Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(fal) hadh u yeel. Dh: haray.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel iftiin u soo tabayo, hagoogid oo hadh u yeelid. Dh: hadhays, harayn, dadid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hadhayn.

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. when she / they ...; if she / they

waa la naqliyay ✓

if they., see also [eeg] haddaad

waa la naqliyay ✓

1

de: when she / they ...; if she / they = haddii + ay

2

lx: hadday

3

pd: (haddey)

4

ps: conj + vpro

5

key: hadday

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) wax baaba'ay ama tegey inta ka joogta ama laga hayo. Dadku waxay ka soo farcameen hadhaagii raacay doonnidii Nebi Nuux. Dh: dabaadi.

2

hadhaa -ga: (magac, lab, keli) lacag ama wax kale marka laga bixiyo intii loo bahnaa wixii baaqi ah ee soo hadha. Dh: baaqi.

3

hadhaa -ga: (magac, lab, keli) marka abaaruhu dhacaan xoolaha inta socodka kari wayda. Horow orod faarax, horweynta dhaqaaqday, hadhaaga u jooji. Dh: haraa, hoome.

4

hadhaa-ga: (magac, lab, keli) markay dhacdo falgal kimikaad, inta salka ku hadha.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) geed aad u weyn oo hadh qabow leh. Dh: harac, hadi.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) milayga soo socdo. Dh: hadhow.

waa la naqliyay ✓

(fal) wasakh ku saydhi; xajiin u yeel. Warshadda qiiqeedaa sadheeyay hawadii. Dh: sadhee, saray.

waa la naqliyay ✓

1

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

2

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

waa la naqliyay ✓

1

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

2

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh madqo ku hadhay oo ay hooyadeed umul ku dhimatay. Waxa kale oo loo baxshaa gabadha kolkii ay dhalatay labadeeda waalid kala tegeen.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil uurku hadh ah ama hooyadii madqo kaga hadhay.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil hooyadii isaga hortii aanay wiil dhalin aabbihiina uurka kaga hadhay oo ay hooyadii ula jeeddo kii dhaxalkii u ooliyay oo cid kale oo qaadan lahayd ba ka qadiyay.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil fooshii hooyadii halis ku galay oo dhimasho qarka u gaadhay ama kolkii uu dhashay ba hooyadii geeriyootay oo rajay ku hadhay.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil uurka ku hadhay ama aabbihii dhintay dhalashadiisii wax yar ka dib.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil dhalashadiisa ka hor aabbihii dhintay ama hooyadii rajay iyo madqo kaga hadhay.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo gabadh aabeheed oo dhintay dhalatay ama hooyadeed madqo kaga hadhay.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil dhalashadiisa ka hor aabbihii dhintay ama hooyadii rajay iyo madqo kaga hadhay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) xoolaha inta qaanka ah ee aan weli curan ama la raran, gaar ahaan geela. Aaran dib u hadhay, aar ha laayee, awr xun baa dhalay. Dh: aalo, ulul, aadhan, qaan.

2

aaran -ka: (magac, lab, keli) xilliga dooggu aad u qawlo ee xooluhu barqofadhiisi noqdaan. Aaran iyo abaari Allow kuu maso, uunkana u kala roon. Dh: deegaan, barwaaqo. Li: abaar.

3

aaran-ka: (magac, lab, keli) roob dhul ballaadhan ka da'ay oo aad loogu barwaaqaystay. Waxa noo da'ay aaran aad noo doojiyay. Dh: mahiigaan, roob.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) admiraal ahaan; qaadashada derejada admiraal. Admiraalnimo ayuun baa haddeed aabbahay u hadhay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «soo ~» soo gabagabee; soo afjar. Soo afmeer hadalka, arrintu innala sii ballaadhane. Dh: afjar, gabagabee, dhammee.

2

afmeer: (fal) wax wareegsan soo koob adoo ku soo meeraya. Toban jeer, garoonka soo afmeer.

3

afmeer -ka: (magac, lab, keli) meeriska u dambeeya ee agabka la tolo sida aloolka, raradhawrta, kebedda iyo masafta. Afmeerkii oo keliya ayaa u hadhay masafta. Dh: meeris, idhan.

4

afmeer -ka: (magac, lab, keli) doox aad u weyn oo tigaad badan bixiya. Dh: qaali. Wa: afmeerro.

