haarrin

-ka: (magac, lab, keli) dab, nal iyo wax la mid ah, dhidid. Daarriin dab xaabo la soo daldalaa ka horreysa.

(Hawaarin-ta)

(summad) Hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg, ku daliigid, ku dhufasho.

m.f.dh eeg hawaari.

-ta: (magac, dhedig, keli) si hawaar iyo kaladaadsani ah u fadhiisin.

hawaarin -ta: (magac, dhedig, keli) hawaar ku dhigid; ul reebta raad hawaar u eg la dhicid ama ku dhufasho.

hawaarin-ta: (magac, dhedig, keli) sumad hawaar ah ku dhigid.

(Maarriin-ka)

(midab dad) Madow dhiig furan; casaan iyo madow ka dhexeeya.

m.l Midab dadka u gaar ah oo u dhexeeya casaan iyo madowga.

m.l Midab dadka u gaar ah oo u dhexeeya casaan iyo madowga.

m. n., [abstract] complexion between red and black; of a brownish red color

clair (couleur).

- ah / ka: (adj / n) [Color] brownish color

-ka: (magac, lab, keli) midabbada dadka midab u dhexeeya caddaan iyo madaw oo ah midabka Soomaalida iyo quruunta u eg. Maarriin casaan galay, waa midab u gaaree, gobsanaa hablahayagu. Dh: masciideed.

cf: maar

de: complexion between red and black; of a brownish red color

lx: maarriin

pd: (-ka)

ps: n0-m-abs

key: maarriin

(Arrin-ka, Arrin-ta)

Talo, hadal iyo in wax laga qabto u baahan; xaal; talo; xaajo.

m.l/dh (-imo, m.l) Talo, hadal iyo in wax laga qabto u baahan; xaajo.

m.l/dh (-imo, m.l) Talo, hadal iyo in wax laga qabto u baahan; xaajo.

f. n. matter, affair, case, problem, situation, topic, question, clause, provision

-ta: (n) a subject of concern, feeling, or action: matter (maa ter)-, a state of affairs; a situation; case (keeys) ~ xaajo

Argomento; oggetto

Issue; subject

-ka: (magac, lab, keli) male iyo fikir laga tashanayo. Dh: talo, xaal, xaajo.

arrin -ta: (magac, dhedig, keli) xaajo ama hawlo taladeedu taagantahay.

de: matter, affair, case, problem, situation, topic, question, clause, provision

lx: arrin

pd: (-ta ~ -ka)

ps: n1-f, n2c-m

key: arrin

(fal) cid kale, maanka ka qaad oo waal. Dh: welfi.

(Harin-ta)

Meel hoos ah, geyn.

m.f.dh eeg hari. la-mid: harayn, haris¹.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos leh, geyn. Dh: hadhin, haris.

baarin¹: m.f.dh la-mid: baariyid.

baarin²: m.dh Meesha gacatada laga qoto.

-ta: (magac, dhedig, keli) badeeco la naadiyay qof u xukumid.

(Baarri-ga)

Qof waalidkii dhalay jecel oo wuxuu u qaban karo u qabta; waalidka okobban oo u sama fala.

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

m. n., [collective], (adj.): person loyal to his/her parents; faithful, obedient

-ah: (n) obedient child, especially to his or her parents

baarri -ga: (n) obedient son, especially to his parents see [eeg] baarriyad

-da: (magac, dhedig, keli) ubbo calool weyn oo subagga lagu shubto. Dh: qunbe, tebbed.

baarri -ga: (magac, lab, keli) qofka yeela amarka labada waalid ee dhalay; qofka u dheganuglaada labadiisa waalid. Baarrigu janaduu galaa. Dh: muddeec, ducaqabe. Li: waalidinkaar, caaq.

cf: muddeec

de: person loyal to his/her parents; [atr.] faithful, obedient

lx: baarri

pd: (-ga)

ps: n2a-m, n7-m

key: baarri

m.dh la-mid: caaryid.

-ta: (magac, dhedig, keli) kodhe, haan iyo wixii la mid ah, in yar ka soo shubidda caanaha la lulayo iyadoo la eegayo inay baxday iyo in kale. Daarinta caanaha la lulayo carruurta jecel. Dh: daaris.

-ta: (magac, dhedig, keli) soo korodhka wax cusub oo aan hore loo ogayn.

darrin -ta: (magac, dhedig, keli) xaalad soo korodhay.

m.f.dh eeg faari.

-ta: (magac, dhedig, keli) caano fadhiisin oo faar u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona sii saadaalin. Dh: saadaalin, oddorosid.

nickname; name-f good housewife, good woman

(Haadin-ta)

Badarka la tumay, kd., oo inti kor la geeyo ama loo sayro hoos loo soo daadsho ama loo soo qubo si neecawdu u dhexmarto oo buunshaha u bitiso; duulin; buubin; (ama haatin).

m.f.dh eeg haadi. la-mid: haadis¹, haatin.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudh la tumay iyo wixii la mid ah oo inta weel lagu shubo ee kor loo saydho buushiga iyo qashinka laga tuuro. Haadinta hadhuudhka xilliga dabaysha ayaa lagu beegaa. Dh: hufid.

haadin -ta: (magac, dhedig keli) «u» qof meel fog jooga gacanta u lulid si uu kuu arko. Haadintayda miyaanad arkayn gellin baan gacanta kuu lulaye?

