hadhiino

-da: (magac, dhedig, keli) maalinta badhtankeeda ee kulaylka ah. Dh: harsiimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos ah; hadh hoos fadhiyid. Odayadii weli hadhin bay ku jiraan oo waa kuwaa hadhka jiifa. Dh: harin.

-da: (magac, dhedig, keli) cuntada la cuno xilliga duhurka; cunnada weyn oo maalinta kala badhkeeda la cuno. Dh: qado.

name-f deep red color; lit: beautiful with bright light-skin. Syn: Dhiimo, Dhiin

name-f Medina; lit: one named after the Islamic holy city of Medina. Cf: Mino

magac loo bixiyo gabadh looga magacdhigay magaalada barakaysan ee Madiina.

m.dh (-nno, m.l) Meel buur dhinaceed ah oo biyo ka soo baxaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel laasas ay ka qodan yihiin oo biyo yar, jiilaalkiina kolkol biyo laga helo. Cali wuxu u arooray dhadhiinta.

f.g3 (-stay, -satay) la-mid: fariiso.

v. sit down, be seated, take a seat

-fadhiistay / fadhiisatay: (v) take a seat: sit down (sit dhaawn) ~ fariiso

(fal) badhida dhulka saar oo ha sarajoogin.

a: fariiso ~ fadhdhiiso

de: sit down, be seated, take a seat

lx: fadhiiso

pd: (fadhiistay)

ps: v3b=

key: fadhiiso

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhid.

(Dhashiinta-da)

Il biyo ah oo yar; dhariin.

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: dhaniinto.

f. n. spring (of water)

de: spring (of water)

lx: dhashiinto

pd: (/da)

ps: n6-f

syn: dhariin

key: dhashiinto

(fal) cid kale, harawso oo bedowso.

m.l la-mid: hafrid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg kaadsiimo.

-da: (magac, dhedig, keli) qof hadal loo sheegay aan xajin karin oo kolkaaba dadka kale u warrama oon sir lahayn. Dh: warranyo, wardhiqo.

m.l la-mid: dhaqsad (1).

(Fadhiidnima-da)

Fadhiid ahaan.

m.dh Fadhiid ahaansho.

-da: (magac, dhedig, keli) noqoshada ilmo fadhiid ah oo hore u kici waayay. Suubbane fadhiidnimo ayuu ka bixi la'yahay.

(Dhiin-ka)

1. Dhacaan layiig ah oo badanaa ka soo baxa miraha dhugca oo aad u bislaada.

2. (midab) guduud aad u guduudan.

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid.

dhiin¹: m.l 1. Dheecaan yar, layiig ah, oo ka yimaadda miraha, geedaha, nabarrada iyo wixi lamida 2. Midab aad u guduudan.

dhiin²: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) Miro, geedo, nabar iyo wixi lamida dheecaan ka soo bixid. m.f.dh, dhiimid.

m. n., [collective] juice oozing from ripe fruit; deep red color, reddish-brown

dhiin: v. become red; ooze

name-m a deep red color; lit: beautiful with a brighter light-skin. Syn: Dhiimo, Maadhiin

-ka:: (n) 1. crimson; red color ~ casaan, guduud.

dhiin -dhiimay / dhiintay: (v) discolor (dis-kalar)

(tilmaame) midab cas leh.

dhiin -ka: (magac, lab, keli) midab lo'du leedahay oo guduud xiga. Dh: casaan, guduud.

(fal) meel hadhgal oo caddeedda ka gabbo. Dh: hadhgal, hari.

m.dh (-ooyin, m.l) (kiimika) Koox iskudhisyo orgaanig ah oo biyaha ku milma, lehna kooxaha kaarbogsayl (-COOH) iyo amiino (-NH) oo ku dheggan kaarboonka alfa.

m.dh (-ooyin, m.l) (kiim.) Koox iskudhisyo orgaanig ah oo biyaha ku milma, lehna kooxaha kaarbogsayl (-COOH) iyo amiino (-NH) oo ku dheggan kaarboonka alfa.

f.g3 (-btay, -batay) 1 . Wax la hayo cid kale u gudubsasho. 2. Wax qof leeyahay cid kale ku ammaanaysasho.

f.g3 (-btay, -batay) 1. Wax la hayo cid kale u gudubsasho. 2. Wax qof leeyahay cid kale ku ammaanaysasho. m.f.dh, dhiibasho.

v. entrust, give in trust; present, hand over to

(fal) (u ~) wax ad leedahay cid faraha ka saar oo kaga teg.

de: entrust, give in trust; present, hand over to

lx: dhiibo

pd: (dhiibtay)

ps: v3b=

key: dhiibo

m.dh Deri.

-da: (magac, dhedig, keli) qaab dhismeed dadka qaar dhalan u ah oo dhabarku godan yahay. Waxan sugayaa ninkii Tukaale ee dhiicada lahaa. Dh: deri, golxo.

v. slip, slide

de: slip, slide

lx: dhiigo

pd: (dhiigtay)

ps: v3b=

key: dhiigo

name-f a deep red color; lit: beautiful with a bright light-skin. Syn: Dhiin, Maadhiin

ama Dhiin, magaca gabadh cas oo aad u qurxoon sida midabka dhiinka ah.

