hadhimayn

-ta: (magac, dhedig, keli) meel iftiin u soo tabayo, hagoogid oo hadh u yeelid. Dh: hadhays, harayn, dadid.

(fal) dibindaabyee oo luggoo.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, khatalid oo luggoyn. Dh: hadimayn.

m.f.dh eeg hadimee.

m.f.dh eeg harimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qado cunid. Dh: qadayn, hadhimayn.

-ka: (magac, lab, keli) inta wax kale ka hadhay. Dh: hadhniin, haritaan.

hadhitaan-ka: (magac, lab, keli) cid socotay, raacid la'aan. Hadhitaanka iska daa oo soo soco. Dh: gadaalin, hadhniin. Li: raacid

-ha: (magac,lab, keli) eeg baaxuur.

vl. n. feminization, making a noun feminine

de: feminization, making a noun feminine in Somali grammar

lx: dhaddigayn

pd: (-ta)

ps: vn1-f

key: dhaddigayn

-ka: (magac, lab, keli) caleen qoyan iyo wax lamid ah, qaadhitaan. Khudradda dhadhitaan ayaan uga cabsanayaa. Dh: dhadhid.

-ka: (magac, lab, keli) afbadnaanta birta wax goynaysa sida middida iyo billaawaha.

déjeuner.

dhiman¹: m.l (baayoloji) Marka la sharxayo bu', unug, ama noole leh hal urur oo koromosoomyo aan lamaanayn.

dhiman²: f.mg1 (-inmay, -imantay; -inmi) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin noqosho. 2. Qof waalan noqosho.

dhiman³: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin ahaansho. 2. Qof waalan ahaansho.

dhiman¹: m.l (baay.) Marka la sharxayo bu', unug, ama noole leh hal urur oo koromosoomyo aan lamaanayn.

dhiman²: f.mg1 (-inmay, -imantay; -inmi) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin noqosho. 2. Qof waalan noqosho. m.f.dh, dhinmid.

dhiman³: f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax aan dhammayn oo wax ka maqanyihiin ahaansho. 2. Qof waalan ahaansho.

inch. v. be reduced ~ deficient; shrink

(tilmaame) wax aan buuxin; aan dhannayn oo wax ka maqan yihiin. Dh: inqan, nusqaansan. Li: buuxa.

de: be reduced ~ deficient; shrink

lx: dhiman

pd: (dhinmay)

ps: v1=inch

key: dhiman

-ta: (magac, dhedig, keli) jidka wanaagsan ku hanuunid. Hadayntu waa xagga Eebbe. Dh: hanuunid.

hadayn -ta: (magac, dhedig, keli) cid kale jidka ku toosin oo hanuunin. Dh: hanuunin.

(fal) hadh u yeel. Dh: haray.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos ah; hadh hoos fadhiyid. Odayadii weli hadhin bay ku jiraan oo waa kuwaa hadhka jiifa. Dh: harin.

m.dh (-no, m.dh) (baayoloji) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

m.dh (-no, m.dh) (baay.) Mid ka mid ah kuwa ugu muhiimsan beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid ka mid ah beysaska nukliyootaydhada DNA iyo RNA.

(Cadhayn-ta)

Cadho ku ridid.

m.f.dh eeg cadhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cadho ku ridid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax halkii loogu tala galay gaadhsiin oo wax aan waxba ka dhinnayn ka dhigid. Dhammaynta mashruuca inyar ayaa ka hadhay. Dh: buuxin, dhammayn.

dhamayn -ta: (magac, dhedig, keli) idlayn oo wax aan waxba ka oollin ka dhigid. Dh: dhammayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, shilin ama dulin kale, ka daawayn.

(Dhigayn-ta)

Dhigo u yeelid.

m.f.dh eeg dhigee.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri dhigo u yeelid.

(Dhirayn-ta)

1. Dhul aan dhir lahayn oo geedo lagu abuuro; dhir u yeelid, ku tallaalid.

2. Dhir udgoon cunnada ku darid; geedeyn.

m.f.dh eeg dhiree.

-ta: (n) forestation (foores-tey-shin)', afforestation

-ta: (magac, dhedig, keli) meel, geedo ka beer.

(Dhitayn-ta)

Dhito ka dhigid; kaydin; dhigid.

m.f.dh eeg dhitee. la-mid: dhitays.

-ta: (magac, dhedig, keli) subag kolba inta malintii ay ciirtu dhasho meel ku kaydin. Dh: kaydin.

dhitayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax fudfud ah kolba dhito ridid ama meel dhigid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhayn.

