlantahay, xarriiqyadu waa dhuudhuubanyihiin waana kala durugsanyihiin.

waa la naqliyay ✓

Hachures

waa la naqliyay ✓

1

(Hadun) S,C,Og,N Suaeda fruticosa (L) Forsk. Chenopodiaceae.

2

S, C Suaeda micromeris Brenan. Chenopodiaceae.

3

N, C Suaeda monoica J.F.Gmel. Chenopodiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aan dhaqanka iyo diinta midna qaddarin. Dh: kabacad.

waa la naqliyay ✓

[DULUB] Momordica trifoliolata 01

waa la naqliyay ✓

1

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

2

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada.

3

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

waa la naqliyay ✓

1

candhuuf¹: m.dh Hoore layig ah, aan midab lahayn, qanjirrada afka nafleyda ka yimaada oo liqidda cuntada fududeeysa. la-mid: candhuufo.

2

candhuuf²: m.dh (c. nafl.) Dareere biyo oo kale ah ay qanjidho candhuufeedku ku dhiiqiiyaan afka. Soo saarida candhuufta waxa nashaadiya cuntada afka ku jirta iyo urta ama ku fekerka cuntada. m.f.dh, candhuufid.

3

candhuuf³: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku c.: cid candhuuf ku tufid.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): saliva

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) saliva (salaay-va); spit (ispiit)-, spittle (ispe-tal) ~ calyo, candhuufo

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhareer iyo qoyaan muhiim ah oo si dabiici ah qanjidhada afku u sameeyaan; biyabiyood layiig ah oo qanjidhada calyada ka yimaada. Dh: candhuufo, qandhuuf.

waa la naqliyay ✓

1

a: candhuufo

2

de: saliva, spittle

3

lx: candhuuf

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f-mass

6

key: candhuuf

waa la naqliyay ✓

بصاق، بُراق

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhaab-ta)

2

Dhagax kankoonsan oo aad u weyn una adag.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhaab¹: m.l (-bbo, m.dh) Jaad geedaha ka mid ah oo xididkiisa laysku daweeyo.

2

dhadhaab²: m.dh (-bo, m.l) 1. Meel leh dhagax fidsan oo is haysta. 2. Meel maydka lagu dhaqo.

3

dhadhaab³: m.dh (-bo, m.l) (jooloji) Walax adag ee qolofta dhulku ay si weyn uga samaysantahay; walaxdaas oo ka kooban macaadin; mararka qaarkood waxay ka koobantahay hal macdan oo kaliya, laakin sida badan waxay ka koobantahay dhawr macdannod.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhaab¹: m.dh (-bo, m.l) 1. Meel leh dhagax fidsan oo is haysta. 2. Meel maydka lagu dhaqo.

2

dhadhaab²: m.dh (-bo, m.l) (jool.) Walax adag ee qolofta dhulku ay si weyn uga samaysantahay; walaxdaas oo ka kooban macaadin; mararka qaarkood waxay ka koobantahay hal macdan oo kaliya, laakin sida badan waxay ka koobantahay dhawr macdannod.

waa la naqliyay ✓

Rock

waa la naqliyay ✓

m. n. boulder, large heavy rock

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) large rock (laarj rook), boulder (bool-dhar) ~ dandaan, dhagax weyn

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhagxaanta waaweyn ee qolofta dhulku ay ka sameynsan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhagax

2

de: boulder, large heavy rock

3

lx: dhadhaab

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-m

6

key: dhadhaab

waa la naqliyay ✓

1

(Dhashuun-ka)

2

Qoyaan aan badnayn oo meel ka soo habya oo badanaa aan nafiid ahayn (sida dhacaan, milil, malax).

waa la naqliyay ✓

1

dhashuun¹: m.l 1. Dhacaan adag oo meel bugta ka yimaada; malax, milil. 2. la-mid: dhashuumid.

2

dhashuun²: f.mg1 (-uumay, -uuntay; -uumi) Meel bugta dhacaan adag ka imaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l Dhacaan adag oo meel bugta ka yimaada; malax, milil.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. oozing moisture; pus

2

dhashuun v. ooze

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. the act of oozing or discharging fluid 2. (v) dhashuun -dhashuumay / dhashuuntay: (v) ooze (uuz); exude moisture; drain of sap (saap) dhacaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qoyaan meel ka soo heema. Milliluhu dhashuun ayuu keenaa. Dh: heen, qoyaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: if he ... = haddii + uu

2

hm: 1

3

lx: hadduu

4

ps: conj + vpro

5

key: hadduu_1

waa la naqliyay ✓

1

de: when he ...; while he ... = hadda + uu

2

hm: 2

3

lx: hadduu

4

ps: conj + vpro

5

key: hadduu_2

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg gorayacawl.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday oo fud iyo faarna aan weli noqon. Dh: karuur. Li: dhay, lis.

waa la naqliyay ✓

1

khashuuc¹: m.l Dareen beernugeyl diimeed leh oo qof ka muuqda. la-mid: khushuuc¹.

2

khashuuc²: f.mg1 (-cay, -cday) 1. Dareen beernugeyl diimeed leh muujin. 2. U k.: wax ka raalli noqosho ama la dhicid. la-mid: khushuuc².

waa la naqliyay ✓

1

khashuuc¹: m.l Dareen beernugeyl diimeed leh oo qof ka muuqda. la-mid: khushuuc.

2

khashuuc²: f.mg1 (-cay, -cday) 1. Dareen beernugeyl diimeed leh muujin. 2. U k.: wax ka raalli noqosho ama la dhicid. m.f.dh, khashuucid. la-mid: khushuuc.

waa la naqliyay ✓

(tilmame) dareen dhadhan xun ah oo dhanaan la jiriricoodo oo jirku diido.

waa la naqliyay ✓

m. n. bad smell, stench

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) stink (istink); stench (isteenj); fetor (feey-tar); bad smell or foul odour also [odor] ~ qurun, qurmuun

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax aan udgoonayn oo sanku naco. Meel qadhmuun lama agfadhiyo. Dh: qarmuun.

2

qadhmuun -ka: (magac, lab, keli) ur naftu karahdo oo sanku naco sida: dhuusada iyo wixii la mid ah. Digsigu qadhmuunka ayuu ka helaa shinniduna udgoon. Li: udgoon.

waa la naqliyay ✓

1

a: qurmuun ~ qurmoon

2

cf: ur {N}

3

de: bad smell, stench

4

lx: qadhmuun

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: qadhmuun

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere midab. cad leh oo afka cillad la'aan laga tufo. Dh: candhuuf.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ro, m.l) Siil.

waa la naqliyay ✓

f. n. vagina of a woman

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) woman's genital organ; vagina (va-jeeyna); cunt (kant) ~ siil

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xanuun sida kaneecada ama duumada oo kale ah oo suquurid keena.

2

qandhuur -ta: (magac, dhedig, koli) xubinta taranka ee dumarka

waa la naqliyay ✓

1

de: vagina of a woman Contrast: sabiil

2

lx: qandhuur

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: qandhuur

waa la naqliyay ✓

(Shadaap) N Thamnosma hirschii Schweinf. Rutaceae.

waa la naqliyay ✓

1

xadgudub¹: m.l la-mid: xadgudbid.

2

xadgudub²: f.g1 (-dbay, -dubtay; -dbi) Ku x.: cid wax aan ku habboonayn ku samayn.

waa la naqliyay ✓