haandaraab

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Albab wax la handaraabay ahaansho.

(tilmaame) handaraab uun ku xidhan yahay oo aan quful lahayn. Dh: rasadaysan.

m.f.dh eeg handaraab².

-ta: (magac, dhedig, keli) albaabka handaraabka uun ku xidhis iyadoon la qufulin. Aqalka bisadahaa galiye handaraabis la'aan ha ka tegin. Dh: rasadayn.

m.l (-cyo, m.dh) Warmooge; suufi.

m.l (-cyo, m.dh) Warmooge; suufi.

-a: (magac, lab, keli) armooge; suufi.

m.dh Cabsi gelin cid loo gaysto. la-mid: haddidid.

m.dh Cabsi gelin cid loo gaysto. la-mid: haddidid.

-da: (n) intimidation (intmidheeyshin); bullying (buulling) ~ hanjabaad

-da: (magac, dhedig, keli) hanjabaad; hanjabo; gooddi; hanjamaad; cagajuglayn.

-ka: (magac, lab, keli) hadhka geed aan laamihiisu is haysan oo ay kala durugsan yihiin.

* (Qandaraas-ka)

Heshiis labo qof ama dad badani samaysto oo lagu abuurayo ama lagu maamulayo ama lagu burinayo arrin ama hawl sharci ah.

m.l (-syo, m.dh) Heshiis hawleed laba dhinac dhex mara.

m.l (-syo, m.dh) Heshiis hawleed laba dhinac dhex mara.

m. n. contract, agreement

-ka: (n) commercial contract (kon-tarakt); tender (ten-dha)

-ka: (magac, lab, keli) heshiis hawlqabasho ah oo laba dhican dhex mara oo midi hawl bilaw illaa dhammaad uu mid u qabto ka kalana qarashka ku baxaya sida lagu heshiiyo uu u bixiyo. Aqalkayga qandaraas ayaan ku dhisay.

de: contract, agreement

lx: qandaraas

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: qandaraas

عَهْد

m.dh Adaahi.

-da: (magac, dhedig, keli) geed xooluhu ku dhacartaan oo leh sal weyn oo wada buruq ah iyo laamo yaryar oo dhuudhuuban. Dh: adaahi.

m.dh eeg maanyar. la-mid: maanyaraansho, maanyari, maanyaro.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maangaabnaan

m.f.dh eeg ayaandaran. la-mid: ayaandarnaansho, ayaandarri, ayaandarro.

-ta: (magac, dhedig, keli) nasiibdarro iyo aayaxumo.

Basin irrigation

m.f.dh eeg dhaaddan. la-mid: dhaaddanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ogsoonaan oo aad ula socosho; aad wax uga warhayn.

m.f.dh eeg dhaansan. la-mid: dhaansanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dhaamiyay oo daf laga dhigay ahaan. dhaansanaansho -ha: (magac, lab, keli) weel ama wax kale buuxsanaan. Dh: dhaansanaan.

(Haandhurwaa-da)

Geed sillan oo haan weynaatey u eg; waa wada buruq oo laamo la sheego ma leh; xoolahaa lagu dhacariyaa oo inta loo jarjaro cuna oo ku oon beela.

m.dh 1. Dhoondhurwaa; adaahi; haandawaco. 2. Buulallo weyn oo quraanyada geedaha dushooda ka samaysata.

f. n., [compound] large plant species, resembling a water jar

-da: (magac, dhedig, keli) geed silloon oo qaabka haan weynaatay u eg, oo aan laamo la sheegona lahayn oo xoolahaa waqtiga jiilaalka lagu oontiro buruqdiisa. Haandhurwaa baan xoolaha maanta u jarjarnay. Wa: haandhurwaayo

de: large plant sp., resembling a water jar

lx: haandhurwaa

pd: (-da)

ps: n5-f-cmp

key: haandhurwaa

m.f.dh eeg qaabdaran. la-mid: qaabdarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) foolxumaan; hannaandaran.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan awood lahayn ahaan.

m.f.dh eeg taagdaran. la-mid: taagdarnaansho, taagdarni, taagdarno.

m.f.dh eeg ballandaran. la-mid: ballandarnaansho, ballandarri, ballandarro.

-ta: (magac, dhedig, keli) ballanxumo aan ballanta la oofin.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid dhaqanhabow ku ridid.

f.g2 (-iyay, -isay) Cid dhaqanhabow ku ridid. m.f.dh, dhaqanhabaabin.

v. cause someone to loose one's cultural traditions ~ values

(fal) cid kale, dhaqanguuri.

de: cause s.o. to loose one's cultural traditions ~ values

lx: dhaqanhabaabi

pd: (dhaqanhabaabiyey)

ps: v2a=tr

key: dhaqanhabaabi

m.f.dh eeg handaraabo.

m.f.dh eeg handaraaban. la-mid: handaraabnaansho.

m.l Waxyaabaha maanka dooriya. la-mid: muqaaddaraad.

m.l Waxyaabaha maanka dooriya. la-mid: muqaaddaraad.

m. n., [collective] drugs, narcotics

-ka: (n) narcotic (naar koo tik)-, an addictive drug ~ muqaaddaraad, daroogo

-ka: (magac, lab, keli) macguud oo koobsada wixii maandooriye ah oo dhan.

a: muqaaddaraad

bw: Arabic

de: drugs, narcotics

lx: mukhaaddaraad

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: mukhaaddaraad

contrat.

