Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Hadaaq-a)

2

Carruurta hadal-baradka ah hadalkooda; hadal-carruureed.

waa la naqliyay ✓

1

hadaaq¹: m.l 1. Hadal aan la garanayn oo carruurta aan hadalbaran ku dhawaaqdo marka ay ciyaarayaan. 2. Hadal aan micno lahayn. 3. la-mid: hadaaqid.

2

hadaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Carruur hadal barad ah hadal aan la garanayn ku dhawaaqid. 2. Hadal aan micno lahayn dhihid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. baby-talk, prattle, babble

2

hadaaq v. talk baby-talk, babble, prattle

waa la naqliyay ✓

-a: (n) baby's babble; baby talk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida carruurta u had-hadal.

2

hadaaq-a: (magac, lab, keli) ereyada iyo weedhaha ka soo baxa carruurta hadal baradka ah; hadalcaruureed.

waa la naqliyay ✓

maintenant, alors.

waa la naqliyay ✓

1

(Hadaaf-ka)

2

Socod gaabis ah; hudeec.

waa la naqliyay ✓

1

hadaaf¹: m.l 1. Socod tartiib loo socdo. 2. la-mid: hadaafid.

2

hadaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Socod tartiib ah socosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-fay, -ftay) Socod tartiib ah socosho. m.f.dh, hadaafid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. slow pace

2

hadaaf v. walk slowly, drag along

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qaab kala daadsani iyo caajis ka muuqdaan oo kala lulasho ah u soco; si wax indhala' u soco. Wiyil gees leh gaatama biciid gorey hadaafaaya. Dh: hudeec.

2

hadaaf -ka: (magac, lab, keli) socod gaabis ah oo kala daadsanaan iyo daal ku jiraan; socodka qofka indhaha la' ama ilmaha yar ee aan meel uu u socdo garanayn; socod uu weheliyo degenaansho iyo culays. Dh: hudeec.

waa la naqliyay ✓

1

(Halaaq-a)

2

(xoolo) doonashada iyo ruugista lafaha.

waa la naqliyay ✓

1

halaaq¹: m.l 1. Ruugista xooluhu ruugaan lafaha. 2. la-mid: halaaqid.

2

halaaq²: f.g1 (-qay, -qday) Xoolo lafo ruugid.

waa la naqliyay ✓

v. search for bones ~ something else to eat (of animals ~ livestock)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soco guryaha dhexdooda oo munuus. Dh: suunsuun, ununuuf.

2

halaaq: (fal) lafo doono oo ruug.

3

halaaq -a: (magac, lab, keli) doonista iyo ruugidda xoolaha ee lafaha.

4

halaaq -a: (magac, lab, keli) munuuska xoolaha badhkood guryaha laga guuray ay lafo iwm ka raadsadaan. Dh: munuus.

waa la naqliyay ✓

1

de: search for bones ~ s.t. else to eat (of animals ~ livestock)

2

lx: halaaq

3

nt: halaaq (a) [vn-m]

4

pd: (halaaqay)

5

ps: v1=

6

key: halaaq

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cad yar oo maro ah oo hawl lagu qabto. Dh: haylaaq.

waa la naqliyay ✓

/baabbal/babbles, babbling, babbled; (v) 1. cantar (hantaaticid); hadal ulajeedo cad aan lahayn oo isku dhex yaacsan farxad ama isku buuqsanaan darteed samayn. e.g. He babbled on about this wicked world. (n) 2. hadaaq (sida hadaaga caruurta). e.g. I like baby's babble. (adj) 3. codka biya-dhaca ama daadku sameeyo oo guuxa yar leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) talo ku meelgaadh ah oo mushkilo taagan lagu xalliyo.

2

aba'abayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadaaqa ilmaha yar lagu aamusiiyo. Maandhow aba'abayn baan ku wadi ubadka reer Xooshe. Dh: abaabo.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) khilaaf ama colaad, talo lagu meel gaadho oo heshiisiin ah ku nabadee.

2

aba'abee-da: (magac, dhedig, keli) ilmo yar, hadaaq ku aamusii. Dh: abaabee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal isdhaafdhaaf ah ku hadal. Sidii duq asaasagay ayuu abataqayaa. Dh: habataqan, habataq, hadaaq.

