habataqluud

(Abaalgud-ka)

Wanaag iyo samafal laysu galay oo wanaag kale lagu gudo.

abaalgud¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Wax qiimo leh oo la siiyo qof hawl dheeraad ah qabtay; abaalmarin. 2. la-mid: abaalgudid.

abaalgud²: f.mg1 (-day, -dday) U a.: abaal la isu galay mid la mid ah ku beddelid.

abaalgud¹: m.l (-dyo, m.dh) 1. Wax qiimo leh oo la siiyo qof hawl dheeraad ah qabtay; abaalmarin. 2. la-mid: abaalgudid.

abaalgud²: f.mg1 (-day, -dday) U a.: abaal la isu galay mid la mid ah ku beddelid. m.f.dh, abaalgudid.

v., [compound] return a favor, repay a kindness

abaalgud vl. n., [compound] recompense, reward, bonus

-ka: (n) reward (ri-woordh); bonus (boo nes); award (a-woordh) ~ abaalmarin

Ricompensa

Reward

(fal) «u ~» cid wanaag kuu samaysay u abaalceli. U abaalgud cid walba oo wanaag kuu yeelatay, haddii ad weydo wax aad ugu abaalguddo u ducee. Dh: abaalmari.

abaalgud -ka: (magac, lab, keli) mooro ama martabo la guddoonsiiyo qof ama koox waxtar la qaayibay soo hoysay. Madaxweynuhu abaalgud qaali ah ayuu sannadkan hormuudka jaamicadda siiyay.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal isdhaafdhaaf ah ku hadlid. Dh: habataqid, hadaaqid.

m.dh Hamuungorayo.

-da: (magac, dhedig, keli) iniinyo yaryar oo madmadaw oo iyaga ama saliiddooda daawo ahaan loo isticmaalo Nebiguna dawo ku sheegay. Dh: xabasuud, xamasuud, xabbasowdaa.

-ka: (magac, lab, keli) abaaldhac iyo wanaagga oo la gudi waayo.

m.dh Meel aad uga fog qofka hadlaaya.

(fal) hadal isdhaaf ah ku hadal.

abataqan -ka: (magac, lab, keli) hadal isdhaaf ah, ku hadlid.

abataqan -ka: (magac, lab, keli) meel qodan oo dalluun ah. Dh: dalluun, hog, jar, laalley.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg abataqid.

v., [compound] return a favor

a: abaalgud

de: return a favor

lx: amaalgud

pd: (amaalguday)

ps: v1=cmp

key: amaalgud

-ka: (magac, lab, keli) qofka aan nidaamsanayn ee doqonnimo loo badinayo. Dh: marajiid.

bahaluul -ka: (magac, lab, keli) darajo sare oo Rabbi gaadhsiiyo cidda uu jecelyahay ee dhab uga cabsoota, ilaalisana wixii uu faray ee ka tagta wuxuu ka taga yidhi. Dh: saahid, suufi.

(Dabaalad-ka)

Dabaalasho.

m.l la-mid: dabaalasho.

-ka: (magac, lab, keli) dabaal samayn oo biyaha dul sabbayn. Dabaalad ayaan dixda kaga soo tallaabay. Dh: dabbaalad, dabbaalasho.

m.dh la-mid: dabaakhad.

m.dh la-mid: dabaakhid.

(Habaabid-da)

Iska socosho, iyadoo aan dhulka la mara hayo, la kala garanayn; lumid; anbasho.

m.f.dh eeg habow². la-mid: habow¹.

-da: (magac, dhedig, keli) lumid meeshii habboonayd meel aan ahayn la maro. Dh: lumid, ambasho, dayow, asqoobid, hallaabid, habaabis, lumitaan, hallaabitaan.

(Habaarid-da)

Qof, kd., wax xun ugu duceyn; inkaarid.

m.f.dh eeg habaar².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, wax xun iyo dhib Alle uga baryid. Habaaridda laguma degdego. Li: ducayn.

(fal) socod aan kala go' lahayn samee. Dh: habaqlee.

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Si habaqle ah u socosho.

(fal) eeg habaqlay.

m.f.dh eeg habjaq².

m.l (-layaal, m.l/dh) la-mid: habjaq¹.

(Hadaaqid-da)

Sida carruurta hadal-baradka ah u hadlid.

m.f.dh eeg hadaaq². la-mid: hadaaq¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) sida carruurta aan afka baran u dhadhawaaqid. Ilmuhu hadaaqid buu afka ku bilaabaa.

(Halaaqid-da)

Unuunufidda badan oo xoolaha qaarkood, siiba lo'da, oo ay doontaan lafo dibadda lagu qubay oo ay ruugaan.

m.f.dh eeg halaaq². la-mid: halaaq¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) unuunufidda badan oo xoolaha qaarkood, siiba lo'da, oo ay ku raadsadaan lafo ay ruugaan.

halaaqid-da: (magac, dhedig, keli) munuusid guryaha iyo xaafadaha dhexdooda. Dh: suunsuumid, ununuufid.

-da: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ay lafdhabartu ku dhammaato oo labada badhyood dhexdooda ku jirta. Dh: dabaqanaan.

(Xabaalid-da)

Dhulka god uga qodid oo ku qarin; ciid ku rogid; aasid; duugid; asaruurid.

m.f.dh eeg xabaal³. la-mid: xabaal¹, xawaal¹.

