Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(fal) si caalwaa ah oo aan lagu faraxsanayn u tegid. Looga haarri hoorriga libaax soo hamaansadaye. Dh: teg, hulluuq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tegid caalwaa ah oon lagu faraxsanayn. Dh: tegid, hulluugid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab caalwaa ah u socosho. Dh: hulluuqid, luudid, tukubid, tegid.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, maanka ka qaad oo waal. Dh: welfi.

waa la naqliyay ✓

1

(Baarri-ga)

2

Qof waalidkii dhalay jecel oo wuxuu u qaban karo u qabta; waalidka okobban oo u sama fala.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Qof waalidkii iyo Eebbaha u dhegannugul. 2. Qof dabeecad wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective], (adj.): person loyal to his/her parents; faithful, obedient

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (n) obedient child, especially to his or her parents

2

baarri -ga: (n) obedient son, especially to his parents see [eeg] baarriyad

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubbo calool weyn oo subagga lagu shubto. Dh: qunbe, tebbed.

2

baarri -ga: (magac, lab, keli) qofka yeela amarka labada waalid ee dhalay; qofka u dheganuglaada labadiisa waalid. Baarrigu janaduu galaa. Dh: muddeec, ducaqabe. Li: waalidinkaar, caaq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: muddeec

2

de: person loyal to his/her parents; [atr.] faithful, obedient

3

lx: baarri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m, n7-m

6

key: baarri

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f good housewife, good woman

waa la naqliyay ✓

1

(Jaarri-ga)

2

Muran, jactad.

waa la naqliyay ✓

1

jaarri¹: m.l Muran iyo canaad isku jira.

2

jaarri²: f.mg2 (-iyay, -isay) Muran iyo canaad isku jira muujin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. argument, quarrel, dispute

2

jaarri v. argue, dispute

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) magaca ciyaarta shaxda lagu kala badin waayo.

2

jaarri-ga: (magac, lab, keli) muran oo jikaartan: murmid ama yooyoortan. Dh: muran, jikaartan.

waa la naqliyay ✓

1

(Laarri-ga)

2

Wax dhiba; laayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) Qof dhib badan.

waa la naqliyay ✓

m. n. aggressive, rebellious ~ fearless person

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof wax dhiba. Dh: laayaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: laayaan

2

de: aggressive, rebellious ~ fearless person (one who inflicts harm and does not care)

3

lx: laarri

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: laarri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Mindi, masaar, toorray iyo wixi lamida oo afbeeshay soofayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Socod aayar ah oo lugaha la kala fogeeyo cudur dartii socosho.

waa la naqliyay ✓

v. walk with a heavy step ~ awkward stride

waa la naqliyay ✓

(fal) waadhwaadhso oo taraha kala fogee; sida wiil la guday u soco. Aayar u waarri boogtu yaanay kaa damgane.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk with a heavy step ~ awkward stride (as a pregnant woman or cripple)

2

initial: w

3

lx: waarri

4

nt: waarrin (ta)

5

pd: (waarriyey)

6

ps: v2a=intr

7

key: waarri

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) meel ay ku badan tahay geedgaabka dacartu. Haarriya waxay ahaan jirtey meel dacarley ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof aad wax ku tuhmayso, dhaar marin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) aayar u socosho. Dh: gaargaarin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bahalhoosaad inta uu geedaha fuulo noolaha kale kor kaga soo booda kolka ay hoos socdaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Neef geel ah hawaar u yeelid.

waa la naqliyay ✓

v. brand (cattle) with a special ~ particular mark

waa la naqliyay ✓

(fal) fadhi ballaadhan oo fool xun fadhiiso; barraarso.

waa la naqliyay ✓

1

de: brand (cattle) with a special ~ particular mark

2

lx: hawaari

3

pd: (hawaariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: hawaari

waa la naqliyay ✓

1

(Jaarrin-ta)

2

Hadal muran ah ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg jaarri².

