hadhaanhadhyo

-da: (magac, dhedig, keli) nooluhu dhaqdhaqaaq uu sameeyo oo uu carrabka soo saaro ubucduna ay highiglayso kulaylka cimilada daraaddii. Dh: hadhhadhyo, haraaryo, hiraanhir.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg hadhaadhyo.

(fal) eeg fadh.

fadhaanfadh -ka: (magac, lab, keli) xayawaan yar oo caanaleyda ka mid oo aan dhogor lahayn, dhulka na godad ka qodqota si uu ugu noolaado. Waa bahal yar oo leh indho iyo dhego aad u yaryar oo aan ishu si sahlan ku qaban karin. Waxa kale oo uu leeyahay labo cagood oo hore oo seefo la moodo, gafuur yuuban oo ka jiirka u eg. Waxa uu cunaa cayayaanka ugu dhaca godadka uu qoto. Dh: fadhanfadh, fajanfaj.

(fal) kulayl daraaddii, harraad la lulan adiga oo carrabka soo saaraya oo ruxmaya, meel hadh ahna doonaya inaad fadhiisato.

(fal) barwaaqo ka dhig oo liibaan u horseed. Allahayoow dalka noo badhaadhay. Dh: badhaadhee, baraaree, barwaagee.

(Dhaansasha-da)

Rati ama wax kale oo weel biyood saaran yahay, ceel ama webi ama meel kaloo biyo ku jiraan geyn oo biyo ku soo qaadasho.

m.f.dh eeg dhaanso. la-mid: dhaansad, dhaansi.

-da: (magac, dhedig, keli) biyo u aroorid oo soo dhaansad.

vl. n. act of greasing, lubricating, spreading cream ~ oil

de: act of greasing, lubricating, spreading cream ~ oil

lx: dhaashasho

pd: (/da)

ps: vn6-f

key: dhaashasho

-ka: (magac, lab, keli) eeg fadhaanfadh.

(fal) hantaatac; calaacal; nuunaas.

hadhaadhac -a: (magac, lab, keli) hantaataca; calaacalka iyo nuunaaska.

(fal) hanjabaad iyo guulguul tus; qof kale u cagajuglay.

hayaanaday: (fal) wax aad leedahay, qofka u soo baahda, si xun ula dhaqan.

-da: (magac, dhedig, keli) gariir dhaxantu keento oo ilkaha la isla dhaco; dhaxan aad u badan oo lala gariiro. Xalay dhaxan ayaa jirtay oo qadhqadhyo ma seexan. Dh: dhaxmood, qarqaryo, diilalyo.

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan siin; barwaaqo ka dhigid. Badhaadhaynta Eebbaa hayoo kana baryaynnaaye. Dh: baraarayn, badhaadhays, baraarays, barwaaqayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg badhaadhayn.

abriter.

(Hamaansasha-da)

Afka kala jiidid, aan inta badan loo karin, neef badanna xagga sanbabbada loo diro, kolkii la iska dareemo daal ama hurdo ama wax la mid ah.

m.f.dh eeg hamaanso. la-mid: Hamaansi; hamaanid.

-da: (magac, dhedig, keli) daal aawadii ama caajis, afka kala qaadid. Dh: hamaansad.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid la diririd oo u hanjabid afka uun ah. Dh: hanjabid, diririd, guhaadin.

hayaanadayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof u soo baahday wax aad leedahay, si xun ula dhaqmid. Dh: hayaanadays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hayaanadayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhaabad.

m.f.dh eeg bidhaanso. la-mid: bidhaansad, bidhaansi.

-da: (magac, dhedig, keli) wax muuqda eegashada muuqaalkiisa. Bidhaansasho ayuu ku daba socdaa awrta. Dh: bildhaansasho.

daddaansasho¹: m.dh la-mid: dandaansasho.

daddaansasho²: m.f.dh egg daddaanso. la-mid: daddaansad, dandaansad, dandaansasho.

m.dh la-mid: dhardhaarasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dhadhaarro dhigasho; in cunto la karsado isku diyaarin. Imikaan dhadhaarasho u qababaalayaa.

(Dhadhansasha-da)

Cunno ama wax kale, carrabka gaarsiin si dhadhankooda loo garto ama loo macaansado.

m.f.dh egg dhadhanso. la-mid: dhadhansad, dhadhansi, dhadhensad, dhadhensasho

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhadhansad.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fadhfadhad.

-da: (magac, dhedig, keli) calaacalid.

-ka: (magac, lab, keli) kolka uu dhulku kulul yahay ee uu nooluhu milicda u adkaysan waayo, dhaqdhaqaaqa iyo ruxanka uu sameeyo iyo doonista in uu hadh galo.

-ka: (magac, lab, keli) noolaha marka ay hadhhadhyo hayso. Dh: hadhaadhyood.

m.f.dh eeg haldhanso. la-mid: haldhansad, haldhansi.

(fal) wax aan macaanayn oo qadhaadh ama sida dacarta ah ka dhigo Qadhaadhayso bunka. Li: macaanayso.