2

abataq-a: (magac, lab, keli) hadalka isdhaafka ah. Dh: habataq, hadaaq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal isdhaafdhaaf ah ku hadlid. Dh: habataqid, hadaaqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arrin ama talo, ka aammusid. Dh: afhaysi, hadaaqid, hadliwaayid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan macno lahayn ku hadaaqid. Dh: buuqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hugmid oo hadal badan oo aan kala qeexnayn ku hadaaqid Nin buka bulaamid ma seego.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadal hugun ah oon kala caddayn. Meesha bulaan ayaan maglayee wax jooga ma arag. Dh: hadaaq, hugun.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan macno lahayn iskaga hadaaqid. Dh: duryamid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hadal aan la dhegaysanayn oo la iska hadaaqo. Dh: duryan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xad la'aan iska hadaaq oo si aan joogsi lahayn u sheekee. Dh: hadaaq.

2

dhuran: (tilmaame) qayan oo bihii ku jiray laga madhiyay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) farxad iyo raynrayn lagu hadaaqo. Dh: damaashaad, dabbaaldeg, faanfaanid, faanfaanis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) weel iyo wixii la mid ah, oo aan dabool saarnayn, gudihiisa na dabayshu galayso. Haawashada ka ilaali weelka oo afka wax ka saar.

2

haawasho -da: (magac, dhedig, keli) hadaaqis iyo isla hadlid aan macno lahayn; hadal aan milgo lahayn ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal aan milgo lahayn dheh oo xikmad la'aan ku hadaaq. Dh: hantaatac, hadaaq.

2

haawo: (fal) wax af bannaan oo dabayshu ku dhacayso ahaw. Dh: laydhso. Li: cabudhan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan macno iyo milgo lahayn oo badan ku sheekayn; si aan caddayn u yeedhyeedhid. Dh: hadaaqid. Li: murtiyayn

2

habqamid -da: (magac, dhedig, keli) si aan habaysnayn u socosho ama u cararid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadalka qofka gama'sani ku hadaaqo kolka uu hurdo. Goobaha colaadeed hadarku waa halis. Dh: qaraw.

2

hadar-ka: (magac, lab, keli) hadalbadni iyo afmiishaarnimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: baby-talk, prattle, babble

2

hm: 1

3

lx: hadaaq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: hadaaq_1

waa la naqliyay ✓

1

de: talk baby-talk, babble, prattle

2

hm: 2

3

lx: hadaaq

4

pd: (hadaaqay)

5

ps: v1=

6

key: hadaaq_2

waa la naqliyay ✓

1

(Hadaaqid-da)

2

Sida carruurta hadal-baradka ah u hadlid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hadaaq². la-mid: hadaaq¹ (3).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sida carruurta aan afka baran u dhadhawaaqid. Ilmuhu hadaaqid buu afka ku bilaabaa.

waa la naqliyay ✓

m.l Xilliga beeraha laga goosto miraha oo ku beegan dhammaadka guga ama dayrta, oo xoolaha lagu daayo balka.

waa la naqliyay ✓

m.l Xilliga beeraha laga goosto miraha oo ku beegan dhammaadka guga ama dayrta, oo xoolaha lagu daayo balka.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) labada xilliyood; dhammaadka gu'ga ama dayrta ee reeraha raacata beeralayda ah, ay soo kor degaan beertii oo la goostay, xoolaha na daaqsin aan loo dirine, balka lagu siiyo xeradooda dhexdeeda.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) neef ku nool meel laba xad u dhexeeya oo lamadegaan ah. Haddii la isku qabsado, wixii calaamad leh ninkii sheegtaa leh wixii calaamad lahayn na ninkii helaa leh. Dh: dibadgale.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhafaag.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqaaq-a)

2

In yar meel ka tegid; nuuxsi yar; socod bilaw; durkid.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqaaq¹: m.l Bilaabidda wax taagani ay socod bilaabaan. la-mid: dhaqaaqid.

2

dhaqaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax taagnaa socod bilaabid. 2. Subag, xayr iyo wixi lamida dhalaalid. 3. Ku d.: Hawl iyo wixi lamida wax ka qabashadeeda bilaabid.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqaaq¹: m.l Bilaabidda wax taagani ay socod bilaabaan.