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) muran iyo jikaartan; murmid ama yooyootan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg qaarri. la-mid: qaarris.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qaarrin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed hadh wanaagsan oo caleemo balbalaadhan leh oon qodax lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ka ~) cid kale wax fahansii oo ka dhaadhici. Ardayda cashirka si fiican uga raarrid.

2

raarrid: (fal) hoos u rid. Dh: dhaadhici.

3

raarrid-ka: (magac, lab, keli) hoos u dhaadhicin.

4

raarrid -ka: (magac, lab, keli) fahamsiin iyo ka dhaadhicin. Macallin ba macallinka uu ka raarrid fiican yahay ayaa laga jecel yahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Waarrin-ta)

2

Socod culus oo lugaha la kala fogeynayo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg waarri.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waadhwaadhsasho oo socod lugaha la kala fogeeyo socosho. Wiil la guday waarrintaa lagu gartaa. Dh: waarris.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg waarrin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Haar-ka) Dhuldhacdiid; weref; harjad; madaxdhulladhac.

2

2. (Haar-ta) a) Raadka nabarka iyo dhaawacu oogada ku reebaan. b) Kob diiran oo aan timo, kd., ku oollin.

waa la naqliyay ✓

1

haar: m.dh (-ro, m.l) 1. Raadka nabar ama dhaawac bogsooday ku reebo oogada. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Taag, buur gaaban.

2

hąar¹: m.l Qaylo, taah, dhaqdhaqaaq iyo wixi lamida oo uu sameeyo qof xanuun badani hayo.

3

hąar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun awgiis la taahid (qof).

waa la naqliyay ✓

1

m.dh (-ro, m.l) 1. Raadka nabar ama dhaawac bogsooday ku reebo oogada. 2. Meel bannaan oo aan dhir lahayn. 3. Taag, buur gaaban.

2

hąar¹: m.l Qaylo, taah, dhaqdhaqaaq iyo wixi lamida oo uu sameeyo qof xanuun badani hayo.

3

hąar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Xanuun awgiis la taahid (qof). m.f.dh, haarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. zeal, restless persistence

2

haar v. be zealous, anxious ~ persistent

3

haar [feminine] n. scar, weal

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) [Pl. haaro -ha] pockmark (pook-maark)-, scar (iskaar) ~ dildilo

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel bannaan oo aan dhir lahayn.

2

haar-ka: (magac, lab, keli) taag, buur gaaban.

3

haar -ka: (magac, lab, keli) welef iyo harjad.

4

haar -ta: (magac, dhedig, keli) raad ka muuqda oogada jidhka oo uu reebay nabar hore. Cumar haar buu dhabanka ku leeyahay. Dh: nabar, qoon, bar. Wa: haaro.

5

haar -ta: (magac, dhedig, keli) madaxa, bar diiran oo aan timo ku oollin.

6

haar -ta: (magac, dhedig, keli) madmadaw ay dumarka uurka leh badhkood daamanka ku yeeshaan. Wa: haaro.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax meel hoos ah gayn.

waa la naqliyay ✓

v. shade, put ~ carry into the shade

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad kale, cunto hadhimo sii.

2

hari: (fal) cid kale, meel hadh leh gee.

3

hari: (fal) adigu, meel hadh leh iska fadhi.

waa la naqliyay ✓

1

a: haree

2

de: shade, put ~ carry into the shade

3

lx: hari

4

pd: (hariyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: hari

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) ciidanka qalabka sida. Waxad igu ogaataa, ood ku uurqabawdaa, aarmiga in aan ahay.