(Haamin-ta)

Kasha iyo laabta arrin ku hayn, ka dhisid, ka maamulid; hindisid; taawin; saababayn; maamin.

m.f.dh eeg haami.

-ta: (magac, dhedig, keli) arrin kashka iyo laabta ku hayn; maanka ka maamulid oo ka dhisid. Dh: hammiyid, maamin, taawin, sababayn.

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, guulguulid. Dh: haaraan.

(Haarid-da)

Dhuldhac diidid; werfid; harjadid; madaxdhulladhicid.

m.f.dh eeg hąar².

-da: (magac, dhedig, keli) calaamad wejiga ama dhabarka lagaga dhigo ilmaha dhashay ama wanka adhiga lagu darayo ee sumalka.

haarid -da: (magac, dhedig, keli) dhuldhac ama welfid maanka la iska qaado. Dh: harjadid, welfid.

m.f.dh la-mid: haadin.

vl. n. winnowing; misleading, disorienting, leading astray

a: haadin

de: winnowing; [ext.] misleading, disorienting, leading astray

lx: haatin

pd: (-ta)

ps: vn-f

see: haadi

key: haatin

(Haawin-ta)

(weel, kd.) daboolka ka qaadid oo docda urtu ka imanayso u jeedin, si dabayshu gudihiisa u gasho; dabaylayn.

m.f.dh eeg haawi. la-mid: haawis.

-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wixii la mid ah, daboolka ka qaadid oo docda hawadu ka imanayso ujeedin. Dh: neecaabin, haawis.

(Harbin-ta)

Horay u riixid ama u dhaqaajin yar oo xoog ku jiro.

m.f.dh eeg harbi. la-mid: harbis.

-ta: (magac, keli) horay u riixid ama u dhaqaajin yar oo xoog ku jiro;.

harbin -ta: (magac, dhedig, keli) si xoog ah hore ugu riixid ama u dhaqaajin. Dh: harbis.

m.dh la-mid: hardiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale madax ku riixid. Ninka hardinta ka daa oo dagaal u badheedh. Dh: herdin.

name-m shading, put ~ carry into the shade

m.f.dh eeg harmi.

vl. n. contamination

de: contamination

lx: harmin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: harmin

m.f.dh eeg harqi. la-mid: hirqin. la-mid: harqis.

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo badan dhexgelin oo ku hafin.

(Jaarri-ga)

Muran, jactad.

jaarri¹: m.l Muran iyo canaad isku jira.

jaarri²: f.mg2 (-iyay, -isay) Muran iyo canaad isku jira muujin.

m. n. argument, quarrel, dispute

jaarri v. argue, dispute

-da: (magac, dhedig, keli) magaca ciyaarta shaxda lagu kala badin waayo.

jaarri-ga: (magac, lab, keli) muran oo jikaartan: murmid ama yooyoortan. Dh: muran, jikaartan.

(Laarri-ga)

Wax dhiba; laayaan.

m.l (-iyo, m.dh) Qof dhib badan.

m. n. aggressive, rebellious ~ fearless person

-ga: (magac, lab, keli) qof wax dhiba. Dh: laayaan.

cf: laayaan

de: aggressive, rebellious ~ fearless person (one who inflicts harm and does not care)

lx: laarri

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: laarri

m.dh la-mid: maadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) xallin oo dil iyo colaad baajin. Dh: maadin.

Exit

-ka: (magac, lab, keli) jid bannaan oo la maro. Dh: waddo, dhabbe, daw, jid.

f.g2 (-iyay, -isay) Mindi, masaar, toorray iyo wixi lamida oo afbeeshay soofayn.

(Waarin-ta)

1. Wax aan dhiman ama waara ka dhigid.

2. Waar ku cabbirid.

m.f.dh eeg waari².

-ta: (magac, dhedig, keli) waar ku cabbirid.

waarin -ta: (magac, dhedig, keli) cimri dherer siin oo adduunka ku daa'imin. Geesiga waxa taariikhda loogu xusaa waa waarinta magiciisa.

f.mg2 (-iyay, -isay) Socod aayar ah oo lugaha la kala fogeeyo cudur dartii socosho.

v. walk with a heavy step ~ awkward stride

(fal) waadhwaadhso oo taraha kala fogee; sida wiil la guday u soco. Aayar u waarri boogtu yaanay kaa damgane.

de: walk with a heavy step ~ awkward stride (as a pregnant woman or cripple)

initial: w

lx: waarri

nt: waarrin (ta)

pd: (waarriyey)

ps: v2a=intr

key: waarri

(Xaarin-ka)

Weel la tolo oo fidsan oo badarka lagu haadiyo oo lagu kala sooco.