5

afmeer -ka: (magac, lab, keli) cidhifka ama gooddiga deegaanka reer yaallo; dhulka qoorta ah ee ka faana baxsan oollimaadka beesha. Idinkoo afmeer iyo ka yimi idhanka Gaaroodi. Dh: idhan.

waa la naqliyay ✓

(fal) in yar dib u dhig. Salaadka innoo akhira, wax yar baa hadhaye.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xanuunka amadeeladu hayo. Ri' amadeelaysan ayaa xerada ku hadhay. Dh: muqlaysan.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) caano la fadhiisiyey: caano la gadhoodhiyay oo la adkeeyey, Baacug baan saaka ku soo quraacday. Dh: farmaajo, furumaaj, gadhoodh. Li: dhay.

2

baacug -ga: (magac, lab, keli) dhasha yaryar oo aan weli uus yeelan; xoolaha yaryar ee aan weli caano mooyee calooshooda wax kale gelin. Naylaha mareegta ku jiraa, waa baacug aan ababin.

3

baacug -ga: (magac, lab, keli) caloosha aan weli uus yeelan oo aan caano mooyee wax kale gelin. Maqal baacug madhan baa reerka ku hadhay oo dhulku waa abaar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mid lagu jiro oo aan saafi ahayn noqo.

2

badhxan: (tilmaame) hoore cufnaantiisii la dhimay sida caano biyo lagu daray. Dh: barxan.

3

badhxan: (tilmaame) wax ka samaysan labo midab iyo in ka badan. Cabbaadh badhxan bay walaashay jaraha ku samaysatay. Dh: fadhxan.

4

badhxan: (tilmaame) maqal argagaxsan oo bibbanaysa, ka dib kolkii ay intii kale hurdo kaga hadhay. Nayl badhxan baan soo qabannay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hadhayn.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) olol bixin oo shidmid. Dh: belelid.

2

balbalid -da: meel ama wax kale, hadhayn.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waxa isku dhex laaqan ee aan la kala saari karin.

2

baqdhoos -ka: (magac, lab, keli) wax aan lahayn dheef. Eebboow baqdhoos, baa hadhaan, biidna tarahayne.

3

baqdhoos: (magac, lab, keli) marka la ciyaarayo laadhuuda, lambarka awood kuu siinaya inaad ku ceshatid tuurrimaadka. Baqdhoos ayaa ii hadhaye sug. Dh: baqdhoosh.

4

baqdhoos -ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah qoobkaciyaarka.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed gaab aan qodax lahayn oo leh laamo toostoosan oo dhuudhuuban oo leebabka laga dhigto.

waa la naqliyay ✓

(fal) nabar buka, sifayn oo daaweyn.

waa la naqliyay ✓

v. talk about, mention, name someone ~ something

waa la naqliyay ✓

(fal) war ama sheeko hore loo ogaa, sii wadwad.

waa la naqliyay ✓

1

a: hadalhee (hadalheeyey) [v2b=tr]

2

de: talk about, mention, name s.o. ~ s.t.

3

lx: hadalhay

4

pd: (hadalhayey)

5

ps: v2a=tr

6

key: hadalhay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caano fadhiistay.... Handhayada garoorka ah haddii, gadawga loo saaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadhayn-ta)

2

Cadho ku ridid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cadhee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cadho ku ridid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cudurka candhada ku rid. Dh: cadhay.

2

candhay: (fal) xoolo, candhadu ha ku weynaato oo dhalmo isku diyaari. Dh: dhaysi, habaasi.

waa la naqliyay ✓

(fal) caydh ka dhig; sabool aan waxba haysan ka dhig. Waraabaa xoolihiii naga dhameeyay oo na caydheeyay. Dh: saboolee, caydhee.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhab-ka)

2

Muuqaallo la arko kolka la hurdo; riyo.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. Riyo hadal leh oo aan la xusuusan marka la tooso; qarow. 2. la-mid: dhadhalid.

2

dhadhab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Hurdada gudaheeda muuqaallo kala jaad ah, maanka ku arkid; riyood. 2. Ku dh.: wax la jecelyahay ku qarwid.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. Riyo hadal leh oo aan la xusuusan marka la tooso; qarow.

2

dhadhab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Hurdada gudaheeda muuqaallo kala jaad ah, maanka ku arkid; riyood. 2. Ku dh.: wax la jecelyahay ku qarwid. m.f.dh, dhadhabid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dream

2

dhadhab v. dream

waa la naqliyay ✓

1

(fal) adiga oo hurda, dhacdooyin sawiran ku riyoo.