-da: (n) burying (beer-ing); interring (in-teer-ing); the act of burying ~ meyd aasid

-da: (magac, dhedig, keli) qabri ku aasid; meel god ah ku duugid. Xabaalidda dadku waa fardulkifaaya. Dh: aasid, duugid, asaruurid.

m.f.dh eeg yabaal². la-mid: yabaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) curub cusub oo jilicsan bixin. Geed waliba yabaalid buu qurux ku leeyahay. Dh: fiilid, magoolid.

yabaalid -da: (magac, dhedig, keli) caajisid. Xaraarada ayaa yabaalidda ligu wacan.

(Abaqaalid-da)

(geed, dad) meel ka rujin oo meel kale ku abuurid; meel ka wadid oo meel kale ku korin; tallaalid.

m.f.dh eeg abaqaal². la-mid: abqaal¹.

-da: (magac, dhedig, keli) geed meel ka baxay, meel kale ku joojin.

-ka: (magac, lab, keli) qof kartidiisu koobantahay oo doqonniimo ku jirto.

m.l Baro badan oo isugu jira midabbo kala duwan.

m.l Dallaayad.

m.l Dallaayad.

-ka: (magac, lab, keli) dallad diyaaradaha lagaga boodo iyada oo cirka duulaysa. Bayloodkii barashuud ayuu ku booday. Dh: baarashuud.

m.f.dh eeg habaaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) qof habaar ku dhacay noqosho.

-ta: (magac, dhedig, keli) socdaal dheer oo xidhiidhsan marid; socod aan kala go' lahayn samayn. Laba habeen oo habaqlayn ah ayaan ku soo gaadhnay magaalada.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habaqlayn.

m.f.dh eeg habaqlee.

/haabatabal/ (adj) la-degi karo (degaan ku habboon).

habitable, adj. - la dagi karo.

f.mg2 (-leeyay, -leysay) Si habjaq ah u socosho.

(fal) si habjaq ah u socosho.

(Halaaqood-ka)

Hamaansiga hurdadu keento.

m.f.l eeg halaaqoo.

v.pat: yawn

-ay I tay: (v) yawn (yoon)

-ka: (magac, lab, keli) hurdo, caajis iyo wixii la mid ah, darteed af kala qaadid. Dh: hahamaasi.

a: halaaqow

de: yawn

lx: halaaqood

nt: halaaqood (ka) [vn2a-m]

pd: (halaaqooday)

ps: v1=pat

key: halaaqood

m.l la-mid: hantaaqood.

-ka: (magac, lab, keli) turaanturrood; hanboorriyood.

m.dh Magacyada derejooyinka daraawiishitii Sayid Max'd Cabdulle Xasan mid ka mid ah.

-ka: (magac, lab, keli) shir sarajoog iyo tubnaan lagu galo oo aan loo fadhiisan.

-ta: (magac, dhedig, keli) muuqaal dad u eg oo meel ka muuqda. Beerta matalluugu samee qof ha la moodee. Dh: magallooti.

-ka: (magac, lab, keli) xanuun lafaha ku dhaca oo jajabiya laakiin laga daawoobo. Qaaxaduud ayaa ku dhacay oo laga daweeyey. Dh: tiinbaylafood.

(Qaballuus-ka)

Nacas dheer oo qaab xun.

m.l (-syo, m.dh) Qof qaangaar ah oo garmaqaatenimo iyo nacasnimo isku darsaday.

m. n. (adj.): rude person; idiot; coarse, crude

-ka: (magac, lab, keli) qof qaab daran oo wax u dhiman yihiin. Qaballuus wax ha weydiin. Dh: nacas.

de: rude person; idiot; [atr.] coarse, crude

lx: qaballuus

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qaballuus

m.l (-dyo, m.dh) Dallad weyn, maro ka samaysan oo diyaaradaha looga soo boodo.

m.l (-dyo, m.dh) Dallad weyn, maro ka samaysan oo diyaaradaha looga soo boodo.

m. n. parachute

-ka: (n) parachute (paarashuut) dallaayad

-ka: (magac, lab, keli) dallad, maro ama wax la mid ah ka samaysan oo cirka diyaaradaha lagaga soo boodo. Dh: baalashuud.

de: parachute

lx: baarashuud

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: dallad {Eng}

key: baarashuud

-ka: (magac, lab, keli) cid ay ku dhacday nafaqo darro. Dabacayuun dababbuur ab ayey walaalo ahaayeen.

(Dabakafuul-ka)

Wiil baabuurka xoojiya oo meel walba u raaca, aan wadinse; wiil shufeerka hawsha baabuurka ka xiga.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

m.l (-llo, m.dh) Wiil caawiya darawalka oo qaabilsan ilaalinta, nadiifinta iyo wixi lamida ee baabuurka.

v. climb on the back (of camel, truck, etc.)

dabakafuul m. n., [compound] boy helper on a truck ~ bus

-ka: (n) a boy who assists or helps the driver of a truck or a bus

-ka: (magac, lab, keli) wiil baabuurta ka xoogsada oo meel walba u raaca aanse wadin. Dh: kirishbey.

-ga: (magac, lab, keli) dameer yar oo hooyadaadii markuu jaqayo labada lugood dhexdooda ka nuuga.

m.dh Meel leh xammuuradda maryaha la gasho.

-da: (magac, hedig, keli) leel xammuuradda maryaha la gasho leh.

m.f.dh eeg habjaqlee.

m. n., [collective] protocol

-ka: (n) protocol (protokool); etiquette (etekeet)