hadhhadhyo

-da: (magac, dhedig, keli) dareenka marka qofku bacad joogo ee uu harraado. Waaberi hadhaanhadhyo darteed ayuu hadli kari la'aa. Dh: harraad, hadhsasho.

-ka: (magac, lab, keli) kolka uu dhulku kulul yahay ee uu nooluhu milicda u adkaysan waayo, dhaqdhaqaaqa iyo ruxanka uu sameeyo iyo doonista in uu hadh galo.

(fal) qadhqadhyo samee; aad u dhaxmoo. Dh: qarqaryoo, dhaxmoo.

-ha: (magac, lab, keli) eeg badhaadhe.

-da: (magac, dhedig, keli) qorraxda fallaadheheeda, hadh ka hoosgelid. Dh: hadhsad, harsasho.

(fal) hantaatac; calaacal; nuunaas.

hadhaadhac -a: (magac, lab, keli) hantaataca; calaacalka iyo nuunaaska.

(fal) wax aan macaanayn oo qadhaadh ama sida dacarta ah ka dhigo Qadhaadhayso bunka. Li: macaanayso.

-ka: (magac, lab, keli) gariirid ilkaha la isla dhaco. Dh: qarqaryood.

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan siin; barwaaqo ka dhigid. Badhaadhaynta Eebbaa hayoo kana baryaynnaaye. Dh: baraarayn, badhaadhays, baraarays, barwaaqayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhaadhayn.

f. n., [collective] scabies, mange (itchy skin disease); scab

de: scabies, mange (itchy skin disease); scab Alt sp: cadho

lx: cadhdho

pd: (/da)

ps: n0-f-col

key: cadhdho

Spurs

-da: (magac, dhedig, keli) rabitaanka wax aan gacanta lagu hayn. Waa loo hagaajaa anfaca hadasho waa ceeb.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel iftiin u soo tabayo, hagoogid oo hadh u yeelid. Dh: hadhays, harayn, dadid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhayn.

-ka: (magac, lab, keli) xilliga kulaylaha ee duhurkii la hadhsasho. Dh: hadhsi.

(Mahadha-da)

(wax) Saamays weyn leh oo aan weligi la illaawin.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhacdo saamays weyn leh oo aan la illaawi karin. 2. Sheeko.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhacdo saamays weyn leh oo aan la illaawi karin. 2. Sheeko.

f. n. unforgettable event (e.g., favor for which one is forever grateful; suffering which one can never forget)

-mahadhada: (n) [Pl. mahadhooyin -ka] memorable event; everlastingness (ever-laastingnes); remembered or deep-rooted event

-da: (magac, dhedig, keli) wax saamays weyn reeba oo aan waaqiis la hilmaamin. Sayid Maxamed mahadho ayuu iska reebay. Dh: xus, taariikh, raad.

de: unforgettable event (e.g., favor for which one is forever grateful; suffering which one can never forget)

lx: mahadho

pd: (/da)

ps: n6-f

key: mahadho

v. be happy, prosper

-ay / tay: (v) prosper (paroos per); flourish (faloorish); do well; be fortunate or successful

(fal) wax nafta farxad iyo raynrayn geliya hel; raaxo iyo barwaaqo guud iyo tu hoose ba ku jir. Dh: baraar, liibaan, barwaaqow.

de: be happy, prosper

lx: badhaadh

pd: (badhaadhay)

ps: v1=

key: badhaadh

-da: (magac, dhedig, keli) qodqodashada dhulka ama wax kale sida wax dhulka ku aasan.

fadhasho-da: (magac, dhedig, keli) wax firi ah oo dhulka ku daatay ka gurasho. Faraha dhuudhuuban baa fadhashada ku fiican. Dh: farasho, gurasho, fadhid. Li: daadin, saydhid.

(fal) meel dhulka ah, qod oo haddana qod.

fadhfadh: fadhfadh! (ereycodeed) lagu tusmeeyo shangadha uu bixiyo dherigu kolka wax lagu karinayo gaar ahaan shuurada iyo wixii la mid ah. Dh: kadhkadh.

-da: (magac, dhedig, keli) xilliga kulaylaha ee xoolaha iyo dadkuba hadhka u dhacaan.

m. n., [collective] maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

-ka: (n) sorghum (soorgem); grain (gareeyn)

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid aht badar beeraha ka baxa oo la cuno oo Soomaalidu beerato. Dh: garaw, masaggo, messeggo.

a: haruur {N}

de: maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

lx: hadhuudh

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: hadhuudh

m.f.dh eeg hadwo. la-mid: hadwad.

