hadaafid

-da: (magac, dhedig keli) hadhuudh iyo wax la mid ah, biyo u galid oo dhadhan iyo urba isbeddelid.

haddaarid -da: (magac, dhedig keli) caajis iyo daal dareemid.

-ta: (magac, dhedig, keli) «isla ~» qof kale wax wada qaadid oo dhinacyada qabasho. Dh: wandaafin.

(Daafid-da)

Daaf ku dhicid.

m.f.dh eeg dąaf³.

-da: (magac, dhedig, keli) bakooro ku dhicid. Daafidda waa la kala qaadaa.

(Hadaaf-ka)

Socod gaabis ah; hudeec.

hadaaf¹: m.l 1. Socod tartiib loo socdo. 2. la-mid: hadaafid.

hadaaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Socod tartiib ah socosho.

f.mg1 (-fay, -ftay) Socod tartiib ah socosho. m.f.dh, hadaafid.

m. n. slow pace

hadaaf v. walk slowly, drag along

(fal) qaab kala daadsani iyo caajis ka muuqdaan oo kala lulasho ah u soco; si wax indhala' u soco. Wiyil gees leh gaatama biciid gorey hadaafaaya. Dh: hudeec.

hadaaf -ka: (magac, lab, keli) socod gaabis ah oo kala daadsanaan iyo daal ku jiraan; socodka qofka indhaha la' ama ilmaha yar ee aan meel uu u socdo garanayn; socod uu weheliyo degenaansho iyo culays. Dh: hudeec.

m.f.dh eeg hadaf³. la-mid: hadaf¹.

(fal) wax ka goo oo ka reeb. Imtixaanka inta dambe ka xadaafi. Dh: xadaf, masax.

xadaafi -ga: (magac, lab, keli) goyn shay la wada gooyo ama in laga jaro. Dh: xadfi.

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

(Cadaabid-da)

Cadaab ku ridid; kadeedid; saxariirin; naarid.

m.f.dh eeg cadaab².

-da: (magac, dhedig, keli) kadeedid oo saxariirin; dhib gaadhsiin.

cadaabid -da: (magac, dhedig, keli) 'awood Ilaahay' cadaab ku ridid; naarta geyn.

-ka: (magac, lab, kali) xiddig ka mid ah sagaalka cirjiidh ee loo adeegsado faalka magiiganaha, wuxuu na ka dhexeeyaa Jaamac iyo Istamiic.

(Dadaalid-da)

Dadaal la imaansho.

m.f.dh eeg dadaal². la-mid: dedaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qabad dheeraad ah oo muruq iyo maskax ah samayn si yool loo gaadho. Dh: dadaalis.

(Dalaafid-da)

Ayaandarro iyo darxumo ku dhicid.

m.f.dh eeg dalaaf². la-mid: dalaaf¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) darxumoobid.

(Dawaafid-da)

Kacbada ku wareegid, Xajka gudashadiisa kamid ah.

m.f.dh eeg dawaaf². la-mid: dawaaf¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kolba meel u socdaalid, wareegid. Dh: dawaafis.

dawaafid -da: (magac, dhedig, keli) Kacbada ku wareegid. Aabbo dawaafidda wuu karaa.

-da: (magac, dhedig, keli) isku dul wareejin oo ku hareeraysnaan. Dh: goobid.

(Habaabid-da)

Iska socosho, iyadoo aan dhulka la mara hayo, la kala garanayn; lumid; anbasho.

m.f.dh eeg habow². la-mid: habow¹.

-da: (magac, dhedig, keli) lumid meeshii habboonayd meel aan ahayn la maro. Dh: lumid, ambasho, dayow, asqoobid, hallaabid, habaabis, lumitaan, hallaabitaan.

(Habaarid-da)

Qof, kd., wax xun ugu duceyn; inkaarid.

m.f.dh eeg habaar².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax xun iyo dhib Alle uga baryid. Habaaridda laguma degdego. Li: ducayn.

de: slow pace

hm: 1

lx: hadaaf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: hadaaf_1

de: walk slowly, drag along

hm: 2

lx: hadaaf

pd: (hadaafay)

ps: v1=

key: hadaaf_2

(Hadaayad-da)

Hado.

m.dh (-do, m.l) Daboolka sufriyada. la-mid: hado, hayaayad.

f. n. cover ~ lid (of a cooking pot)

-da: (n) lid (liidh) ~ hayeeyad

-da: (magac, dhedig, keli) hanuunka jidka toosan lagu dhaco; xaqa oo lagu toosnaado.

hadaayad-da: (magac, dhedig, keli) waxa xun iyo waxa san oo inta la kala garto, waxa san xaggooda loo bayro; dawga wanaagsan oo Ilaah loogu dhowaado oo xaggiisa loo leexdo. Dh: hanuun, hadaayo, hado.

hadaayad -da: (magac dhedig, keli) eeg hadiyad.

a: hado

de: cover ~ lid (of a cooking pot)

lx: hadaayad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: hadaayad

(Hagaagid-da)

1. Qallooc la'aan u socosho; si toosan u dhaqaaqid.

2. Sidii la rabey noqosho; wanaagsanaansho.

m.f.dh eeg hagaag². la-mid: hagaag¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) qallooc la'aan u socosho; si toosan ah u dhaqaaqid.

hagaagid -da: (magac, dhedig, keli) wax markii hore qaldanaa wanaagsanaan oo fiicnaan; sidii la rabey noqosho. Dh: wanaagsanaasho, hagaagis, hagaagsami fiicnaan.

