Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Habac-da)

2

Biyaha ku jira ceel duug ah oo aan kolkaas la qodin; aan baxsiis ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

habac¹: m.dh 1. Daal iyo kala daadsanaan wax ku yimaad. 2. Dhereg. 3. Biyo ceel ama weel ku raagey.

2

habac²: f.mg1 (-bcay, -bacday; -bci) 1. Daal iyo kala daadsanaan la kulmid. 2. Wax ka dhergid. 3. Weel biyo sii deyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daal iyo kala daadsanaan wax ku yimaad. 2. Dhereg. 3. Biyo ceel ama weel ku raagey.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. stagnant water at the bottom of a well, dregs

2

habac v. stagnate, be reduced to the dregs

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof caajis ah iyo cagajiid. Daahir waa qof karti nagan oo habac ah. Dh: qoyanaan, caajis. Li: firfircoon.

2

habac-a: (magac, lab, keli) biyaha ku jira ceel duug ah oo aan kolkaas la qodin; biyaha ku jira ceel aan baxsiis ahayn.bdb

3

habac-a: (magac, lab, keli) qulubsanaan iyo cagajiid.

4

habac-a: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah ciyaaraha Soomaalida ka mid ah oo ku caan ah Gobolka Hiiraan iyo meelo kale. Ciyaarta habac waxay ka mid tahay ciyaaraha ay sida wada jirka ah u dheelaan ragga iyo haweenku, waana ciyaarta luuqda kaliya ah.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) carruurta yaryar iyo hooyooyinku yidhaahaan oo macnihiisu yahay 'i xambaar' ama 'kaalay aan ku xambaaree'.

waa la naqliyay ✓

'ha' iyo 'ba' baa kolkol lays xijiyaa oo laysku kabaa (sida: haba yaraatee = ha yaraateeba), ulajeeddaduna ma baddalanto.

waa la naqliyay ✓

class, [conjunction] in any case; always

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) loo adeegsado diidmada qayaxan. Hadduu kula diriray haba u tegin. Dh: ha.

waa la naqliyay ✓

1

de: in any case; always = ha + -ba

2

lx: haba

3

ps: class + conj

4

key: haba

waa la naqliyay ✓

1

(Babac-a, Babac-da)

2

1. Meel taag ah oo dululub ah; hoobad.

3

2. Gudub.

waa la naqliyay ✓

1

babac¹: m.l/dh (-cyo, m.l) 1. Daaddagga buurta ama taagga; hoobad. 2. Si aan toos ahayn ee wax loo dhigo. 3. la-mid: babcid.

2

babac²: f.g/mg1 (-bcay, -bacday; -bci) 1. (f.g) Wax si dadab ah u dhigid. 2. (f.mg) Ka b.: wax jaho uu ku toosnaa ka weecin.

waa la naqliyay ✓

1

babac¹: m.l/dh (-cyo, m.l) 1. Daaddagga buurta ama taagga; hoobad. 2. Si aan toos ahayn ee wax loo dhigo.

2

babac²: f.g/mg1 (-bcay, -bacday; -bci) 1. (f.g) Wax si dadab ah u dhigid. 2. (f.mg) Ka b.: wax jaho uu ku toosnaa ka weecin. m.f.dh, babcid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. slope; diagonal; crossing

2

babac v. place face down, put something across something else

waa la naqliyay ✓

1

-a: (adv) sideways (saaydh weeyz) also sidewise (saaydh waays)

2

babac -babcay day: (v) turn sideways

3

-u babacdhig -ay/day: (v) oppose (op powz) Ex: u babacdhig cadawga; oppose the enemy iska celi. -Syn: fight, combat, resist, withstand, contest

waa la naqliyay ✓

1

babac¹: (fal) walax gudub; dhan u janjeedhi. Babac looxa oo maydh.

2

babac -a: (magac, lab, keli) buurta sinteeda ama dhinaceeda. Anigoo bannaan arkaaya maxaa babac isaari. Dh: dhaban.

