had
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Had
(Had-da)
1. Goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; ammin; kol; waqti.
2. () Naftoo la waayo; geeri; dhimasho; (ama hed).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
had
had¹: m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqti-gaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka.11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.
had²: xi. eeg haddii.
had³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax fahmid ama garasho. 2. Wax xusuusid. 3. Qof dilid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hąd
m.dh 1. Dhimashada. 2. Wed. 3. la-mid: hed.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
had
m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqtigaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka. 11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
had
f. n. time, moment, point in time; time to die, death
had v. understand, comprehend
had v. kill
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
had
(fal) cid kale, makal; dil.
had: (fal) wax fahan oo garo.
had -da: (magac, dhedig, keli) goor la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh. had iyo goor, had iyo jeer.
had-da: (magac, dhedig, keli) geeri iyo dhimasho; nafta oo la waayo. Qofna halka haddiisu taal ma gefo. Dh: hed, wed.
had-da: (magac, dhedig, keli) waqtiga la joogo ee kolkaa la hadlayo la nool yahay. Hadda ayaan maqlay Marka. Dh: imika, eegga, xilligan.
had-da: (magac, dhedig, keli) dareen ama garasho. Foostadu in ay hoosta ka daloosho ma hadin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aammus
(Aammus-ka)
Hadal la'aan; shib.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aammusan
Aan hadla hayn; shib ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aammusid
(Aammusid-da)
Hadal joojin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aammusin
(Aammusin-ta)
Hadal u diidid ama ku celin, hadal ka joojin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aammusnaan
(Aammusnaan-ta)
Hadlid la'aan; shib ahaan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aan
(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abhin
(Abhin-ta)
Qof laga baqa hayo, ama wax laga celina hayo, hadal saameeya oo uu ka baqo, (sida: Allaahaa hadduu Alla yahay), kula hadlid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abshir
(Abshir-ta)
1. Labo talo tan wanaagsan; tawfiiq.
2. Hadal bishaaro ah.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adi
(Adi-ga)
(adiga, aad; ku, kuu...) qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalkiis
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Adiga
(adi, aad, kuu...)
Qofka lala hadla hayo ama wax loo qora hayo magacuyaalki.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Af
(Af-ka)
1. Xubinta nafleydu cunnada ka cunto oo bushimaha iyo carrabka iyo ilkuhu ku yaalliin.
2. Ereyada iyo ulajeeddooyinkooda; hadal dhan oo tol isku garto oo ku wada hadlo, oo wax ku qabsado.
3. Dhinaca birtu wax ka gooyso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afeef
(Afeef-ta)
Hadal, kolka la dooda hayo la hormarsado, oo waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqa hayo sooqaadkood lagu gudbo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afgarooc
(Afgarooc-a)
Aan hadalka si wanaagsan u sheegi karin, u jeedin karin; aan codkar ahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afgobaadsi
(Afgobaadsi-ga)
Hadal macaan oo hufan oo eed ka cararid darteed keliya loo yiraahdo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afhaye
(Afhaya-ha)
Qof dadka afaf kala duwan ku hadla, u kala afceliya; afceliye; turjumaan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afiaggaaddo
(Afiaggaadda-da)
Hadal qoonsimaad leh; cay; afxumo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afjigid
(Afjigid-da)
Qof hadalka u diidid, ku celin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afjuxuunsi
(Afjuxuunsi-ga)
Qof laga hadal badan yahay, oo inta iintaas u lee yahay lagu haadsado, xaq uu lee yahay lagu seejiyo ama wax uusan yeeleen lagu yeelsiiyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aflaawe
(Aflaawa-ha)
Qof aan kartida hadalka lahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afmaal
(Afmaal-ka)
Afyaqaan hadal wanaagsan tirsha ama qora (gabay, hees, buug, ...) oo wax ka dheefa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhad
f.mg1 (-day, -dday) 1. la-mid: dhar 2. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax huur u ah noqosho (badar).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhad
f.mg1 (-day, -dday) 1. la-mid: dhar 2. Caleen, ubax iyo wixi lamida nafaqo ama biyo la'aan awgeed la duubmid. 2. Wax huur u ah noqosho (badar). m.f.dh, dhadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhad
inch. v. become mushy ~ soft (of vegetables, fruits) after leaving them outside for a while
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhad
-ay / day: (v) fade (feeydh); lose freshness; wither (wi-ther); droop (dhuruup) ~ Ex: ubaxii xagaaga ee dhaday; summer flowers that had faded
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhad
de: become mushy ~ soft (of vegetables, fruits) after leaving them outside for a while
lx: dhad
pd: (dhaday)
ps: v1=inch
key: dhad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Haad
1. (Haad-da) a)° Nafleyda inta duusha; wixii baal leh; shinbiro. b) Baylah; goldaloolo.