(Hadhiin-ka)

Afarta astaamood oo qaybaha turubku u kala baxaan mid kamid ah; saddexda kale waa: Dheemman, isbig iyo karaawil.

m.l.u Afarta haad ee turubka mid ka mid ah.

m.l.u Afarta haad ee turubka mid ka mid ah.

m. n., [collective] heart ~ hearts (playing card suit)

-ka: (n) [playing cards] heart (haart) Ex: sida dheemman, isbig, hadhiin iyo karwal; such as diamonds, clubs, hearts, and spades

-ka: (magac, lab, keli) afarta astaamood ee turubka middood.

cf: dheemman, isbig, karaawil, turub

de: heart ~ hearts (playing card suit)

lx: hadhiin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: hadhiin

-da: (magac, dhedig, keli) cuntada la cuno xilliga duhurka; cunnada weyn oo maalinta kala badhkeeda la cuno. Dh: qado.

(tilmaame) wax baaqi ah.

m.f.dh eeg halhee. la-mid: halhays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalhayn joogto ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) wasakh ku saydhin; uskagayn; wasakhayn; sarayn; sadhays.

sadhayn -ta: (magac, dhedig, keli) masabidid qof waxaanu qabin oo aad dusha kasaartid. Dh: qabadsiin.

(fal) duhurkii cuntee. Dh: harimee, qadee.

-ga: (magac, lab, keli) qof ama neef inuu hadho la moodayo oo hadhi waaya. Hadhiwaa xaqiisu ma hallaabo.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baaqi soo noqday oo wax kale ka soo hadhay ahaan. Dh: harnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiddig keli ah oo la moodo in ay ceeryaan saaran tahay. Wuxuu jiraa labo bilood oo habeenkiina ay dhalalo kugu dhacdo dharaartiina ceeryaan kugu dul joogo.

(Haramayn-ta)

Beerta haramaha ka limid, ka jarid.

m.f.dh eeg haramee.

-ta: (magac, dhedig, keli) beer haramaha ka gurid; beerta haramaha ka jarid.

(Nadiyayn-ta)

Nadi la dhicid; jeedlid.

m.f.dh eeg nadiyee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nadi la dhicid: jeedal ku ulayn. Dh: jeedalin, ulayn.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Hanti, wax la qaddimay ahaansho.

der. [adjective] prepayed, advanced (of payment); put forward (of a proposal)

(tilmaame) wax shinkiisii laga soo horraysiiyay ah.

de: prepayed, advanced (of payment); put forward (of a proposal)

lx: qaddiman

pd: (qaddimnaa)

ps: adj-der

key: qaddiman

-ta: (magac, dhedig, keli) xidhmooyin badan oo dhandhan iskugu xidhan ka dhigid. Dh: seerayn, xirmayn, xirmays.

m.f.dh eeg bacrimee. la-mid: bacrimays, bacrimin, bacrimis.

-ta: (magac, dhedig, keli) bacrin ku samayn oo meel si fiican wax uga baxaan ka dhigid. Dh: nafaqayn, bacrimin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhid.

m.f.dh eeg casiimee.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fadhid.

m.f.dh eeg hadalhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) war ama sheeko hore loo ogaa, sii hadalhayn. Dh: hadalhays.

m. n., [abstract] boredom

de: boredom

lx: hadariman

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: hadariman

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadlid.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal aan macno lahayn ku sheekayn. Ninkani hadradayn ayuu wakhtigiisa ku dilaa. Dh: kaftamid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hudhid.

-ka: (magac, lab, keli) wax kale ku xoojin ama ku adkays. Dh: ladhis, ladhniin.

nickname-m harmless, very decent one

ama Madhibe: magac loo bixiyo wiil uurka intii lagu siday iyo dhalmada midna aan hooyadii dhib arag.

-ka: (magac, lab, keli) dhinac u soocid. Ma laba saacadoodbaad madhitaanka koobka garawga ah ku jirtaa. Dh: xulitaan, soocitaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad, waru kala qaadid.

-ka: (magac, lab, keli) wax wadhid; wadhniin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg haldhabaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg axadhid. axado: magac loo baxsho gabadh dhalatay ayaan Axad ah.

vl. n. investigation, analysis, research

-ka: (magac, lab, keli) wax dahsoon raadintii si runtiisa loo gaadho ama xog badan looga ogaado.

a: baaritaan {N}

de: investigation, analysis, research

lx: baadhitaan

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: baadhitaan

(Badi-wein) N Digitaria diagonalis (Nees)Stapf. Gramineae.

N Digitaria rivae (Chiov.) Stapf. Gramineae.

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

N Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

N Heteropogon contortus (L) Roem. & Schult. Gramineae.

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

C Coelachyrum poaeflorum Chiov. Gramineae.

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhqid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhxid.

-ka: (magac, lab, keli) dhinicii loo socdey maahee dhinac kale u kicitaan. Baydhitaan ka hor baan la kulmay. Dh: weecitaan.

m.dh la-mid: dheddigeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh yar xalaalayn oo baarada ka jarid. Dh: gudid.

dhaddigeyn -ta: (magac, dhedig. keli) dhedig badan oon lab ku jirin dhalid.

m.f.dh eeg dharsamee. la-mid: dharsamays.