2

aarmi -ga: (magac, lab, keli) qalabka dagaalka ee ciidanku adeegsado. Dh: hub, qalab.

waa la naqliyay ✓

1

(Aarsi-ga)

2

Aargudad; aarsad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: aarsasho.

waa la naqliyay ✓

m. n. revenge

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) retaliation {ritaali-yeeyshin); revenge (ri veenji) ~ aargudasho

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) «ka~ eeg aargoosad.

waa la naqliyay ✓

1

de: revenge

2

lx: aarsi

3

pd: (-ga)

4

ps: n7-m

5

key: aarsi

waa la naqliyay ✓

1

(Baari-ga)

2

1. Riixidda xooggeeda iyo saamayskeeda; ka goosashada iyo xoogga ka yimaada; qof, wax ku adkayn, inuu yeelo; culays saarid.

3

2. Wax tartan lagu iibsana hayo, hadba qofka naadadu ku dhacayso, ku dhawaaqidda.

waa la naqliyay ✓

1

baari¹: m.l 1. Culays, culaab. 2. la-mid: baariyid.

2

baari²: f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin.

waa la naqliyay ✓

f.g1/2 (-iyay, -iday/-isay; -iyi) 1. Xoog ku riixid; qof wax ku adkayn; culays saarid. 2. Badeeco beec ka xayirid. 3. Ku b.: wax la naadinaayay qofka qiimaha ugu sarreeya gaara ka iibin. m.f.dh, baariyid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pressure, force, stress; bid at an auction

2

baari v. pressure, put force on

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [Physics] pressure (pareesher) caddaadis

waa la naqliyay ✓

1

(fal) noqo wax baarixi ah ama baryood ah: noqo wax waqtigii la cuni lahaa ama la iibsan lahaa dhaafay

2

baari: (fal) madal naado wax lagu gadanayo, qiimo fican oo la gaadhay ku ka sii sarreeya ku eri; sicir barar ku rid. Ninka baayacii danbaa lagu baaryey ee qiimo fiican buu gaadhay.

3

baari -ga: (magac, lab, keli) saamaynta riixidda xooggeedu leeyahay; miisaanka culayska ee riixideed. Riixidda baarigeedu ma fufuda.

4

baari -ga: (magac, lab, keli) wax lagu tartamayo iibsigiisa, kolba qofka naadadu ku dhacayso sida xaraashka. Baqashanu waa baariye yaa gadan.

5

baari: (tilmaame) wax xilligiisii dhaafay. Dh: baarixi, baryood. Li: daray.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhulka qaybta aan biyaha ahayn. Barri iyo badba u maray baadidoonkaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Caari-da)

2

(bad; kd.) dib u noqosho; xagga xeebta ka durkid; (ama caarid).

waa la naqliyay ✓

1

caari¹: m.dh Marka biyaha badda dib berriga uga noqdaan. la-mid: caarid.

2

caari²: f.mg1/2 (-ryay, -riday/risay; -ryi) Biyaha badda, berriga dib uga noqosho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1/2 (-ryay, -riday/risay; -ryi) Biyaha badda, berriga dib uga noqosho. m.f.dh, caaryid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. low tide, ebb tide

2

caari v. ebb; recede (of water)

waa la naqliyay ✓

1

-day / yey: (v) waters ebbing at low tide; ebb (eb); recede (ri-siidh); retrograde (ret-ra-grayd)

2

caari: -ga: (n) low water; low tide; ebb tide

3

soo caariyey / soo caarisay: (v) driven ashore by the tide

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «doon», xagga xeebta u durug.

2

caari: (fal) «bad», xagga xeebta ka durug.

3

caari -ga: (magac, lab, keli) ka durkidda ay baddu xeebta ka durugto oo ay berriga ka fogaato, Caariga baddu, shan iyo tobanna waa habeen, shan iyo tonbanna waa dharaar. Dh: caaryid.

4

caari -ga: (magac, lab, keli) xaaxiga badda oo doonida dhanka xeebta u soo riixa; doonida oo uu xaaxigu berriga u soo qaado.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: carro (2).