2. (Haad-ka) ° a) Sida 1a. b) (qof. kd.) sida haadka u fudfudud oo wax walba ku soo haada.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
haad
haad: m.dh (-dad, m.l) Baylah, goldaloolo.
hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.
hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.
hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: “Cali way ka haadday”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
haad
hąad¹: m.l 1. Buunshe. 2. H. ah: qof fudfudud. 3. Xad. 4. (-dad, m.l) Hal turub afartiisa qaybood mid ka mid ah. 5. Inta qof hal mar isku cuno (turub). 6. Dhinaca loo oggolyahay in baabuur waddada ka maro. 7. Cudur maskaxeed geela ku dhaca.
hąad²: m.l (haad, m.dh) Nafleyda inta duusha oo baalka leh.
hąad³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax baalal leh dhul kor uga kicid. 2. Ka h.: naf, qof ka bixid. Tusaale: Cali way ka haadday. m.f.dh, haadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
haad
m. n., [collective] bird ~ birds (especially large species)
haad v. fly (about ~ around), be flying
haad [feminine] n., loc. (adj.): insecure place; unattended person; left alone, neglected
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Haad
peureux.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
haad
-da: (n) birds (beerdhis) ~ baalalay
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
haad
(fal) lal oo hawada u duul. Dh: duul, lal, bid. Li: daadeg, fadhiiso.
haad: (fal) «ka ~» naf, qof ka bax.
haad-da: (magacwadareed) noolaha inta baadadka leh ee duusha. Dh: shinbiro, baalley.
haad -da: (magac, dhedig, keli) baylah iyo ka warhayn la'aanta. Dh: daayac, laayac. Li: daryeel.
haad -ka: (magac lab, keli) baadleyda duusha inteeda hilibka cunta oo keliya. Haad ba haad kici haybaddaadu noqotaye, hodan baad ka tahay qurux. Wa: haadda.
haad -ka: (magac, lab, keli) labada dhinac ee laamiga middood. Gaadhigu haadkiisa ayuu ka baxay intaanu rogman. Dh: dhinac. Wa:haadad.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Hadh
Shadow
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hadh
v. stay (behind), remain
hadh m. n. shade, shadow
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hadh
-ay / tay: (v) continuing to stay after others have gone or left; remain (rimeeyn); stay (isteey) ~ har, joog
hadh -ka: (n) shadow (shaadhow); shade (sheeydh) ~ har, hoos
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadh
(fal) socod loo baxayo adigu fadhi oo ha socon. Dh: joog, har. Li: raac.
hadh: (fal) baaqi ahaw; wax madhanaya, adigu ka hadh.
hadh -ka: (magac, lab, keli) fallaadhaha iftiinku marka ay la kulmaan walax aanay ka dhex bixi karayn, muuqaalka walaxdaa u eg ee dhinaca kale ku samaysma. Ninna hadhkiisa ka dheerayn waa. Hadh gebi kolkuu yimaad hadh geed wuu baaba'aa. Dh: hoos, har, hadhac.
hadh -ka: (magac, lab, keli) magac ka mid ah magacda maalinta. Askarigu hadh iyo habeen waa heegane. Dh: har.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hadi
(Hadi-ga)
Geed-quwaaxa geed kamid ah, oo xabag wanaagsan oo udgoon oo la ganacsado dhala.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hadi
m.l Geed quwaax xabag udgoon oo laga ganacsado leh.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hadi
m.l Geed quwaax xabag udgoon oo laga ganacsado leh.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hadi
m. n., [collective] incense-bearing tree species; balsam
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
HADI
(Hithi) May, Og Commiphora erlangeriana Engl. Burseraceae.
S Commiphora subsessiliflora Vollesen. Burseraceae.
