Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Habay-ga)

2

Weel cusub oo la tolay (gocoy), kolka biyo ama wax kale oo la mid ah lagu shubo, sii deynta uu sii daayo, oo dhibcuhu aayar aayar, daldaloollada tolmada uga soo baxbaxaan.

waa la naqliyay ✓

1

habay¹: m.l 1. H. ah: weel cusub oo la tolay, markaa la agloolay oo hoorihii lagu shubo sii daaya. 2. la-mid: habyid. la-mid: habayo.

2

habay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Weel dareere lagu shubay sii dayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Weel dareere lagu shubay sii dayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. leak; condition of new woven vessel that leaks slightly; special utensil for feeding a baby

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hannaani oo qurxi; nidaami oo hagaaji.

2

habay-ga: (magac, lab, keli) weel dhawaan la tolay oo cusayb ahaan wixii lagu shubo u sii daaya ama ay uga tiftifqaan. Habaygii biyaha qubay, miyuu dhibic hanbeeyaa. Dh: gocay, habayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: leak; condition of new woven vessel that leaks slightly; special utensil for feeding a baby

2

lx: habay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: habay

waa la naqliyay ✓

1

(Habayn-ta)

2

Hannaan wanaagsan u yeelid; qaab iyo hab qurux badan u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg habee. la-mid: habays.

waa la naqliyay ✓

Regulation

waa la naqliyay ✓

to organize

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) organizing, ordering or arranging ~ isku-duwid

waa la naqliyay ✓

1

Impostazione

2

Setting up

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab ama hab quruxsan oo loo bogo u yeelid. Hawsha fulinteeda, habayn baa ka horraysa. Dh: qaabayn, habays, nidaamin, qurxin, hannaanin.

waa la naqliyay ✓

1

(Habaya-da)

2

Weel habya.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Weel biyood. 2. la-mid: habay¹.

waa la naqliyay ✓

f. n. leaky vessel; improvised baby feeder

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haan ama weel cusayb dartii biyaha ama dareere kale u sii deynaya. Dh: habay, hibitiq.

waa la naqliyay ✓

1

de: leaky vessel; improvised baby feeder

2

lx: habayo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: hab (3)

6

key: habayo

waa la naqliyay ✓

1

(Habays-ka)

2

Habayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: habayn.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of ordering, arranging

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the act of organizing; arrangement (a-reenjiment), organization (orgizaayshen)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qaab wax loo dhigo ama loo qorsheeyo laftiisa. Habayska ayaa markii hore idinka xumaaday. Dh: qaabays.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of ordering, arranging

2

lx: habays

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m

5

key: habays

waa la naqliyay ✓

(fal) wax la cunayo, hambo reeb; wax ka tag.

waa la naqliyay ✓

(fal) hambo reeb.

waa la naqliyay ✓

'ha' iyo 'ba' baa kolkol lays xijiyaa oo laysku kabaa (sida: haba yaraatee = ha yaraateeba), ulajeeddaduna ma baddalanto.

waa la naqliyay ✓

class, [conjunction] in any case; always

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) loo adeegsado diidmada qayaxan. Hadduu kula diriray haba u tegin. Dh: ha.

waa la naqliyay ✓

1

de: in any case; always = ha + -ba

2

lx: haba

3

ps: class + conj

4

key: haba

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

2

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) nooc khudradda la cuno ka mid ah oo dusha diir laga qaado ku leh boostana baruur huruud ah iyo iniinyo yaryar oo kawa filfisha u eg ku leh Dh: mafafaay, babbaay, cambefilfil.

waa la naqliyay ✓

(fal) beytari iyo wixii la mid ah, danab u yeel oo tamari. Dh: dabee, jaajgaree, danabay.

waa la naqliyay ✓

1

(Gabay-ga)

2

Tixo la tirsho oo ka kooban ereyo iyo xuruuf qiyaasan oo tirsan oo xaraf ku dhisan; wuxuu lee yahay tixo is wada dherer le'eg iyo ereyo xulanti ah oo midba la gesho meel uu ku habboon yahay; qaarkood waxay lee yihiin dhawaaqyo iyo yeer isu eg'eg oo tixaha xubno looga dhigo oo lagu dhex googgooyo si ay u yeeshaan luuq iyo dhicitaan laysla hela hayo, muusikana ku dhafan tahay, oo dhabaqa iyo deelqaafka ka ilaaliya. Gabaygu, sida maansada xubneheeda kale (geeraar, jiifto, kd.), wuxuu ka hadlaa wax kastoo qofka laabtiisa ku soo dhaca, wuxuuna lee yahay saamays daran oo kan hadalka kale ka xoog weyn; waa laga luuqiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin.

waa la naqliyay ✓

1

gabay¹: m.l (-yo, m.dh) Nooc maansada ka mid ah oo leh qaafiyad, luuq iyo wixi lamida oo aan muusig loo tumin.