(Hagaasid-da)

Yaraantii, korriimo wanaagsan waayid: hagaas noqosho.

m.f.dh eeg hagaas². la-mid: hagaas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hagaas noqosho; korriimo wanaagsan waayid. Dh: hagaasnimo.

(Halaagid-da)

Baabbi'in; layn.

m.f.dh eeg halaag². la-mid: halaag¹ (2), halaajin, halaajis, hallig¹, hallig

-da: (magac, dhedig, keli) baabi'in oo dabargoyn. Dh: halaagis, dabargoyn. Li: badbaadis.

(Halaaqid-da)

Unuunufidda badan oo xoolaha qaarkood, siiba lo'da, oo ay doontaan lafo dibadda lagu qubay oo ay ruugaan.

m.f.dh eeg halaaq². la-mid: halaaq¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) unuunufidda badan oo xoolaha qaarkood, siiba lo'da, oo ay ku raadsadaan lafo ay ruugaan.

halaaqid-da: (magac, dhedig, keli) munuusid guryaha iyo xaafadaha dhexdooda. Dh: suunsuumid, ununuufid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax hawada lalaya, dhexda kaqabsad.

m.f.dh eeg hamaan². la-mid: hamaansad, hamaansasho, hamaansi.

-da: (magac, dhedig, keli) hamaansi iyo caajis daraaddii afka la kala qaadid.

(fal) (la ~) qof kale wax la qaad oo dhinaca uu hayo ma ahee, dhanka kale qabo.

m.dh eeg handad².

-da: (magac, dhedig, keli) (ka ~) ka faanid laga faano wax la quudhsanayo. Dh: ka faanid.

(Hardafid-da)

Orod hardaf ah ordid.

m.f.dh eeg hardaf². la-mid: hardaf¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) orod hardaf ah ordid.

(Hawaarid-da)

Fadhi ballaaran oo kala daadsan fadhiyid; barraaqid.

m.f.dh eeg hawaar³. la-mid: hawaar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) fadhi ballaadhan oo kala daadsan fadhiyid; si hawaar ah u fadhiyid. Dh: hawaarsasho, bahardaadid.

(Hayaamid-da)

Meel fog oo abaari ka sokayso u guurid; kaynaanid.

m.f.dh eeg hayaan².

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u fog oo nabad ama naq leh u rarid. Dh: dalandoolid, qayaadid, kaynaanid.

m.f.dh eeg hayraf².

(Madaarid-da)

1. Hadal cid loogu duurxula hayo, ku hadlid; duurxulid; araarasho.

2. Talalid; taahid.

m.f.dh eeg madaar².

-da: (magac, dhedig, keli) hadal cid loogu duurxulayo ku hadlid. Madaaridda jooji oo ujeeddadaada sheeg. Dh: duurxulid araarasho, hordhac.

madaarid -da: (magac, dhedig, keli) sida dameeraha u ciyid. Naga daa madaaridda dameer ma tihide. Dh: ciyid, qaylyid.

madaarid -da: (magac, dhedig, keli) hurdada ku taahid. Waa la hurdaaye madaaridda hoos u dhig. Dh: madaaris.

m.dh la-mid: nadaafo.

m.dh la-mid: nadaafo.

-da: (n) cleanliness (kiliinli-nes); sanitation (sana-teey-shin) ~ nadaafo-da

-da: (magac, dhedig, keli) uskag iyo wasakh la'aan. Dh: nadaafo, nadiifnimo. Li: uskag.

m.f.dh eeg qadaad².

m.f.dh eeg salaaf².

m.f.dh eeg saqaaf². la-mid: saqaafeyn.

-da: (magac, dhedig, keli) socodka ujeeddadiisu tahay sahan gaaban. Dh: socsocod, saqaafo.

saqaafid-da: (magac, dhedig, keli) warwareeggadka iyo socsocodka aan ujeeddada lahayn.

(Wadaagid-da)

Wada lahaan; qaybsasho; is wada gaarsiin.

m.f.dh eeg wadaag².

-da: (magac, dhedig, keli) si siman oo aan la kala bursan wax u wada cunid. Wadaagidda cuntadu waa dhaqan ay Soomaalidu leedahay. Dh: wadaagis

m.f.dh eeg xagaaf³.

-da: (magac, dhedig, keli) xagaaf ku shaqayn oo haramaha ka gurid daadkana beerta u sallixid. Dh: xagaafis.