2

dhadhab -ka: (magac, lab, keli) adiga oo hurda, dhacdooyin sawiran ku hawaawiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhan-ka)

2

Garasho la dareemo kolka carrabka meel kamid ah iyo ay istaabtaan wax kale oo calyadu dhaqaajin karto, oo macaan ama dhanaan ama xaraar, kd., midkood leh.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhan¹: m.l 1. Dareenka carrabku gudbiyo marka uu cunto, cabbitaan iyo wixi lamida la kulmo. 2. Macaan. la-mid: dhadhen¹, dhandhan¹, dhandhen¹, dhedhen¹.

2

dhadhan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Wax dhadhankooda carrabka ku garasho. 2. Cunto, cabbid iyo wixi lamida macaankooda dareemid. la-mid: dhadhen², dhandhan², dhandhen², dhedhen².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dareenka carrabku gudbiyo marka uu cunto, cabbitaan iyo wixi lamida la kulmo. 2. Macaan. la-mid: dhadhen, dhandhan, dhedhen.

waa la naqliyay ✓

m. n. taste, flavor

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) taste (teeysf); flavor (faleey-ver); aftertaste (after-teeyst) ~ dhadhamo

waa la naqliyay ✓

1

Gusto

2

Taste

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sida uu sheygu yahay marka afka la geliyo ee dhanaan, macaan, qadhaadh iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dhedhemi

2

de: taste, flavor

3

lx: dhadhan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

syn: lasow

7

key: dhadhan

waa la naqliyay ✓

Goortaan; haddaa; (ama hadahaan).

waa la naqliyay ✓

1

(magac, lab, keli) hadhka ama hooska walxaha aanay fallaadhaha iftiinku ka tabin. Hadhac iyo goblaa lagu ogaa haadhibiin tubane. Dh: harac, har.

2

hadhaca: (magac, lab, keli) wax qaro weyn leh ama cumudh ah, hooska ay leeyihiin ama ay bixiyaan; hoos aan qorraxood ahayn; hoos weyn oo qabow. Dh: harac, hoosin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadh hoos fadhiiso oo iftiinka ka gabbo. Dh: hadhso. Li: cadceedso.

2

hadhgal -ka: (magac, lab, keli) xilliga duhurka ee kulka cadceedu meel sare gaadho. Dh: duhur, hadh, hargal.

3

hadhgal -ka: (magac, lab, keli) meelhadhsadka maalinta badhtankeeda meel la joogo ama la hadhsado.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xilliga kulaylaha ee duhurkii la hadhsasho. Dh: hadhsi.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax baaqi ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) dibindaabyee oo luggoo.

waa la naqliyay ✓

1

(Haldhaa-ga)

2

Goroyada keeda lab; goray.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Gorayada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-aayo, m.dh) Gorayada keeda lab.

waa la naqliyay ✓

m. n. male ostrich

waa la naqliyay ✓

name-f male ostrich. Lit: very beautiful

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) male ostrich ~ goray, [opposite of goroyo]

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurux badan oo lagu metaalayo gorayga lab oo lagu yaqaan qurux iyo xarrago.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) gorayada keega lab. Dh: goray, gorayhaldhaa, haldherre.

waa la naqliyay ✓

1

bw: goroyo, haldhurre

2

de: male ostrich

3

lx: haldhaa

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: goray

7

key: haldhaa

waa la naqliyay ✓

1

(Haldhac-a)

2

1. Erey ama hadal aan la doonayn in la yiraahdo ama la sheego oo si dagmid ah u soo dhaca.

3

2. Gef; deelqaaf; dhabaq; meelkadhac.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Eray ama hadal aan la doonayn in la sheego oo si aan loo qasdiyin u soo dhacay. 2. Deelqaaf; gaf. 3. (u) Miro bislaaday oo soo daatay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Eray ama hadal aan la doonayn in la sheego oo si aan loo qasdiyin u soo dhacay. 2. Deelqaaf; gaf. 3. (u) Miro bislaaday oo soo daatay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] indiscretion, tactlessness; mistake, slip of the tongue

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) eray ama hadal meel aan ku habboonayn lagu yidhi. Dh: deelqaaf, gef, hogseeg.

2

haldhac-a: (magac, lab, keli) eray ama hadal aan la doonayn in la sheego oo si aan loo qasdiyin u soo dhacay.