S Commiphora erythraea (Ehrenb) Engl. Burseraceae.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Hadi
name-m insence-bearing tree sp., balsam
name-m leader, guide
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hadi
-ga: (n) resin (rezen); balsam (bal sam)-, used principally in inks, adhesives or pharmaceuticals
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Hadi
magac loo baxsho wiil loogu magacdaray bukhuur ama geed udgoon badan leh sida cuudka, miskiti iyo fooxa.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hadi
-ga: (magac, lab, keli) geed quwaaxa mid ka mid ah oo ka baxaa dhulka Soomaalida oo xabag udgoon laga gurto lagana ganacsado. Caanahaagiyo, ciidan gabadh wayn, waa caleen hadi, waa caleen hadi...
hadi-ga: (magac, lab, keli) hadh wanaagsan oo lagu nasto. Dh: hadhac.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hadi
de: incense-bearing tree sp.; balsam
lx: hadi
pd: (-ga)
ps: n2a-m-col
key: hadi
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hado
(Hada-da)
(Hadaayad, Hayaayad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hado
m.dh 1. Geeri. 2. la-mid: hadaayad.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hado
f. n. lid, cover
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
hado
-hadada: (n) lid (liidh); cover (kaver) ~dabool
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hado
-da: (magac, dhedig, keli) waxa xun iyo waxa san oo inta la kala garto, waxa san xaggooda loo bayro; dawga wanaagsan oo Ilaah loogu dhowaado oo xaggiisa loo leexdo. Dh: hanuun, hadaayo, hadaayad.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
hado
de: lid, cover
lx: hado
pd: (/da)
ps: n6-f
see: hadaayad
key: hado
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
hand
(n) (m) the end of the human arm below the wrist, consisting of the palm, four fingers, and a thumb.
gacan
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hand
/haandh/ (n) 1. gacan. (n) 2. kabaalka saacadda sida kan tilmaama saacadda, daqiqadda. (n) 3. shaqaale. e.g. a factory hand (v) 4. siin, gacanta ugu dhiibid. e.g. Hand me that book.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
hand
n., gacan, -ti; the right hand, midigta; the left hand, bidixda; he has a hand in it, gacan buu kula jiraa; my hand is in, gacan baan kula jiraa; my hand is out, gacan kula ma jiro; he is my right hand, waa gacantayda midig; the two men go hand in hand, labada nin waa isku gacan; handwriting, far, -ti.
hand: v.tr., (give) u dhiib; you handle the oar well, sebka aad baad u waddaa.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
hard
/hardh/ (adj) 1. adag, qallafsan (adj) 2. dhib-badan, adag. e.g. I can't answer that question; it is too hard.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
hard
a., adag, xoog badan, kulul; hard working men have hard skins, nimanka shaqeeya waa duub adag yihiin; ad., it grows hard, waa adkaanaysaa; strike him hard, si adag ugu dhufo; the wind blows hard, dabayshu aad bay u dhacaysaa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hawd
(Hawd-ka)
Dhul dhir waaweyn oo cumur ah leh; jiq.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
hawd
m.l (-dad, m.l) 1. Dhul dhir dhaadheer oo cuur ah leh, buuro lahayn oo aan biyo badnayn. 2. Xarigxarig.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
hawd
m.l (-dad, m.l) 1. Dhul dhir dhaadheer oo cuur ah leh, buuro lahayn oo aan biyo badnayn. 2. Xarigxarig.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Hawd
pr. n., loc. Haud [fertile geographic region.]
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
hawd
m. n. forest, jungle thicket
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
hawd
-ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo dhir waaweyn oo badan leh.