(ereydhawaaq) lagu cabbiro hadal aan milgo iyo macno lahayn oo qiimo la'aan lagu hadaaqo. Dh: wadhawadhaa, warawaraa.

m.l/dh la-mid: dhardhaarnaan.

-ha: (magac, lab, keli) eeg dhadhaarnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) waaaxwaaxso oo sidii wax la guday u soco.

m.l/dh la-mid: dhardhaarnaan.

-ha: (magac, lab, keli) eeg dhadhaarnaan.

m.l/dh la-mid: haldansanaan.

m.f.dh eeg ayaanso.

-da: (magac, dhedig, keli) ayaan iyo nasiib ka dayid; ku nasiibsasho.

(fal) eeg badhaadhay.

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) liibaan gaadhsiin; barwaaqo iyo ladnaansho gaadhsiin. Badhaadhin ma helo ninkii caasiyee beenshay Nebigiiye. Dh: baraarin, barwaaqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) barwaaqoobid oo liibaanid. Dh: badhaadhid.

(fal) barwaaqo iyo raaxo ku noolow.

badhaadhow -ga: (magic, lab, keli) barwaaqo iyo nabad ku maashoobid; badhaadhe iyo bashbash la kulmid. Dh: barwaaqaw.

(Badnaansha-ha)

Wax badan ahaansho.

m.l/dh eeg badnow. la-mid: badnaan (1).

vn-m, stative v. increase, abundance; state of being abundant

-badnaanshaha: (n) the state of being a great or plentiful amount; majority (majooriti) ~ badni

de: increase, abundance; state of being abundant

lx: badnaansho

pd: (/ha)

ps: vn-m-st

key: badnaansho

m.dh (-do, m.l) B. ah: qof haween ah, bulshey ah oo had iyo goor weji iyo laab furan.

-da: (magac, dhedig, keli) wejifurnaan, dabeecad samaan dadka dhoollocaddayn lagu qaabilo. Wejigaaga bashaashad ha laga arko. Dh: wejifurnaan.

m.l la-mid: bidhaansasho.

-ka: (magac, lab, keli) sheed ka aragga wax kuu muuqda. Bidhaansadka geeluu eeganayaa awrka seetaysani. Dh: bildhaansad.

(Caddaansha-ha)

Midab cad lahaansho; wax cad ahaansho.

m.l/dh eeg caddow². la-mid: caddaan².

f. n., [abstract] whiteness

-ha: (magac, lab, keli) caddaan noqosho; wax cad noqosho.

de: whiteness

lx: caddaansho

pd: (/ha)

ps: n6-f-abs

key: caddaansho

(Canaanasha-da)

Hadal canaan ah ku dhihid; xaarxaarin.

m.f.dh eeg canaano. la-mid: canaanad.

vl. n. scolding; shouted instructions, nasty order; grumbling

-da: (magac, dhedig, keli) haaraamidda iyo guulguulidda cid gef samaysay ama hawl loo diray si aan habboonayn ka yeeshay.

de: scolding; shouted instructions, nasty order; grumbling

lx: canaanasho

pd: (/da)

ps: vn6-f

key: canaanasho

m.l la-mid: dandaansasho.

-ha: (magac, lab, keli) qof daddan ahaansho.

m.l/dh la-mid: dednaan.

-ha: (magac, lab, keli) eeg dadnaan.

m.f.dh eeg dhaabadee. la-mid: dhaabadays.

m.l la-mid: dhaabadeyn.

(Dhaafsasha-da)

Wax wax kale ku doorsasho, ku beddelasho.

m.f.dh eeg dhaafo. la-mid: dhaafsad, dhaafsi.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad haysatay, wax kale, ku baddalasho, waydaarsasho.

m.f.dh eeg dhaarso. la-mid: dhaarsad.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhaar mari si aad u hubiso runsheegnimadiisa.

m.l la-mid: dhardhaarasho.

(Dhadhansad-ka)

Dhadhansasho.

m.l la-mid: dhadhansasho.

-ka: (magac, lab, keli) carrabka ku dareemid oo sida uu yahay u fiirsasho.

-a: (magac, lab, keli) eeg dhabxanag.

-ka: (magac, lab, keli) qodqodista meelo godad yaryar laga fadho oo lagu celceliyo. Dh: faqfaqid, qodqodid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ku hareeraysnaan.

conj., vl. pron., neg. if we [excl.] ... not

de: if we [excl] ... not = haddii + aannu + aan

lx: haddaannan

ps: conj + vpro + neg

key: haddaannan

-ka: (magac, lab, keli) waa geedka aan hadhka weyn lahayn ee cadceeddu ka soo dusto. Li: damal.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hadhsan ahaan.

m.l/dh la-mid: hagnaan.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hawl si degdeg ah u qabasho.2.Halaanhal tirin.

m.l la-mid: haldhansasho.

(fal) si barraahda u fadhiiso.

(Hannaansha-ha)

Hab; hannaan; qaabsami; qorraansho.

m. n. order, organization

de: order, organization

lx: hannaansho

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: hannaansho