2

dhaqaaq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax taagnaa socod bilaabid. 2. Subag, xayr iyo wixi lamida dhalaalid. 3. Ku d.: Hawl iyo wixi lamida wax ka qabashadeeda bilaabid. m.f.dh, dhaqaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. move (off), shift, start to move, proceed, stir

2

dhaqaaq vl. n. movement, shift

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) move (muuv) ~ socod. Ex: daaqadda ka dhaqaaq; moved away from the window. —ku dhaqaaq -ay / day: (v) pursue (peer-suu); take action; carry on to gain or accomplish

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka soco halka aad joogto. Haddaad taagantahayna soo dhaqaaq haddaad fadhidana soo kac. Dh: soco.

2

dhaqaaq-a: (magac, lab, keli) halkaad joogtid ka socosho oo dhan kale u kicid; socod samayn. Daal dartii baan dhaqaaqna kari weynay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhawaaq-a)

2

1. Cod ama hadal aad kor loogu qaado si meel fog looga maqlo; qaylo.

3

2. Cod; tiraab.

waa la naqliyay ✓

1

dhawaaq¹: m.l 1. Cod dheer oo afka laga yiraahdo; qaylo; (muus.) dh. muusiqada. 2. la-mid: dhawaaqid.

2

dhawaaq²: m.l (naxwe) Habka ku dhawaaqidda xaraf ama erey.

3

dhawaaq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cod dheer afka ka dhihid. 2. Ku dh.: wax cusub sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

dhawaaq¹: m.l Cod dheer oo afka laga yiraahdo; qaylo; (muus.) dh. muusiqada.

2

dhawaaq²: m.l (naxwe) Habka ku dhawaaqidda xaraf ama erey.

3

dhawaaq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cod dheer afka ka dhihid. 2. Ku dh.: wax cusub sheegid. m.f.dh, dhawaaqid.

waa la naqliyay ✓

Loudness

waa la naqliyay ✓

1

v. make a noise from far off; sound (off); shout

2

dhawaaq vl. n. shouting, cry, call; echo, sound; scolding, reprimand; pronunciation, accent

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) shout (showt); loud cry ~ qaylo

2

dhawaaq -ay/day: (v) shout (shaaw-t); scream (iskiriim); yell (veel)

3

ku dhawaaq -aytay: (v) 1. announce (a- nownsi); make known publicly; proclaim (poro-kaleeym). pronounce (poro-nawn-si). Ex: erayadaan ku dhawaaq; pronounce these words

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) codka dheer ee ka soo baxa dadka afkiisa. Sidii dhugdhugley dhul dheer maribaa, dhawaaqayga loo dhegaystaa. Dh: qaylo, cod.

waa la naqliyay ✓

هتاف

waa la naqliyay ✓

1

(Haadaan-ta)

2

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

3

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. crevasse, chasm, abyss

2

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a deep opening in the earth's surface; chasm (kaazem); gorge (goog) ~ dalow

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geed banka ka baxa oo laamihiisu caleen lahayn oo caano kulul na ka soo heemaan. Kolka la turqo dhuuxiisu wuu jilicsan yahay oo qabaallada iyo qoryaha xoolaha lagu waraabiyo ayaa laga qortaa. Neefka haadaan baa ku da'day oo dhogortii ka qaadday.

2

haadaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo laga dhaci karo. Geela haadaanta ka ilaali yuun ku daadane. Dh: jar, uub, ceel, bohol, god.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley tartiib u wadid.

waa la naqliyay ✓

Goortaan; haddaa; (ama hadahaan).

waa la naqliyay ✓

conj., vl. pron. if you ...

waa la naqliyay ✓

1

(pronoun) if you...

2

haddii: if he / she...

3

hadday: if they...

4

haddaan: if we /1...

5

haddaadan: if you not...

6

haddaanan: if I / we not...

7

hadduusan: if he not...

8

haddaysan: (haddaydin) if they / she., not

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) ujeedooyin badan gala oo ay ka mid tahay wax la tamanniyayo ama wax shardi lagu xidhayo oo ku wajahan qofka lala hadlaha: haddii aad.

waa la naqliyay ✓

1

de: if you ... = haddii + aad

2

lx: haddaad

3

ps: conj + vpro

4

key: haddaad

waa la naqliyay ✓

1

conj. vl. pron. now I ...

2

haddaan [conjunction], vl. pron. if I ...