3

babac -a: (magac, lab, keli) dhinaca iyo sinta wax walba. Babac u dhig dhiisha biya kuma jiraane.

waa la naqliyay ✓

Dhaban, dhinac.

waa la naqliyay ✓

1

dabac¹: m.l la-mid: debcid.

2

dabac²: f.mg1 (-cay, -cday) la-mid: debec².

waa la naqliyay ✓

m. n. manner, behavior, character

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) habdhaqanka wanaagsan ee bini'aadamku ku wada noolaado. Deegaay dabacwanaagey, adaan dumar oo dhan kaa doortay.

waa la naqliyay ✓

1

a: dabci

2

de: manner, behavior, character

3

lx: dabac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: dabac

waa la naqliyay ✓

1

gabac¹: m.l Hodmid meel ama wax hodmo.

2

gabac²: f.g1 (-cay, -cday) Hawl, arrin iyo wixi lamida hodid.

waa la naqliyay ✓

v. retain, preserve

waa la naqliyay ✓

1

de: retain, preserve

2

lx: habal

3

pd: (habalay)

4

ps: v1=

5

key: habal

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) tilmaama qofka kowaad oo wadar ah. Haddi ay socdeen, haban ka daba tegno. Dh: aan, han.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r H. ku dheh: meel isku tuurid (daal iyo wixi lamida dartii).

waa la naqliyay ✓

f. n. sudden entrance (into something)

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu cabbiro falceliska naxdinta. Ninkii markuu libaaxa arkay ayuu habaq yidhi.

waa la naqliyay ✓

1

de: sudden entrance (into s.t.) (with preposition ku)

2

lx: habaq

3

pd: (dheh)

4

ps: np-f-expr

5

key: habaq

waa la naqliyay ✓

1

(Habar-ka)

2

Dabool; aabbur.

3

2. (Habar-ta) a) Qof dumar ah oo waayeel ah. b) Hooyo; hiindo.

waa la naqliyay ✓

1

habar¹: m.l (-rro, m.dh) Haruubka haanta.

2

habar²: m.dh (-bro, ml.) 1. Naag duq ah. 2. Hooyo. 3. Dubaarad, dubnad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bro, ml.) 1. Naag duq ah. 2. Hooyo. 3. Dubaarad, dubnad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cover, lid

2

habar [feminine] n. old woman, elderly lady; mother

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. old [aged] lady or woman. 2. mother (maader). Ex: habartay ma aragtay? do you see my mother?

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) daboolka wax afbannaan lagu aabbudho.

2

habar -ta: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo waayeel ah. Habar fadhida legdini wax uga fudud. Hurdo habarba korin waydaye, ma anay hilbo i gelin. Dh: duq, cajuusad, wadaad. Li: gabadh.

waa la naqliyay ✓

1

(Habas-ka)

2

Shinbir yar oo u badan inuu dhulka dhabbacdo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Shimbir yar oo midab dambas ah leh oo badanaa dhulka dhabbacda.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] small bird species

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shimbir yar oo dhulka u eg oo minjo yaryar. Badanaa dhulka ayay dhabbacataa. Habastu baadkay wax ku dhirbaaxdaa. Dh: hanbadh, ugubi.

waa la naqliyay ✓

1

de: small bird sp.

2

lx: habas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-col

5

key: habas

waa la naqliyay ✓

1

(Habaw-ga)

2

(qof) meel uu u socdo aan aqoon; lunsan.

waa la naqliyay ✓

m. n. person who has lost his ~ her way

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) unable to find one's way; lost (loost) ~ habaab. Ex: ilmo habaw ah; a lost child

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lun oo jidka saxda ah ka leexo. Dh: ambo, lun, hallaw.

2

habaw -ga: (magac, lab, keli) hallawga ama jidkii saxda ahaa ka dhumid. Dhama'u habaw buu keenaa. Dh: hallaw.