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
head
(n) the uppermost part of the body, containing the brain, ears, eyes, mouth, and jaw.
madax
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
head
/hedh/ (n) 1/ madax, kur, unuun. (n) 2. maskax, caqli. e.g. He has a good head for figures. (n) 3. qof meel u sarreeya, madax. (v) 4. hoggaamin (v) 5. wajahid, u jihaysasho. e.g. I am heading home.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
head
n., madax, -i; head ache, madax xanuun, -ki; the head of the bed, sariirta madaxeeda; be the head, u madax ahaw.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Khad
(Khad-da)
Wax shubma oo madow ama midab kale leh oo wax lagu dhigo ama wax lagu daabaco; anqaas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
khad
m.l/dh Wax shubma oo madow ama midab kale oo wax lagu dhigo ama wax lagu daabaco; anqaas.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
khad
m.l/dh Wax shubma oo madow ama midab kale oo wax lagu dhigo ama wax lagu daabaco; anqaas.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
khad
f. n., [collective] ink
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
khad
-da: (n) ink (ingk)
khad -ka: (n) plan (palaan)
khad -ka: (n) line. Ex: khadka taleefoonka; the telephone line
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
khad
-ka: (magac, lab, keli) iskudar ka kooban xar dhuxuleed iyo murre, biyo, xabag iyo dhuxul dhagax lagu xaquuq ama la ridqay oo tawaad lagu shubo oo looxa lagu qoro. Khadka tawaadda ku jira ha iga daadin. Dh: anqaas, dawaad, tawaad.
khad -ka: (magac, lab, keli) daliig dhuubaan oo dhareran oo isku joogta. Khadkaa la jeexay yaan la soo dhaafin. Dh: xarriijin, liin.
khad -ka: (magac, lab, keli) hab aan dadku wada ogayn oo la raaco si hawl gaar ah loo fuliyo. Wax khad ah maad haysaa oo aan ku bixi karno?
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
khad
bw: Arabic
de: ink
lx: khad
pd: (-da Pl: khadad (ka))
ps: n1-f, n4-m-mass
syn: anqaas
key: khad
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
shad
shad¹: m.l (-dad, m.l) Astaanta muujisa in shibbanuhu uu labalaabanyahay (far-Carbeedda).
shad²: m.l (fiisikis) Xoogga saaran halkii halbeeg ee bedka walax, sababana in ay walaxdu qaab doorsoonto.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
shad
shad¹: m.l (-dad, m.l) Astaanta muujisa in shibbanuhu uu labalaabanyahay (far-Carbeedda).
shad²: m.l (fiisikis) Xoogga saaran halkii halbeeg ee bedka walax, sababana in ay walaxdu qaab doorsoonto.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ad
pron., sg. you, thou
ad class-prosg. may you ...
ad class-pro, pl. may you all ...
ad vl. n.-suf: -ing
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ad
/aadh/ (abbr) xayiisiis; xayiisiin. e.g. newspaper ad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ha
Erey ulajeeddada hadalka ama tixda kol, wax lays fara hayo ka dhiga (sida: wiilku hilibka ha cuno; wiilashu hilibka ha cuneen), kolna wax laysu diida hayo (sida: ha cunin; ha cunina).
-ha - (naxwe) toddobada qodob mid kamid ah: wuxuu raacaa ereyada kelida ah oo lab oo -e ku dhammaada iyo kuwa kooxda ah oo -o ku dhammaada sida fure (fura-ha) iyo faro (fara-ha).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ha
qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: “Wiilasha buugta ha akhriyeen”. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: “Ha keenin!”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ha
qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: Wiilasha buugta ha akhriyeen. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: Ha keenin!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ha
imp: don't!, do not!
ha class, opt. formative: may, let
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Ha
qu'il, elle, ils, elles.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ha
used to express what should not be done: don't (dhuu-not); do not. Ex: hafiirin; don't look. Ha aadin; don't go
ha: (optative mood) expressing a wish or choice; let (let). Ex: ha dhacdo; let down
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ha
(qodob) qoddobada lab ee Af Soomaaliga ka mid ah oo xagga danbe ka raaca magacyada lab badhkood oo ka dhiga wax la isla garanayo sida kuwa ku dhammaada 'E': wadne fi wadnaha, tuke fi tukaha, qurbe fi qurbaha, like fi likaha. Waxa kale oo uu raacaa ereyada wadarta ah oo ku dhammaada xarfaha O, G, X, F, oo uu u beddelaa wadar la isla garanayo, sida: gabdho fi gabdhaha, midho fi midhaha, timo fi timaha, lugo fi lugaha, laxo fi laxaha, tafo fi tafaha.
ha: (qurub) ka hormara falka wax lagu farayo cid kale, sida: ha la seexdo; ha loo qaado.
ha: (qurub) ka hormara falka wax cid kale lagaga reebayo oo amar diidmo ah, sida: 'ha u dhiibin', 'ha siin'.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Aad
aad: 1. (⁰) Dhab; si daran.