-da: (magac, dhedig, keli) caano fadhiistay.... Handhayada garoorka ah haddii, gadawga loo saaro.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hadhaadhyo.

-da: (magac, dhedig, keli) adkaysasho; dulu yeelasho; karasho.

(ereycodeed) tusmeeya gaadhi waddo raf ah maraya ama wax la kala gooyay, hal mar shanqadha ka yeedha. Dh: dhacdhac, dhararac.

(Ladaadya-da)

Laqanyo.

m.dh Laqanyo.

f. n. nausea

-da: (magac, dhedig, keli) dareen in hunqaaco ku hayso la dareemo. Xumadda badani ladaadyo ayay keentaa. Dh: laqanyo, yalaalugo, daalalyo.

de: nausea

lx: ladaadyo

pd: (/da)

ps: n6-f

see: laadadyo

key: ladaadyo

-da: (magac, dhedig, keli) wax, wax kale tiirsha ku darsasho. Dh: larasho,

(Madhasha-da)

Naag aan dhalin.

m.dh (-ooyin, m.l) Naag aan rimi karin. la-mid: madhaleys².

m.dh (-ooyin, m.l) Naag aan rimi karin. la-mid: madhaleys.

f. n. childless ~ sterile woman

-madhashada: (n) barren (baaran), infertile (infeer tal), sterile (isteeral) female

-da: (magac, dhedig, keli) inta u wanaagsan kala bixid. Dh: xulasho, naqaysasho.

madhasho -da: (magac, dhedig, keli) wax dhammaaday ahaansho. Dh: idlaasho, dhammaasho.

de: childless ~ sterile woman

lx: madhasho

pd: (/da)

ps: n6-f

key: madhasho

(fal) aad u kibir. Waad dheregte madhmadh ha is odhan.

madhmadh -ka: (magac, lab, keli) isqaadqaad iyo kibir xaddhaaf ah. Kibir iyo madhmadh ayaad dadka ku doonatay. Dh: kibir.

madhmadh -ka: (magac, lab, keli) mataatakh iyo qudhun maqaarka ku dhaca. Ani makaankay waa miscirir, iyo maqaar nirigoo madhmadhay, ee mayaayada soo madaw, way ninkii meelloow ka roor. Dh: qudhun.

[adjective] bitter (taste)

amer.

-ka: (n) bitter (bit'ar); sour (saawer) taste ~ qaraar, kharaar

qadhaadh -ka: (n) 1. resolution (reza-lu-shin); decision (di-zi-shin). 2. decree (dik-rii); order (oor-dher) ~ qaraar; go'aan

(tilmaame) macaanayn oo dhadhan naftu diiddo leh. Dogonkii arladan noogu yimid dacar qadhaadh leefye. Li: macaan.

qadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo sida dacarta ah. Waxan ahay qa dhaadh iyo macaan meel ku wada yaalle. Dh: khadhaadh, qaraar, mur. Li: macaan.

a: qaraar {N}

de: bitter (taste)

lx: qadhaadh

pd: (qadhaadhaa)

ps: adj-m

key: qadhaadh

(fal) dhaxan ama xanuun la gariir. Qadhqadh oo ilkaha isla dhac haddaad bustaha huwan weydo. Dh: gariir, dhaxmoo.

qadhqadh -a: (magac, dhedig, keli) codka awrtu kolka la rarayo ay ku qayliyaan. Awrkii qadhqadh ayuu leeyahay Dh: cabaad.

qadhqadh-ka: (magac, lab, keli) xanuun gariir iyo dubaaxin ah oo inta badan ku dhaca Afka, gacmaha iyo lugaha. Qadhqadhtida lama daweeyo.

-da: (magac, dhedig, keli) kala fidin oo dabool la'aan hawada iyo cadceedda u dhigid. Wadhashada dharka marmarsiiyo ha ka dhigane dhaqso.

(ereycodeed) lagu tusmeeyo codka shuuradu marka ay karsamayso. Wadhwadha shuurada dhegayso. Dh: takhtakh.

wadhwadh-a: (magac, lab, keli) hadal aan murtid lahayn la iska qaylqaylyo.

(fal) cunto ama caleen iyo wixii la mid ah ku sumaw. Dh: xadhaadh.

xadhaadh: (tilmaame) wax aan macaanayn ah.

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn sida ka dacarta iyo dawooyinka badhkood ay leeyihiin. Dh: kharaar, khadhaadh, xaraar, qadhaadh, qaraar

xadhaadh -ka: (magac, lab, keli) sumow lagu sumoobo caleen midho ama wax kale oo la cuno. Dh: sumow

-ha: (magac, lab, keli) barwaaqo iyo liibaan. Badhaadhe iyo baahila'aan ku noolaw. Dh: baraare, guul, barwaaqo, farxad, ladnaan, raynrayn, sareedo, liibaan. Li: basanbaas, luufluuf, saxariir, saranseer.

badhaadhe -ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah khudaarta dheriga lagu daro oo ah budhuq dhulka hoostiisa ku samaysanta oo buurbuurn.