3

haddaan [conjunction], neg. if ... not

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) ujeedooyin badan gala oo ay ka mid tahay wax la tamanniyayo, wax shardi lagu xidhayo ama hanjabaad oo ku wajahan hadlaha laftiisa; haddii aan. Dh: haddaanan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) badar ama wax kale oo meel lagu kaydinayay, qabaw ha ku gaadho oo caaryayso.

2

haddaar -ka: (magac, lab, keli) kolka hadhuudhka iyo wixii la mid ah, ay biyo, ugu galaan halkii uu yiilley oo dhadhankiisa iyo dhalankiisaba wax iska beddelaan. Li: amad.

3

haddaar -ka: (magac, lab, keli) diidanaanta uu qofku wax diido. Dh: nacbaansho, diidmo.

4

haddaar -ka: (magac, lab, keli) mirqaan halkii la doonayay gaadhin oo caajis isku bedela.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Kala qaadidda qof kala qaado afka hurdo ama daal awgiis; hamaansasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Kala qaadidda qof kala qaado afka hurdo ama daal awgiis; hamaansasho.

waa la naqliyay ✓

-halaaqada: (n) the act of yawning; yawn (yoon) ~ hamaansi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) afkalaqaadka hurdada ama caajiska iyo wixii la mid ahi keenaan. Dh: hamaahsi, hamaansi.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) indha'la'aan dem ah. Dh: dem, handallaf.

waa la naqliyay ✓

m.dh meel cidla ah oo halis ah.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax nugul riix oo rid. Tiirku wuu dhacayaaye ha hantaaqin. Dh: guji, riix.

waa la naqliyay ✓

1

(Hataaqa-da)

2

Hanboorri; harbis; turaanturro.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: hantaaqo.

waa la naqliyay ✓

f. n. push forward, shove

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hanboorriga wax xagga hore loo riixo. Dh: turraanturro, harbis.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hantaaqo

2

de: push forward, shove

3

lx: hataaqo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: hataaqo

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhibaato iyo rafaad. Haydaarta iyo waad ogayd hilinkii dheeraaye. Gudoodiguu la soo jiidhayaa go' iyo haydaare Dh: haydaaro. Li: raaxo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof cid kale, shaqaale u ah. khaaddin, adeege, midiidin, ciidan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhammee oo dabar goo. Cadawgayaga Ilaahoow madaraq. Dh: cidhibtir, baabi'i.

2

madaraq-a: (magac, lab, keli) qalab wax lagu qodo oo ah bir laba af leh oo af sida marashada u balan yahay afka kalana sida sabaradda u duuban yahay oo dhexda daab kaga jiro. Majarafad iyo madaraq baan gaatoo maangad baan jeexay. Dh: labagadhley, lab afley.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed yar oo caleen cawlan leh oo udgoon. Dh: talantaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fo, m.l) 1. Galka timirta lagu guro. 2. Gogol yar iyo wixi lamida oo qof leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) gabal ama cad yar oo maro ama wax u eq ah; shadfad.

2

shadaaf -ka: (magac, lab, keli) galka timirta lagu guro oo maran: shadfad.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac,lab, kelii) qof dadka aad u hadal haya oo xan badan. Dh: xanbadane.

waa la naqliyay ✓

mu.eb Magacuyaalka qofka labaad oo ka kooban 'adi' iyo 'aa 1'.

waa la naqliyay ✓

pron., red, sg. It is you who ...

waa la naqliyay ✓

(pronoun) to you.... Ex: Buuggaan adaa leh; this book belongs to you

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaamaya qofla labaad ee lalahadlaha ah; 'adi' iyo 'ayaa' oo la isku daray.

waa la naqliyay ✓

1

(Daaq-a)

2

Cawska iyo geedaha xooluhu cunaan.

waa la naqliyay ✓

1

daaq¹: m.l 1. Caws, caleen iyo wixi lamida oo ay xooluhu cunaan; baad. 2. la-mid: daaqid.

2

daaq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) Caws, caleen iyo wixi lamida cunid (xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

daaq¹: m.l Caws, caleen iyo wixi lamida oo ay xooluhu cunaan; baad.

2

daaq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) Caws, caleen iyo wixi lamida cunid (xoolo). m.f.dh, daaqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pasture, grazing land, vegetation

2

daaq v. graze, eat grass

waa la naqliyay ✓