3

habaw -ga: (magac, lab, keli) qof ama wax hallawsan oo meeshii saxda ahayd meel aan ahayn jooga. Dh: hallaw, baadi.

waa la naqliyay ✓

1

bw: habow

2

cf: habaab

3

de: person who has lost his ~ her way

4

lx: habaw

5

pd: (-ga)

6

ps: n2a-m

7

key: habaw

waa la naqliyay ✓

1

(Habay-ga)

2

Weel cusub oo la tolay (gocoy), kolka biyo ama wax kale oo la mid ah lagu shubo, sii deynta uu sii daayo, oo dhibcuhu aayar aayar, daldaloollada tolmada uga soo baxbaxaan.

waa la naqliyay ✓

1

habay¹: m.l 1. H. ah: weel cusub oo la tolay, markaa la agloolay oo hoorihii lagu shubo sii daaya. 2. la-mid: habyid. la-mid: habayo.

2

habay²: f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Weel dareere lagu shubay sii dayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-byay, -bayday; -byi) Weel dareere lagu shubay sii dayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. leak; condition of new woven vessel that leaks slightly; special utensil for feeding a baby

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hannaani oo qurxi; nidaami oo hagaaji.

2

habay-ga: (magac, lab, keli) weel dhawaan la tolay oo cusayb ahaan wixii lagu shubo u sii daaya ama ay uga tiftifqaan. Habaygii biyaha qubay, miyuu dhibic hanbeeyaa. Dh: gocay, habayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: leak; condition of new woven vessel that leaks slightly; special utensil for feeding a baby

2

lx: habay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: habay

waa la naqliyay ✓

1

(Halac-a)

2

1. Warmaha waaweyn jaadadkooda jaad kamid ah.

3

2. Qof aad u cir weyn.

4

3. Uumi kulul; hongorre; olol; hafeef (ama holoc).

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Uumi kulul. 2. Olol. 3. H. ah: qof hamuun gorayo leh ama aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Uumi kulul. 2. Olol. 3. H. ah: qof hamuun gorayo leh ama aad u cir weyn.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. greedy man, person with a very large appetite

2

halac m. n. large spear

3

halac m. n., (mass n.): hot wind ~ air; flame

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m greedy, person with a very large appetite; large spear (warrior); hot wind ~ air; flame (tempremental)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) greedy, unsated, unsatisfied man, usually in terms of food ~ dhuuni-ga

2

halac -leh: (adj) twinkling; flashing on and off

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ku dhashay meel qorrax, kulayl iyo halase ka jiro.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) jaad ka mida jaadadka warmaha. Dh: waran.

2

halac -a: (magac, lab, keli) qof aad u cir weyn; qof cuntada aad ugu taggan.

3

halac -a: (magac, lab, keli) uumi kulul oo meel ka soo burqada. Alloow halaca naareed naga badbaadi. Dh: holac, hulac. halase.

waa la naqliyay ✓

1

(Harac-a)

2

Wax qiro weyn leh ama cumur ah, hooska ay lee yihiin ama ay bixiyaan; hoos weyn oo qabow; hoos aan qorraxood ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Hoos weyn oo qabow oo ay geedaha waaweyni yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. shade tree species

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) shadowy (shaa-dhowi); especially the shadow of a tree

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) eeg hadhac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: har

2

de: shade tree sp.

3

lx: harac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: harac

waa la naqliyay ✓

1

(Labac-a)

2

1. Gaaddo, laab, naaso.

3

2. (xoolo) Candho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Xabad baruur leh. 2. Candho xoolaad oo baruur leh.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] udder, breast ~ breasts

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) gaaddada hore ee kugu soo beegan kolka uu qofku ku hor taagan yahay. Labaca iyo laabtiyo, laggaygaan ku seexshoo lurba kuuma gaysane. Dh: gaaddo, laab, xabad.

2

labac-a: (magac, lab, keli) candhada xoolaha.

waa la naqliyay ✓

1

cf: candho; gaaddo, laab

2

de: udder, breast ~ breasts (usually referring to that of an animal)

3

lx: labac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-col

6

key: labac

waa la naqliyay ✓

m.l Dhagax, dhadhaab iyo wixi lamida oo aad u adag oo qalabka qodidda iyo jabintu ayan burburin karin.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado sanqadha jabka gaar ahaan lafaha. Tagoogta dheer ayuu qabac ka yidhi. Dh: balaw.

waa la naqliyay ✓

1

tabac¹: m.l la-mid: tacbid.