2. Adigu.
-aad: Tiraab lagu dabakaro tirada oo muujiya jagada tiradaasi ku abbaaran tahay, saddex-aad (3d.); shan-aad (5d.); sagaal-aad (9d.).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aad
aad: mu.dhm.y Magacuyaal tilmaama qofka labaad ee kelida ah (lala hadlaha ama wax loo qoraha). “Ninka aad la hadashay waa walaalkay”. la-mid: aa², aydin.
ąad¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Isku ąa. cayaar: isku beegnaan cayaar. 2. la-mid: aadid.
ąad²: m.dh.fk (-dyo, m.l) 1. Isku beegnaanta laba meelood ama shay. 2. Badan, si daran. 3. A. yar: la-mid: aayar.
ąad³: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Meel u socdaalid ama u kicid. 2. (f.mg) Ku a.: wax wax kale u dhigmid. 3. (f.mg) Ku ąa.: cunto cabid iyo wixi lamida cid ku filnaan. 4. (f.mg) Ku ąa.: wax muuqaalkooda wax kale isku gudbid. 5. (f.mg) Ku ąa.: meel aadisteeda wax u adeegsasho. Tusaale: “Cali baabuur buu Kismaayo ku aaday”.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
aad
ąad¹: m.l (-dyo, m.dh) Isku ąa. cayaar: isku beegnaan cayaar.
ąad²: m.dh.fk (-dyo, m.l) 1. Isku beegnaanta laba meelood ama shay. 2. Badan, si daran. Tusaale: "Cali aad buu u dadaalaa". 3. Aa. yar: la-mid: aayar.
ąad³: f.g/mg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Meel u socdaalid ama u kicid. 2. (f.mg) Ku aa.: wax wax kale u dhigmid. 3. (f.mg) Ku ąa.: cunto cabid iyo wixi lamida cid ku filnaan.
4. (f.mg) Ku ąa.: wax muuqaalkooda. m.f.dh wax kale isku gudbid.
5. (f.mg) Ku ąa.: meel aadisteeda wax u adeegsasho. Tusaale "Cali baabuur buu Kismaayo ku aaday". m.f.dh, aadid.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aad
aad: v. go to (a place), head for; reach, get to (a destination)
aad vl. pron., sg. you, thou
aad vl. pron., pl. you [plural.], ye
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Aad
très, beaucoup.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aad
aad': (pronoun) you (vuu) ~ adi-ga. Ex: waraagdii aad keentay.... the letter you brought.
aad? -ay / day: (n) 1. go (goo). Ex: isbitaalka aad: go to the hospital. 2. aad: (adv) very (veeri); in a high degree; extremely, very much. Ex: aad u jarasan; very happy.
—aad': (suffix) -th; used to form ordinal numbers. Ex: afaraad; fourth (foorth); 4ih
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aad
aad: (fal) teg oo meel tilmaaman u kac. Dh: teg.
aad: (fal) «ku ~» qof kale ka horteg.
aad: (fal) (ku ~) cid kale u dhigan. Adigu Cabdi ku aad, Cali na anigaa ku filan. Dh: hagaag.
aad: (fal) (ku ~) muuqaalka wax kale isku gudub.
aad: (falkaab) si dhab ah ama xooggan.
aad: (magac'uyaal) dhiman oo tilmaamaya qofka labaad ee lala-hadlaha kelida ah.
aad: (dabakar) tiraab dabada lagaga karo tirada oo muujisa jagada ay tiradaasi ku abbaaran tahay: saddexaad (3aad), afraad (4aad), toddobaad (7aad).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Bad
(Bad-da)
Biyaha badan oo dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bad
bad¹: m.dh (-do, m.l) 1. Biyo badan, dhanaan oo dhulka intiisa badan ku rogan; maanyo. 2. Goobta lagu ciyaaro turubka. 3. B.da gabayga: baabka gabayga.
bad²: f.g/lg1 (-day, -dday) 1. (f.g) Cid wax dhibaato leh oo aysan raalli ka ahayn ku jirrabid. 2. (f.lg) la-mid: bid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bąd
m.l la-mid: bed³.