habaarraan

(tilmaame) si argagax ku jiro u baraarugsan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg habaabid.

m.f.dh eeg habaarran.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, xumaa, Alle uga baryid; habaartamid.

m.f.dh eeg xambaaran. la-mid: xambaarnaansho, xambaarsanaan, xambaarsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabarka ku hayn oo dusha ku sidid. Dh: xanbaarnaan.

m.l la-mid: baarid².

-ka: (magac, lab, keli) wax walba intiisa sare. Baaraanka qaado, laakiin badhka kale anigaa leh.

(Baarran-ka)

1. Hadal.

2. Afeef, ballan.

baarran¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa firkad gaar ah lagu cabbirayo; hadal; afeef. 2. la-mid: baarramid.

baarran²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La b.: cid hadal la yeelasho.

baarran¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) Dhawaaq afka ka soo baxa firkad gaar ah lagu cabbirayo; hadal; afeef.

baarran²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La b.: cid hadal la yeelasho. m.f.dh, baarramid.

m. n. conversation, talk, speech

-ka: (magac, lab, keli) hadal caadi ah ku sheekaysi. Si fiican baa xalay loo baarramay.

baarran: -ka: (magac, lab, keli) hadal sii teelladhigasho ah. Dh: afeef, shardi, ballan.

bw: afeef, ballan

de: conversation, talk, speech

lx: baarran

pd: (-ka)

ps: n2c-m

syn: hadal

key: baarran

(Haaraan-ka)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay ama noqday oo la isku eedeeyo, laysku dagaalo, wax laysaga sheego; hiif; canaan.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo. la-mid: haaraamid.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn. m.f.dh, haaraamid.

v. blame, reprove

-ka: (n) censure (sensher); reproof (ripruuf)

(fal) wax xumaaday, ciddii ka masuulka ahayd, ku eedee. Dh: hiif, canaano.

haaraan -ka: (magac, lab, keli) canaan hiif leh. Dh: foolxagad, eed, canaan, hiifid, haaran.

de: blame, reprove

lx: haaraan

nt: haaraan (ka) [vn-m] 'reproof, blaming'

pd: (haaraamay)

ps: v1=

key: haaraan

m.l (-no, m.dh) Cayayaan lix lugoodle ah, dalalka kulul ku nool, oo dib sun xambaarsan oo uu wax ku qaniino leh. la-mid: hanraar, harraar.

m.l (-no, m.dh) Cayayaan lix lugoodle ah, dalalka kulul ku nool, oo dib sun xambaarsan oo uu wax ku qaniino leh. la-mid: hanraar, harraar.

m. n. scorpion

-ka: (magac, lab, keli) cayayaan jaadad kala duwan leh oo dabo soo qalloocda oo sun wadata wax ku turqa. Dh: daba'aleel, dibqallooc.

de: scorpion

lx: harraan

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: dabaqallooc

key: harraan

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) la-mid: gabran.

name-m he who misses his mother. Lit: he who his mother died after his birth because of birthing difficulties

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan la nidaamin ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan la nidaamin ahaansho. m.f.dh, habdarnaan.

Comp. adj., (ie. n., adj.): badly off; poorly organized, disorganized, disorderly

(tilmaame) si xun loo habeeyey.

de: badly off; poorly organized, disorganized, disorderly

lx: habdaran

pd: (habdarnaa)

ps: adj-cmp

key: habdaran

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Neef geel ah wax hawaar leh ahaansho. 2. la-mid: hawaarsan.

(tilmaame) mid khasban; la khasbay.

m.l (-nno, m.l) Libaax badeed madow oo halis ah. la-mid: neberoon.

m. n., [collective] large black shark species, that is very dangerous

-ta: (magac, dhedig, keli) jaad libaaxbadeedka ka mid ah oo aad u weyn oo madaw.

a: neberoon

de: large black shark sp., that is very dangerous

lx: nabaraan

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: nabaraan

m.dh la-mid: afdarnaan.

-ta: (magacwadareed) toddobada xiddigood ee loo yaqaan ururka, idaha ama laxaha.

(Habbanaan-ta)

Si habban ahaan.

m.dh la-mid: habboonaan.

f. n., [abstract] correctness, rightness

-ta: (magac, dhedig, keli) si habban ama toosan ahaan. Aad baan ugu farxay sida habbanaanta leh ee aad xaajada u gashay. Dh: haboonaan, wanaagsanaan, toosnaan.

a: habboonaan

de: correctness, rightness

lx: habbanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: habbanaan

m.f.dh eeg habsan. la-mid: habsamaansho, habsami.

-ta: (magac, dhedig, keli) cuddoonaan iyo qummanaan; hannaan wanaagsan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax barraaq u fadhiya ahaansho. la-mid: hawaaran.

(itlmaame) sumad hawaar ah loo sameeyey.

m.f.dh eeg nabarree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhawacyo badan gaadhsiin. Dh: qoonqoomid.

m.f.dh eeg abbaaran². la-mid: abbaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku beegnaanta dhacdo ee milay ama meel.

m.f.dh eeg cagaaran. la-mid: cagaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cagaaran oo doog u eg ahaan.

m.f.dh eeg dahaaran. la-mid: dahaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dahaar leh ahaan. Dahaarnaantu alaabta dhawraarin bay u noqotaa. Dh: dahaadhnaan.

m.l (-bayaal, m.l/dh) 1. Qof dhib badan. 2. Qof waalidkii habaaray.

m.l (-bayaal, m.l/dh) 1. Qof dhib badan. 2. Qof waalidkii habaaray.

m. n. cursed man ~ male

-habaarqabaha: (n) accursed male

-ha: (magac, lab, keli) qof xun oo habaar ku dhacay. Habaarqabe hoodo kuma reeyee, ducaan ku hantinay habeen wacane hee dheh! Li: ducaqabe.

de: cursed man ~ male

lx: habaarqabe

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: habaarqabe

m.f.dh eeg habaysan². la-mid: habaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) hab iyo hannaan fiican u dhignaan. Dh: hannaansanaan.

m.f.dh eeg halaagan². la-mid: halaagnaansho, hallignaan, hallignaansho.

v. converse with someone

de: converse with s.o.

lx: la baarran

pd: (baarramay)

ps: v1=expr

key: la_baarran

(Qataarnaan-ta)

1. Wax qataaran ahaan; xirnaan.

2. Sixranaan.

m.f.dh eeg qaraaran². la-mid: qataarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax sixran ahaan. Dh: falnaan, sixranaan, baabnaan.

qataarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) quful ku xidhnaan. Albaabka qataarnaanta ku daa oo ha furin. Dh: xidhnaan, qafilnaan. Li: furnaan.

m.f.dh eeg xabaalan. la-mid: xabaalnaansho.