3

haldhac-a: (magac, lab, keli) midho bislaaday oo soo daatay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: deelqaaf, dhabaq, gef

2

de: indiscretion, tactlessness; mistake, slip of the tongue

3

lx: haldhac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-cmp

6

key: haldhac

waa la naqliyay ✓

m.l Badar buunshadii laga saaray.

waa la naqliyay ✓

m.l Badar buunshadii laga saaray.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) (tilmaame) badar buunshadii laga saaray.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg halhee. la-mid: halhays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadalhayn joogto ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Halhays-ka)

2

Erey ama tix gaaban oo aan ulajeeddo lahayn oo qof ku soo daro hadalkiisa had iyo goor; aalaa inta maskaxdu hadalka isku duweyso baa la yiraahda oo lagu sii sugaa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Erey ama weer qof caadaysto in uu hadalkiisa soo dhexgeliyo had iyo jeer; halqabsi. 2. la-mid: halhayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Erey ama weer qof caadaysto in uu hadalkiisa soo dhexgeliyo had iyo jeer; halqabsi.

waa la naqliyay ✓

m. n. characteristic phrase; slogan, motto

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) slogan (s/owgan); motto (maatow) ~ hal ku dheg, oraah

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eray ama tix gaaban oo aan ulajeeddo lahayn, had iyo jeer na uu qof ku soo daro hadalkiisa oo caado u noqota. Waxa aalaa la adeegsadaa inta maskaxdu hadal la odhan doono isku duwayso. Aweys wuxuu halhays u leeyahay: imikiyo dan.

waa la naqliyay ✓

1

de: characteristic phrase; slogan, motto A word or phrase generally used by a person and identified with him

2

lx: halhays

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: halhays

waa la naqliyay ✓

-a: (magac lab, keli) qof hanwaynaa oo imika hankii lahayn oo hanyaraaday. Handhac ayaa ku yimi Cali oo wuu qabjabay.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wasakh ku saydhin; uskagayn; wasakhayn; sarayn; sadhays.

2

sadhayn -ta: (magac, dhedig, keli) masabidid qof waxaanu qabin oo aad dusha kasaartid. Dh: qabadsiin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sadhayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo karaya shaah ku dar, ranjiyey.

2

shaahay: (fal) shaah cab.

waa la naqliyay ✓

(fal) neef shidho ah qal.

waa la naqliyay ✓

(fal) hobshay oo bootaan ka dillaaci ku laboraadlay oo xag walba u tooray qoob iyo cag ku butay oo raad ku badi. Waa bahal tardhay neef dagaal kaa teweliyaa e. Dh: hobshay, raadadee.

waa la naqliyay ✓

(fal) xaydh mari. Dh: xaydhee.

waa la naqliyay ✓

v., sg., present habitual: I am

waa la naqliyay ✓

(v) I am. Ex: Somaali baan ahay; I am a Somali. Ameerikaan baan ahay; I am an American

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) sidaas ayaan ku suganahay. Waxaan ahay waadiga dugsiyada, waxaan ahay waanada macallinka.

waa la naqliyay ✓

1

de: I am

2

lx: ahay

3

ps: v5a-1sg-prhb

4

xe: Im fine'; Ardeyga cusub baan ahay. 'I am the new student.

5

xv: Waan fiicanahay.

6

key: ahay

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dhay-da), a) Caano cusub oo aan weli suusucin; caanaha markaas la lisay; kasoofeen. b) (Dhay-da, Dhay-ga) Geed yar oo aan lug iyo laamo midna lahayn; wuxuu lee yahay caleemo waaweyn oo balballaaran oo hilib leh oo iyagoo xiddig la moodo dhulka ku barraaqa.

2

2. (Dhay-ga) Legga xoolaha qaarki.

waa la naqliyay ✓

1

dhay¹: m.l 1. Lega xoolaha oo la kala baray barkii. 2. Dh. ah: meel bannaan oo aan geedo lahayn. 3. Dh. ah: meel biyo qabatin leh oo beerashada ku wanaagsan. 4. la-mid: dhayid.

2

dhay²: m.dh 1. Dh. ah: caano markaa la lisay oo aan weli suusacin. 2. Dh. ah: badar saafi ah oo sabuulkii laga sukulay. la-mid: dhaay.

3

dhay³: m.l/dh Geed nagaar yar, laammo aan lahayn oo caleemo balballaaran oo xooluhu cunaan leh.

4

dhay⁴: f.g1 (-yay, -yday; -yi) 1. Nafley cadho qabto daweyn. 2. Boog iyo wixi lamida daawo marin.

waa la naqliyay ✓