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhulka ama deegaanka gobol, dala ama qaarad.

waa la naqliyay ✓

m.l Xiddig xiddigaha ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caanaha ka soo daadi ama ka soo daa halka daloosha ee daarka la dhaho ee ku taalla aagaanka dhiisha. Daari ciirta inay baxday aan fiirinnee.

2

daari: (fal) caano inyar oo biya ah ku shub oo badhax. Dh: badhax.

3

daari-ga: (magac, lab, keli) madaha beeraha u dhaxeeya. Daariga beerta reer Cumar xooluhu yeyna soo dhaafin. Dh: xad, soohdin.

waa la naqliyay ✓

f. n. lack of

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xaafad; aqal ka mid ah reero meel wada yaal. Dh: tarri.

waa la naqliyay ✓

1

de: lack of

2

lx: darri

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f

5

key: darri

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Caano, dawo iyo wixi lamida faar u yeelid.

waa la naqliyay ✓

v. thicken, curdle, make something clot ~ coagulate

waa la naqliyay ✓

(fal) caano fadhiisi oo faar u yeel.

waa la naqliyay ✓

1

de: thicken, curdle, make s.t. clot ~ coagulate (e.g., sour milk or other organic material)

2

lx: faari

3

pd: (faariyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: faari

waa la naqliyay ✓

1

(Gaari-da)

2

Qof dumar ah oo maamulka aqalkeeda iyo iyada nafteedaba aad u ilaalisa oo uga adag; aan baali ahayn.

3

2. (Gaari-ga) Gaadiid garangaro leh oo la rarto ama la raaco oo ama motoor wado ama wax kale jiidaan.

waa la naqliyay ✓

1

gaari¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. (gawaari, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulka lagu qaado. 2. Gaarigacan.

2

gaari²: m.dh Haweeney maamulka aqalkeeda iyo nadaafadda jirka aad u ilaalisa oo uga adag.

waa la naqliyay ✓

1

gaari¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. (gawaari, m.dh) Gaadiid dhuleed matoor leh oo dadka iyo xamuulka lagu qaado. 2. Gaarigacan. m.dhw, gawaari.

2

gaari²: m.dh Haweeney maamulka aqalkeeda iyo nadaafadda jirka aad u ilaalisa oo uga adag.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. good housewife, good woman

2

gaari m. n. car, automobile, wagon, truck; cart; transport

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) orderly, clean and tidy woman. Opp. areebo, baali

2

gaari -ga: (n) car (kaar); sedan (sadhaan)-, truck (traak); lorry (loori); automobile (ooto-moo-biil); motorcar (mooter-kaar) ~ gaadhi

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haweenay fiican oo gurigeeda iyo nafteeduba bilan yihiin. Li: baali, basari.

2

gaari -da: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo fiican oo gurigeeda iyo nafteeduba bilan yihiin. Li: baali, basari.

3

gaari -ga: (magac, lab, keli) eeg gaadhi.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhagxan yaryar oo wax lagu dhiso; quruurux; jaay. 2. Turumbo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dhagxan yaryar oo wax lagu dhiso; quruurux; jaay. 2. Turumbo.

waa la naqliyay ✓

Gravel

waa la naqliyay ✓

(Garri) N Barbeya oleoides Schweinf. Barbeyaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) walax gees goodir ka samaysan oo la afuufo xilliga dareen colaadeed jiro oo la isku war geliyo. Dh: caroog.

2

garri -da: (magac, dhedig, keli) ciid aan dhagax lahayn oo kolka la qodayo madaraqa ku adag sida malaasta.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. la-mid: haati.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. Badar la tumay buunshe ka saarid. 2. Haad cayrin. 3. Diyaarad kicin. 4. Gacan h.: gacan ruxid oo salaan ama baaq looga golleyahay. m.f.dh, haadin. la-mid: haati.

waa la naqliyay ✓

v. winnow (grain); fly, make something fly; mislead, lead astray, disorient

waa la naqliyay ✓