(Dhiiqa-da)

Meel dhoobo qoyan oo luguhu gela hayaan ama ku wasakhooba hayaan leh.

dhiiqo¹: m.dh 1. Dhoobo aad u qoyan. 2. Xabaqbarsho.

dhiiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Dhooqo aad u qoyan dhex mari kari waayid (baabuur, nafley iyo wixi lamida).

dhiiqo¹: m.dh 1. Dhoobo aad u qoyan. 2. Xabaqbarsho.

dhiiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Dhooqo aad u qoyan dhex mari kari waayid (baabuur, nafley iyo wixi lamida). m.f.dh, dhiiqasho.

f. n., (mass n.): mud, muddy soil

-dhiiqada: (n) mud (madh); wet, sticky, soft earth ~ dhooqo

-da: (magac, dhedig, keli) dhoobo ama dhiriq qoyan oo aan la dhexmari karin. Dhulkii waa wada dhiiqo oo lama marayo. Dh: dhoobo.

de: mud, muddy soil

lx: dhiiqo

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

syn: dhooqo

key: dhiiqo

طينة، طين

m.dh 1. Neef geela oo cayilan. 2. Finan waaweyn oo dadka ka soo baxa.

m.dh la-mid: fadhiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) gadhka iyo laabta oo isu soo dhow. Dh: gigni, garin.

Erey tixda ama hadalka ka dhiga mid wax ku xiran ama male iyo wax aan la hubin ku dhisan ama ulajeeddooyin kale u yeela; (haddii lacag la i siiyo, hawsha waa aan qabanayaa; haddii Warsame yimaado, gaarsii farrintayda).

xi. 1. Erey lagu xiriiriyo weer shardiley ama waqtiley ah. Tusaale: “Haddii aad dersiga akhrin lahayd, imtixaanka waad ku gudbi lahayd”, “Haddii Warsame yimaado, farriintayda gaarsii”. 2. H. kale: haddii sidaas aysan noqon.

xi. 1. Erey lagu xiriiriyo weer shardiley ama waqtiley ah. Tusaale: Haddii aad dersiga akhrin lahayd, imtixaanka waad ku gudbi lahayd. Haddii Warsame yimaado, farriintayda gaarsii. 2. H. kale: haddii sidaas aysan noqon. xi., had.

conj. if, when; while

(conj) if (if)

(xidhiidhiye) isku xidhiidhiya weedh shardiley ku xidhan oo ku salaysan male iyo wax aan la hubin. Haddii waxbarashada la xooijiyo, saboolimada waa laga bixi lahaa. Dh: haddaan.

de: if, when; while Lit: the time

lx: haddii

ps: conj

key: haddii

إِذا

-da: (magac, dhedig, keli) baaqi ahaan; wax dhammaanaya adigu baaqsanaansho. Dh: hadhis, haris.

hadhid -da: (magac, dhedig, keli) wixii lala socday ee laga mid ahaa dib uga go'id; socod intii kali u baxday ka baaqasho. Dh: harid. Li: raacid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhin.

hadhis-ta: (magac, dhegig, keli) eeg hadhid.

-ga: (magac, lab, keli) meel hadh leh kulka cadceeda ka gelid. Dh: hadhsasho, hadhsi, harsi. Li: cadceedsi.

(fal) cadceedda meel hadh leh ka hoos gal; fallaadhaha qorraxda, hadh ka hoos gal. Dh: hadhgal, harso. Li: cadceedso.

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku h.: si hunguri weyni ku jirto wax u boobid. 2. Ku h.: si ku celcelis ah qalab aan af lahayn wax ugu goyn.

(fal) cunto iyo wixii la mid ah, si isdabajoog ah u cun ama u boob.

hadiid: (fal) (ku ~) dhagax, feedh iyo wixii la mid ah, si isdaba joog ah cid kale ula dhac. Dh: darandoorri.

(Hadima-da)

Had; dhimasho; geeri; wed.

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo khiyaamo ku jirto.

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo khiyaamo ku jirto.

f. n., [abstract] death; disaster, catasrophe, calamity; deceit

-da: (magac, dhedig, keli) dhimashada iyo geerida. Dh: wed, had, dhimasho, wed.

hadimo -da: (magac, dhedig, keli) luggooyo lagala kulmo wax aan la filanayn. Saddex lagama kaco habaar waalid, hansi gabadheed iyo hadimo xoolaad. Dh: dhibaato.

de: death; [fig.] disaster, catasrophe, calamity; deceit

lx: hadimo

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: hadimo

name-f gift

(Hadlin-ta)

(ka hadlin) hadalka ku jira ka soo saarid; hadal ka keenid.

m.f.dh eeg hadli.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale hadal ka keenis. Ninkaa aamusan waa laga hadlin kari waayay. Dh: hadlis. Li: aamusiin.

name-m shading, put ~ carry into the shade

-ta: (magac, dhedig, keli) iyada oo la ciyaarayo oo haddana aan sanqarta sacabka xoog loo tumayn, ku ciyaarid. Dh: hodhis.

m.l (-nno, m.dh) 1. la-mid: jidiin. 2. Cunto.

m.l (-nno, m.dh) 1. la-mid: jidiin. 2. Cunto.