2

gabay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Gabay tirin. m.f.dh, gabyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. poem form (long classical Somali epic poetry)

2

gabay v. recite a poem, chant poetry

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) poetic composition; poem (pooem); poetry (powyetari) ~ maanso, gabey, shicir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal taxan oo macno miisaan fiican leh dheh; gabay tiri oo samee. Xaaladda la joogo ka gabay.

2

gabay -ga: (magac, lab, keli) qayb suugaanta ka mid ah oo leh qaafiyad iyo miisaan u gaar ah. Waxa uu gabaygu leeyahay macno iyo duluc uu ku qotomo.

waa la naqliyay ✓

مَنظُومَة، قَصِيدَة، قصيد

waa la naqliyay ✓

1

(Habac-da)

2

Biyaha ku jira ceel duug ah oo aan kolkaas la qodin; aan baxsiis ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

habac¹: m.dh 1. Daal iyo kala daadsanaan wax ku yimaad. 2. Dhereg. 3. Biyo ceel ama weel ku raagey.

2

habac²: f.mg1 (-bcay, -bacday; -bci) 1. Daal iyo kala daadsanaan la kulmid. 2. Wax ka dhergid. 3. Weel biyo sii deyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daal iyo kala daadsanaan wax ku yimaad. 2. Dhereg. 3. Biyo ceel ama weel ku raagey.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stagnant water at the bottom of a well, dregs

2

habac v. stagnate, be reduced to the dregs

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof caajis ah iyo cagajiid. Daahir waa qof karti nagan oo habac ah. Dh: qoyanaan, caajis. Li: firfircoon.

2

habac-a: (magac, lab, keli) biyaha ku jira ceel duug ah oo aan kolkaas la qodin; biyaha ku jira ceel aan baxsiis ahayn.bdb

3

habac-a: (magac, lab, keli) qulubsanaan iyo cagajiid.

4

habac-a: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah ciyaaraha Soomaalida ka mid ah oo ku caan ah Gobolka Hiiraan iyo meelo kale. Ciyaarta habac waxay ka mid tahay ciyaaraha ay sida wada jirka ah u dheelaan ragga iyo haweenku, waana ciyaarta luuqda kaliya ah.

waa la naqliyay ✓

v. retain, preserve

waa la naqliyay ✓

1

de: retain, preserve

2

lx: habal

3

pd: (habalay)

4

ps: v1=

5

key: habal

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) tilmaama qofka kowaad oo wadar ah. Haddi ay socdeen, haban ka daba tegno. Dh: aan, han.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r H. ku dheh: meel isku tuurid (daal iyo wixi lamida dartii).

waa la naqliyay ✓

f. n. sudden entrance (into something)

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu cabbiro falceliska naxdinta. Ninkii markuu libaaxa arkay ayuu habaq yidhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: sudden entrance (into s.t.) (with preposition ku)

2

lx: habaq

3

pd: (dheh)

4

ps: np-f-expr

5

key: habaq

waa la naqliyay ✓

1

(Habar-ka)

2

Dabool; aabbur.

3

2. (Habar-ta) a) Qof dumar ah oo waayeel ah. b) Hooyo; hiindo.

waa la naqliyay ✓

1

habar¹: m.l (-rro, m.dh) Haruubka haanta.

2

habar²: m.dh (-bro, ml.) 1. Naag duq ah. 2. Hooyo. 3. Dubaarad, dubnad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bro, ml.) 1. Naag duq ah. 2. Hooyo. 3. Dubaarad, dubnad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cover, lid

2

habar [feminine] n. old woman, elderly lady; mother

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. old [aged] lady or woman. 2. mother (maader). Ex: habartay ma aragtay? do you see my mother?

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) daboolka wax afbannaan lagu aabbudho.

2

habar -ta: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo waayeel ah. Habar fadhida legdini wax uga fudud. Hurdo habarba korin waydaye, ma anay hilbo i gelin. Dh: duq, cajuusad, wadaad. Li: gabadh.

waa la naqliyay ✓

1

(Habas-ka)

2

Shinbir yar oo u badan inuu dhulka dhabbacdo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Shimbir yar oo midab dambas ah leh oo badanaa dhulka dhabbacda.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] small bird species

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shimbir yar oo dhulka u eg oo minjo yaryar. Badanaa dhulka ayay dhabbacataa. Habastu baadkay wax ku dhirbaaxdaa. Dh: hanbadh, ugubi.

waa la naqliyay ✓

1

de: small bird sp.

2

lx: habas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-col

5

key: habas

waa la naqliyay ✓

1

(Habaw-ga)

2

(qof) meel uu u socdo aan aqoon; lunsan.

waa la naqliyay ✓

m. n. person who has lost his ~ her way

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) unable to find one's way; lost (loost) ~ habaab. Ex: ilmo habaw ah; a lost child

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lun oo jidka saxda ah ka leexo. Dh: ambo, lun, hallaw.

2

habaw -ga: (magac, lab, keli) hallawga ama jidkii saxda ahaa ka dhumid. Dhama'u habaw buu keenaa. Dh: hallaw.