2

tabac²: f.g1 (-cay, -cdas) la-mid: tacab².

waa la naqliyay ✓

tabac, n.m. - buuriga; toobaako; meesha sigaarka laga gato; tobakaayada.

waa la naqliyay ✓

1

(Habcid-da)

2

(biyo) Habac noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax habac ku dhacay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg habacsan. la-mid: habacsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: habacsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg habac².

waa la naqliyay ✓

/flaabi/ (adj) habacsan, (jil-jilicsan)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof aan firfircoonayn oo jiljilicsan. Nin habacsan xil looma dhiibo. Dh: jilicsan, qoyan. Li: firfircoon.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka jilicsan ee karti la'aan darteed kala daadsan. Dh: habacyac, doqon. Li: firfircoone. Wa: habacsaneyaal.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) habac ama qof cagajiid ah noqosho. Dh: habacsanaan.

2

habcid-da: (magac, dhedig, keli) biyo habac ah oo ceel ku raagay noqosho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ku dheggenaansha ra'yiga. Li: habacsanaan, ilnugayl.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin wanaagsan oo dadku u arkaan inuu yahay ninka kolba meesha la joogo ku habboon. Dh: ninkarmeed, geesi, halyay, hanad. Li: habac, maangaab.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof habac ah oo wax walba isagoon ka fiirsan aqbala. Ninkaasi naf ma leh oo waa hayaale. Dh: dameeridhanraacday.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geel asoos oo godolkii iyo fayliskii wanaaji.

2

kaskaas: (fal) waxqabad kasta meelmarintiis hannaani oo haldhac iyo habac ka dhawr. Dh: nadaami, habee.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid dabacsan oo naxariis leh. Dh: dabacsan.

2

labacsan: (tilmaame) mid aan adkayn ama jilicsan; mid qaqabaw oo aan firfircoonayn. Dh: habacsan, qaqabaw. Li: firfircoon.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax qoyan oo ay raad biyood ka muuqdaan ahaan. Dharka qoya- naanta ha ku dhigin. Li: engegnaan.

2

qoyanaan-ta: (magac, dhedig, keli) qof jilicsanoo qaqabaw ahaan. Wiilku qoyanaanta kuma dhalan waa ogaan. Dh: habacsanaan. Li: firfircoonaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) fadhi keli meel la kuudado oo murug tusa. Dh: barraaq, habac.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) socod habacsan oo ciirciir ah. Intuu cayilay buu kolkuu dhaqaaqaba wadhacda hayaa.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qarbaqarbo iyo habacsanaan loo guuro.

2

xabawar-ka: (magac, lab, keli) naq la doonashada xoolaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: new well; water from a new well; anything that is extracted from s.t. else Opp: habac

2

lx: baxsiis

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: baxsiis

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabbac-a)

2

Xagga caloosha iyo beerka oo loo jiifsado.

waa la naqliyay ✓

1

dhabbac¹: m.l 1. Si loo seexdo oo qofku caloosha dhulka dhigto. 2. la-mid: dhabbicid.

2

dhabbac²: f.g/mg1 (-cay, -cday; -bici) Si loo seexdo oo qofku caloosha dhulka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Si loo seexdo oo qofku caloosha dhulka dhigto. 2. la-mid: dhabbicid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] flatness, proneness

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) jiif bogga loo jiifsado oo sidiii wax is qarinaya la is muuq yareeyo.

2

dhabbac-a: (magac, lab, keli) shinbir yar oo isku qariya tigaadda oo adoon arkayn kaa hor duula.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhanbacaad

2

de: flatness, proneness

3

lx: dhabbac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-abs

6

key: dhabbac

waa la naqliyay ✓

m.dh (-cyo, m.l) Buur dhinaceeda hoose.

waa la naqliyay ✓