habaarqabto

-inkaarqabtata: (n) cursed female or woman

m.f.dh eeg haybaarso. la-mid: haybaarsad, haybaarsi.

m.f.dh eeg khabaarso. la-mid: khabaarsad, khabaarsi.

-da: (magac, dhedig, keli) warar iyo xog ka raadsasho; waraysasho; akhbaarsasho.

f.g3 (-btay, -batay) 1. Wax intooda badani khasaaray inta ka hartay badbaadin. 2. Neef jirro ama caato awgeed la fariistay kicin.

f.g3 (-btay, -batay) 1. Wax intooda badani khasaaray inta ka hartay badbaadin. 2. Neef jirro ama caato awgeed la fariistay kicin. m.f.dh, dabaqabasho.

v. catch ~ seize by the tail; reach; follow up

(fal) qabo oo badbaadi wax halis ku jira ama ku soo foolleedahay.

de: catch ~ seize by the tail; [ext.] reach; follow up

lx: dabaqabo

pd: (dabaqabtay)

ps: v3b=tr

key: dabaqabo

La habaaray; habaar ku dhacay; habaar qaba; inkaaran.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho.

habaaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax habaar ku dhacay ahaansho. m.f.dh, habaarmid.

habaaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax habaar ku dhacay noqosho. m.f.dh, habaarnaan.

der. [adjective] cursed, accursed

(adj) being under a curse: cursed (keersidh); doomed (dhuumidh); accursed (a-keersidh)

(tilmaame) qof habaar ku dhacay: qof habaar qaba; qof inkaaran. Li: ducaysan.

de: cursed, accursed

lx: habaaran

pd: (habaarnaa)

ps: adj-der

key: habaaran

f.mg3 (-stay, -satay) Wax abaari ku dhacday noqosho (meel). la-mid: abaarso.

(fal) roobla'aan iyo nabaadguur ha kugu dhacaan.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) (dii.) In Eebbe cid waxyeello gaarsiiyo baryid.

(fal) Ilaahay dhib iyo kadeed cid kale u weydii. Li: ducee.

habaarran -ka: (magac, lab, keli) xumaan iyo dhib Alle, cid kale uga baryid. Habaarranka qof dhibban baa loo banneeyay. Li: ducayn.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Is habaarramid (laba qof).

v. curse each other, hurl curses at one another

(fal) eeg habaarran.

habaartan-ka: (magac, lab, keli) cid kale, wax xun, Alle uga bari. Dh: habaarran.

de: curse each other, hurl curses at one another

lx: habaartan

pd: (habaartamay)

ps: v1=recip

key: habaartan

f.mg3 (-cday, -ctay) U h.: qof dhibaato haysato ehelo u qayladhaansasho.

v., [compound] call on one's mother's kin for help; ask for assistance

-habarwacday / habarwacatay: (v) emergency call for help, especially for one's tribe at time of danger

(fal) dadka aad dhanka habarta wax ka wadaagtiin oo dhan, garab iyo hiil weydiiso; dadka aad tolka tihiin qayladhaan u dirso. Dh: qaylso, qayladhaanso.

de: call on one's mother's kin for help; ask for assistance

lx: habarwaco

nt: habarwacad (ka) [vn-m], habarwacasho (/da) [vn-f]

pd: (habarwacday)

ps: v3b=cmp

key: habarwaco

(Qabaanqab-ta)

Carsaanyada jaadadkeeda mid kamid ah.

qabaanqab¹: m.l Ci' iyo socsocod badan oo ay riyuhu sameeyaan marka ay waayaan arigii ay ku jireen. la-mid: qawqab¹.

qabaanqab²: m.dh Jaadadka carsaanyada nooc ka mid ah.

qabaanqab³: f.mg1 (-bay, -btay) Ri' arigii ay ku jirtay ka luntay ama laga saaray ci' badan iyo dhaqdhaqaaq sameyn. la-mid: qawqab².

f. n. crab species

(fal) u ci' sidii riyo qawqamaya.

qabaanqab -ka: (magac, lab, keli) gurxan iyo sawaxan ay riyuhu sameeyaan kolkay wax kala boobayaan. Dh: qawqam, qawqab.

qabaanqab -ta: (magac, dhedig, keli) qolofleyda badda jaad ka mid ah oo qolof adag dusha ku leh oo waqti badanna debedda joogi karta. Waxan maanta ku qadeeyey qabaanqab. Dh: carsaanyo, qawqab.

cf: carsaanyo

de: crab sp.

lx: qabaanqab

pd: (-ta)

ps: n-f

key: qabaanqab

-da: (magac, dhedig keli) dadka xabaalaha ka shaqeeya ee qoda. Dh: xafaarato.

-da: (magac, dhedig, keli) dadka qabuurta qoda ee lacagta ku qaata. Xafaarato qabri ma weydo.