3

habaw -ga: (magac, lab, keli) qof ama wax hallawsan oo meeshii saxda ahayd meel aan ahayn jooga. Dh: hallaw, baadi.

waa la naqliyay ✓

1

bw: habow

2

cf: habaab

3

de: person who has lost his ~ her way

4

lx: habaw

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: habaw

waa la naqliyay ✓

1

(Hobay-ga)

2

Meel dhirteedu sarmaan iyo qansax u badan tahay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul boor ah oo ay ku badantahay sarmaanta iyo qansaxa. 2. H. ah: meel cidla ciirsila' ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. area full of acacia trees

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel dhirteedu sarmaan iyo qansax u badan tahay oo bannaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qansax, sarmaan

2

de: area full of acacia trees

3

lx: hobay

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-loc

6

key: hobay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhar la qaato sii; marashiyey ama arratir.

2

hubay: (fal) qalabka lagu dagaallamo sii, u yeel oo qalabay.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabay-ga)

2

Waxa jaba, waxa la saaro oo lagu kabo; kab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) 1. Kabjad. 2. Qalab nafley jabtay lagu kabo.

waa la naqliyay ✓

m. n. support for something being mended, splint

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, kab la dhac.

2

kabay-ga: (magac, lab, keli) wax jabay waxa la saaro oo lagu kabo ama lagu kabayeeyo, ama suun kabeed inta lagu kabayeeyo. Dh: kab, kabaye.

waa la naqliyay ✓

1

de: support for s.t. being mended, splint

2

lx: kabay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: kabay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tiro markii hore mid ahayd, labo ka dhig.

2

labay: (fal) tallan oo go'aan ka shaki.

3

labay: (fal) ilmo labaad dhal.

4

labay: (fal) labood dhal; dhedig mid aan ahayn dhal.

waa la naqliyay ✓

1

(Qabay-ga)

2

Haruub qabo laga tolay.

waa la naqliyay ✓

m.l Weelka qabada laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m. n. vessel made of fiber

waa la naqliyay ✓

[GABAY] Euphorbia longispina 01

waa la naqliyay ✓

1

(fal) goedka qabada ku samee.

2

qabay-ga: (magac, lab, keli) hadhuub qabo laga tolo. Gorofka qabayga ah geela ku lisa.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haruub

2

de: vessel made of fiber

3

lx: qabay

4

pd: (-ga)

5

ps: n2-m

6

key: qabay

waa la naqliyay ✓

(fal) farsamee; qaabay; hab farsamo u maaree. Dh: tabee, farsamee, leexleexi.

waa la naqliyay ✓

1

(Bandhig-ga) 1. Alaab ganacsi ama masawirro ama wax kale oo si habaysan, meel fagaare ah, la isugu keeno si dadweynuhu u daawado, waxna uga iibsado.

2

2. Carwo yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Habdarra-da)

2

Si xun u habaysan; agaasin xun.

waa la naqliyay ✓

1

(Hannaanin-ta)

2

Hannaan iyo qaab wanaagsan u yeelid: habayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaangoyn-ta)

2

Wax la dhisa hayo ama la tola hayo, qaab u yeelid; habayn; hannaanin; sargoyn; qorshayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaabin-ta)

2

Qaab u yeelid; habayn; jaangoyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Qafalmardax-a)

2

1. (qof) Baxaalli xun; falfal iyo sansaan xun; gurracan.

3

2. (wax) aan si wanaagsan u habaysnayn; hannaan xun.

4

3. Fal diihaal keenay.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dayaxa labadiisa toddobaad ee hore. 2. Habayn dayax leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhaqdhaqaaq habaysan oo ay nafleydu sameyso markay biyo ku dhex jiraan si aayan ugu hafan. la-mid: dabbaal².

waa la naqliyay ✓

m.l (baayoloji) (Dh. asiidh) Asiidh bu'eed ka kooban tiro badan oo niyukliyootaydha ah oo u habaysan si ay u sameeyaan xidhmo keliya.

waa la naqliyay ✓

1

dhismo¹: m.l/dh 1. Farsamada iyo habka wax loo dhiso. 2. (-ooyin, m.l) Wax dhisan sida guri, xafiis iyo wixi lamida. 3. Qoryaha, sarabka iyo wixi lamida ee guryaha qaarkood lagu dhiso. 4. Iskudubbarididda iyo habeynta gabay in muddo ah.

2

dhismo²: m.l/dh (naxwe) Qaabka ay u habaysanyihiin curiyeyaal afeed (sida “foniimyada”, “ereyada”, “oraahyada”), oo ku dhisan xiriirka isdhaafsan ee ka dhexeeya curiyeyaasha.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Si aan habaysnayn u kala yaacid cabsi awgeed (xoolo ugaar iyo wixi lamida). la-mid: dųd².

waa la naqliyay ✓

1

dubbadhac¹: m.l la-mid: dubbadhicid.

2

dubbadhac²: f.mg1 (-cay, -cday; -dhici) Isku d.: is abaabulid; is habayn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) Isku d.: wax abaabulid; wax habayn.

waa la naqliyay ✓