(Haadaan-ta)

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

f. n. crevasse, chasm, abyss

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

-ta: (n) a deep opening in the earth's surface; chasm (kaazem); gorge (goog) ~ dalow

-ta: (magac, dhedig, keli) geed banka ka baxa oo laamihiisu caleen lahayn oo caano kulul na ka soo heemaan. Kolka la turqo dhuuxiisu wuu jilicsan yahay oo qabaallada iyo qoryaha xoolaha lagu waraabiyo ayaa laga qortaa. Neefka haadaan baa ku da'day oo dhogortii ka qaadday.

haadaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel hoos u qodan oo laga dhaci karo. Geela haadaanta ka ilaali yuun ku daadane. Dh: jar, uub, ceel, bohol, god.

(Haaraan-ka)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay ama noqday oo la isku eedeeyo, laysku dagaalo, wax laysaga sheego; hiif; canaan.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo. la-mid: haaraamid.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn.

haaraan¹: m.l 1. Eedeynta cid wax ayna qabin oo ay ka gubanayso lagu eedeeyo. 2. Ceebayn cid loo jeediyo.

haaraan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Ku h.: eed aan sal lahayn cid u jeedin. 2. Cid ceebeyn. m.f.dh, haaraamid.

v. blame, reprove

-ka: (n) censure (sensher); reproof (ripruuf)

(fal) wax xumaaday, ciddii ka masuulka ahayd, ku eedee. Dh: hiif, canaano.

haaraan -ka: (magac, lab, keli) canaan hiif leh. Dh: foolxagad, eed, canaan, hiifid, haaran.

de: blame, reprove

lx: haaraan

nt: haaraan (ka) [vn-m] 'reproof, blaming'

pd: (haaraamay)

ps: v1=

key: haaraan

Goortaan; haddaa; (ama hadahaan).

(tilmaame) indha'la'aan dem ah. Dh: dem, handallaf.

-ka: (magac, lab, keli) si tiigsi ah wax ku soo qaadasho; ku soo qabsasho.

m.l (-rro, m.dh) la-mid: harraan.

m. n. pick-axe; hammer

de: pick-axe; hammer

lx: madarab

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: madarab

-ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo rafaad.

naanaab -ka: (magac, lab, keli) nacas jilicsanoo gartiimaqaate ah. Naanaab shaqo looma dhiibto.

m.l Dhicinta uu neef markaas rimay dhiciyo; qubeys.

-a: (magac, lab, keli) sidii habboonayd si aan ahayn shaqo u qabasho. Hawsha anadadaaha ka ilaali. Dh: seegseeg.

(Andaqaad-ka)

Arrin lagu heshiiyey, wixii xil ka yimaada ama eeddii ka timaadda oo la qaato; eedqaad; xilxanbaar; shaf-u-tun; u qoolnaan.

andaqaad¹: m.l Dammiin; eedqaad. la-mid: andaqaadid.

andaqaad²: f.g1 (-day, -dday) Wax dammiinasho.

v. guarantee, endorse, back; take the blame or responsibility for

andaqaad vl. n. guarantee; endorsement

(fal) xil iyo eed dusho u rido.

andaqaad -ka: (magac, lab, keli) xil dhabarka u ridasho; arrin lagu heshiiyey, wixii xil ka yimaadda ama eed ka timaadda oo la qaato. Andaqaad baa aabbe walba looga fadhiyaa. Dh: eedqaad, xilqaad.

andaqaad -ka: (magac, lab, keli) dhegaysashada cabasho cid kale.

caanawaa! erey habaar loola jeedo oo lagu yidhaa qof aan nolol wanaagsan lala rabin.

caanawaa-ga: (magac, lab, keli) xilliga caanaha la waayo jilaalkii.

(Daandaan-ka)

Wareer iyo tabaryari in lala dhaco lagu sigto; dhacdhaca haya; dalanbaabbi: sirinsirqo.

daandaan¹: m.l 1. D. ah: nafley tabar daran oo dhaadhacaysa. 2. la-mid: daandaamid.

daandaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Tabardarro awgeed dhicdhicid.

v. feel dizzy

daandaan vl. n. dizziness

-ah: (adj) dizzy (diisi) ~ dhawakhsan

-ka: (magac, lab, keli) wareer iyo miyir-doorsoon in lala dhaco lagu sigto. Dh: dalanbaabi, sirinsirqo, wareer.

(Danrab) May, NFD,S Sterculia africana (Lour) Fiori. Sterculiaceae.

May, S, NFD Sterculia rhynchocarpa. K.Schum. Sterculiaceae.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan la nidaamin ahaansho.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax aan la nidaamin ahaansho. m.f.dh, habdarnaan.