(Xamaarata-da)

Nafleyda inteeda xamaarasho ku socota: waxay lee yihiin lugo gaaggaaban oo gummudyo la moodo (diin, yaxaas, kd.).

m.dh.u Nafleyda inteeda xamaarasho ku socota: waxay leeyihiin lugo gaaggaaban oo gummudyo la moodo (diin, yaxaas, kd.).

m.dh.u Nafleyda inteeda xamaarasho ku socota: waxay leeyihiin lugo gaaggaaban oo gummudyo la moodo (diin, yaxaas, kd.).

f. n., [collective] creatures that crawl, e.g., crocodile, tortoise

-xamaaratada: (n) reptiles (rep-talis)-, animals that crawl

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan sida maanso lugalayda ah oo maqasha iyo xayawaanka yaryar cunta. Dh: jiidato.

xamaarato -da: (magacwadareed) magac guud oo ka dhexeeya xayawaanka bogga ku socda oo dhan mid luga gaagaaban iyo mid aan lahaynba.

de: creatures that crawl, e.g., crocodile, tortoise (reptiles excluding snakes)

initial: x

lx: xamaarato

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: xamaarato

كُلِّ مَا يَرْحَفَ زَجَّافَاتِ

m.dh la-mid: abaarsad, abaaraysasho.

m.f.dh la-mid: gabrasho.

m.dh.u Dad ugaarsiga ku nool.

m.dh.u Dad ugaarsiga ku nool.

-da: (magacwadareed) dad soo laysta oo soo qadhaabta ugaadha. Dh: gabraaraysato, dabato, ugaadhsato.

m.f.dh eeg habaaran². la-mid: habaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof habaar qaba ahaan. Dh: inkaarnaan. Li: ducaysnaan.

(Habaarraan-ta)

Wax habaaran ahaan; (ama habaarnaan).

f. n., [abstract] state of being cursed

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la habaaray ahaan.

de: state of being cursed

lx: habaarraan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: habaarraan

f.mg3 (-bay, -btay) Albaab handaraab ku xirasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dad aan wax war ah hayn. Dh: warmoog: xogmoog. warla'.

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Ka a.: meel jahadeeda meel kale uga tilmaan qaadasho.

(fal) (ka ~) meel ka dhaqaaq adiga oo mid kale u socda.

abbaarqaado: (fal) meesha aad u socoto garo oo ha kuu caddaato.

m.f.dh eeg habaarran.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, xumaa, Alle uga baryid; habaartamid.

m.f.dh eeg habaartan.

-da: (magac, dhedig, keli) barraaqsadka iyo fadhi aan habaysnayn oo kala baahsan fadhiisi. Dh: hawaarsad.

-ka: (magac, lab, keli) safar isku diyaarin.

m.f.dh eeg qabaanqab³. la-mid: qawqabid.

-da: (magac, dhedig, keli) qawqamid oo cod iyo sawaxan badan samayn. Riyo wax la siiyay qabaanqabid ma daayaan.

m.l/dh la-mid: habaarnaan.

(fal) (ku ~) dhacdo hore, cashar ha kuu noqoto oo waaya'argnimo ka dhaxal. Dh: waantow.

m.f.dh eeg dharaarso. la-mid: dharaarsad, dharaarsi.

(xidhiidhiye) tilmaamaya diidmo ama waxba la'aan adag.

-ha: (magac, lab, keli) tageero la'aan wax dhabarka u ridasho: iyadoon lagu caawin wax dhabarka saarasho.

(Xanbaarsasha-da)

Si xanbaarsi ah u qaadasho.

sécheresse.

(Abaarayn-ta)

Abaar ka dhigid.

m.f.dh eeg abaaree. la-mid: abaaraysiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul iyo deegaan barwaaqo ahaa, xaalufin ama abaar ku ridid.

inch. v. become drought-stricken (of a place)

a: abaarow

de: become drought-stricken (of a place)

lx: abaaroob

pd: (abaaroobay)

ps: v1=inch

key: abaaroob

m.l la-mid: abaarsasho.

-ka: (magac, lab, keli) deegaan abaari heshay noqod.

s.m. - qalab; habdhis.

(Baaqasha-da)

Wax dhici lahaa oo aan dhicin; meel la aadi lahaa ama la iman lahaa iska deyn ama dib u dhigasho.

m.f.dh eeg baaqo. la-mid: baaqad.

vl. n. failure to arrive ~ occur; remaining absent

-baaqashada: (n) arrival or departure cancellation

-da: (magac, dhedig, keli) wax daba mara oo ka dibdhaca waqtigii lagu waday in uu dhaco ama uu yimaaddo. Dh: dibudhac, dibdhac.

a: baaqad (ka) [vn-m]

de: failure to arrive ~ occur; remaining absent

lx: baaqasho

pd: (/da)

ps: vn-f

see: baaqo

key: baaqasho

(Baarasha-da)

(nafley culus) jiif ku galgalasho; ku rafasho; is rogrogid.

m.f.dh eeg baaro. la-mid: baarad.

m.f.dh eeg bąaro. la-mid: bąarad.