(fal) barwaaqo iyo liibaan gaadhsii. Badhaadhi Allahayow maatida baradu ka xumataay. Dh: baraari, barwaaqee.

(ereycodeed) tusmeeya shanqadha uu sameeyo wax jelicsan oo meel ka soo baxaya neefi na la socoto. Dh: badhbadh.

-ha: (magac, lab, keli) orod aan kala go' lahayn. Fadhadhlaha waxaa lagu yaqaan wiilka fininaaye.

-ga: (magac, lab, keli) dad, xoolo ama wax kale oo si aan habaysnayn u fadhiya meelo isku dhowdhow.

(falkaabe) mar dhoweyto ama hadaayey. Haddaanyo dhawayd ayaan arkay odayga daaradda fadhiya. Dh: haddeerto.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal aan macno lahayn ku sheekayn. Ninkani hadradayn ayuu wakhtigiisa ku dilaa. Dh: kaftamid.

-ka: (magac, lab, keli) dhadhan la kahdo oo aan macaaneyn. Dh: xaraar, qaraar, kharaar.

m.dh 1. Buunbuuninta wax tiradooda ama tayadooda la buunbuuniyo. 2. Wax aan faa'iido lahayn.

f. n.; [ext. atr.]: amplification, enlargement; exaggeration (of a conversation); useless, worthless

-da: (magac, dhedig, keli) farsamo ama hadal suugaaneed aan hagaagsanayn oon farshaxan lahayn. In madhoodho lay soo diraa waa macno la'aane.

de: amplification, enlargement; exaggeration (of a conversation); [ext. atr.] useless, worthless

lx: madhoodho

pd: (/da)

ps: n-f

key: madhoodho

-da: (magac, dhedig, keli) eeg madhsad.

(fal) kala hadal; si cabsiyi ku jirto u hantaatac. Dh: wataatac.

wadhaadhi -ga: (magac, lab, keli) hadal is dhec yaac ah oo uu ku hadaaqo qof cabsanaya ama argagaxsani. Wadhaadhiga jooji oo calool adkaw.

(ereycodeed) tusmeeya cod isdaba jooga oo marmar kor u kaca. Ha wadhadhac leeyo sidii awr la raraayo ama gaadhi dhiidhi galay.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal qubana ah oon wax kasoo qaad lahayn. Ninkan wadhadhaq da haya naga aammusiiya. Dh: wadhwadh.

-da: (magac, dhedig, keli) lulan uu wax meel ka soo laalaadaa uu kolba dhan u walhado. Dh: walhasho.

wadhfasho-da: (magac, dhedig, keli) si xoog ah u wareegid.

wadhfasho -da: (magac, dhedig, keli) xoog u lulmid oo kolba dhan u wareegid. Dh: walhasho.

(fal) qof sumoobay ama bahali qaniintay dawo sii. Dh: balaladi, xaraari.

xadhaadhi: (fal) sumayn aan lagu dhiman ku samee.

(fal) barwaaqo ka dhig oo liibaan u horseed. Allahayoow dalka noo badhaadhay. Dh: badhaadhee, baraaree, barwaagee.

(fal) eeg badhaadhay.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan gaadhsiin; barwaaqo iyo ladnaansho gaadhsiin. Badhaadhin ma helo ninkii caasiyee beenshay Nebigiiye. Dh: baraarin, barwaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqoobid oo liibaanid. Dh: badhaadhid.

(fal) barwaaqo iyo raaxo ku noolow.

badhaadhow -ga: (magic, lab, keli) barwaaqo iyo nabad ku maashoobid; badhaadhe iyo bashbash la kulmid. Dh: barwaaqaw.

-ha: (magac, lab, keli) cidda samaysa sanqadha 'badhbadh' ee soo celcelisa.

-ka: (magac, lab, keli) qodqodista meelo godad yaryar laga fadho oo lagu celceliyo. Dh: faqfaqid, qodqodid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fadhfadhad.

-ha: (magac, lab, keli) meelaha lagu. iibiyo hadhuudhka. Hooyo waxay tegtey suuqa hadhuudhlaha.

hadhuudhle-ha: (magac, lab, keli) dadka ka ganacsada hadhuudhka; safar hadhuudhdoon ah.

(fal) si barraahda u fadhiiso.