Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. (Haan-ka) Dhuun; galow.

2

2. (Haan-ta) a) Weel la tolo ama qori laga sameeyo oo saab leh oo biyaha lagu shubto. b) Weel kastoo weyn oo wax shubma lagu kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

1

haan¹: m.l (-nan, m.l) 1. Galowda, rubadda. 2. Weel yar, saab iyo haruub leh oo biyaha iyo caanaha lagu shubto.

2

haan²: m.dh (-aamo, m.l) 1. Weel aagaanka ka weyn, saab iyo haruub leh oo biyaha iyo caanaha lagu shubto. 2. Weel weyn oo bir ama shamiinto ka samaysan oo biyaha iyo shidaalka lagu kaydsado.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Weel aagaanka ka weyn, saab iyo haruub leh oo biyaha iyo caanaha lagu shubto. 2. Weel weyn oo bir ama shamiinto ka samaysan oo biyaha iyo shidaalka lagu kaydsado.

waa la naqliyay ✓

Table mountain

waa la naqliyay ✓

1

f. n. water vessel of fiber, wood bucket; any large jar; gas ~ petrol tank

2

haan m. n. throat

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. vessel for water storage often used by nomads. 2. tank for water, gasoline etc

waa la naqliyay ✓

1

(fal) beer, caleen ama caws majo kaga jar.

2

haan-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah dhuumaha waaweyn ee wadnaha dhiigga ka qaada iyo kuwa ku soo cesha. Tuuggii waran baa haanka lagu jaray. Dh: halbawle, galow.

3

haan-ta: (magac, dhedig, keli) weel qori laga qoro ama xadhko laga tolo, saab na loo sameeyo oo caanaha lagu lulo ama biyaha lagu shubto. Intuu haanta qabada ah, qaarka sare bannaan yahay, daarkuna qabyada yahay, qalabka waan sidaynaa. Dh: dhiil. Wa: haamo.

4

haan-ta: (magac, dhedig, keli) weel kaste oo weyn oo bir ama caag ama wax kale ka samaysan oo lagu shubto biyaha, shidaalka iyo wixii la mid ah. Tuulada waxa loo sameeyay haan biyaha lagu kaydiyo. Dh: taangi. Wa: haamo.

waa la naqliyay ✓

1

(Ahaan-ta)

2

Noqod; ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ah. la-mid: ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

v.-inf: to be

2

ahaan vl. n., [abstract] state of being, becoming

waa la naqliyay ✓

(v) he or it might be. Ex: sidee buu ahaan lahaa; how he might have been

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) noqod; ku sugnaan. Waxaan shirka uga soo qayb galay aqoonyahan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaan-ka)

2

Rati ama gaadiid kale oo weel biyood saaran yahay, oo inta ceel ama webi ama meel kale, oo biyo ku jiraan la geeyo, biyo lagu soo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

2

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho. m.f.dh, dhaamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. get better, improve; be better (than)

2

dhaan v. get dirty ~ soiled, be all messed up

3

dhaan m. n. camel loaded with water vessels; water caravan

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. water fetching; especially using a camel loaded with water vessels. 2. dhaan -dhaamay / dhaantay: (v) become better; feel better; improve (impuruuv). Ex: sidii hore waan dhaamaa; 1 feel better now

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) muurka biyaha lagu arooray, cidda wadda iyo biyahaba. Dhaan baa u maqan reerkan.

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) tilmaama qofka kowaad oo wadar ah. Haddi ay socdeen, haban ka daba tegno. Dh: aan, han.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la hagay ahaansho (awr).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] guided, led (as a blind person)

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) guided (geeydhidh)

waa la naqliyay ✓

1

de: guided, led (as a blind person)

2

lx: hagan

3

pd: (hagnaa)

4

ps: adj-der

5

key: hagan

waa la naqliyay ✓

name-f love, compassion

waa la naqliyay ✓

m.l Wax nijaaso leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. contaminant, something that contaminates; something contaminated (in religious sense)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel la haray oo salabaysan ah. Daaraddu way haran tahay. Dh: xaadhan, xaaqan.

waa la naqliyay ✓

1

de: contaminant, s.t. that contaminates; s.t. contaminated (in religious sense)

2

lx: haran

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: haran

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax nijaasi ku hallowday ahaansho.

waa la naqliyay ✓

name: Hassan

waa la naqliyay ✓

1

de: Hassan

2

lx: Hasan

3

ps: name-m

4

see: Xasan

5

key: Hasan

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

waa la naqliyay ✓

1

* (Birmiil-ka)

2

Haan weyn oo bir ah; fuusto.

waa la naqliyay ✓

1

(Bura-da)

2

1. Hilib dheeri ah oo guntan oo oogada nafleyda ka soo baxa.

3

2. Dheeri, siyaado, guno.

4

3. (-°) Haan yar; aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dana-da)

2

1. Caanaha la lula hayo xoogaa kamid ah oo intaan caanaha subagga laga bixin, qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo; waxaa la qabaa in dad ku sancan yahay oo haddii danada la siiyo, haantu subag badan dhalayso.

3

2. Caano yar oo geel oo caanaha la lula hayo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoon-ta)

2

1. Haan biyood oo weyn.

3

2. Tol; qolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Haandhurwaa-da)

2

Geed sillan oo haan weynaatey u eg; waa wada buruq oo laamo la sheego ma leh; xoolahaa lagu dhacariyaa oo inta loo jarjaro cuna oo ku oon beela.

waa la naqliyay ✓

1

(Haaneed-ka)

2

1. Dhinaca geela la iska taago kolka la lisa hayo.

3

2. Sida la isu taago kolkaas.

4

3. Hab wanaagsan; habsami; qurux.

waa la naqliyay ✓

1

(Haaneedid-da)

2

(geel) haaneedka iska taagid oo lisid.

waa la naqliyay ✓

1

(Haaneedin-ta)

2

Haaneed ka dhigid; hab wanaagsan u yeelid; qurxin.

waa la naqliyay ✓

1

(Habarticaa-ga)

2

Geed sal weyn oo haandhurwaa yar u eg.

waa la naqliyay ✓

1

aabbur¹: m.l (aabburro, m.dh) Weel yar, wax lagu shuban karo, oo dhiilaha, haamaha iyo wixi lamida afka lagaga xiro.

2

aabbur²: f.g1 (aabburay, aabburtay) Dhiil, haan iyo wixi lamida weel yar oo wax lagu shuban karo afka kaga xirid.

waa la naqliyay ✓

1

aabburan¹: f.mg1 (aabburmay., aabburantay, aabburmi) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay noqosho. Tusaale: “Weelku waa aabburmay”.

2

aabburan²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay ahaansho. Tusaale: “Weelku waa aabburanyahay”.

waa la naqliyay ✓

1

aagaan¹: m.l (-nno, m.l/dh) Weel yar oo wax lagu shuban karo oo haamaha lagu aabburo.

2

aagaan²: m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) A. ah: haan duug ah oo biyaha sii daysa; boos.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Meel ka tegid. 2. Dhimasho. 3. Caloolbixid, shubmid. 4. Soo dheeraan (dhir, timo iyo wixi lamida). 5. Muuqasho (qorrax, dayax iyo wixi lamida). 6. Shidmid (dab). 7. Gadmid, iibsamid (ganacsi). 8. Ka b.: wax ka noqosho. 9. Ka b.: arrin ama waajib gudasho. 10. Ku b.: qaymo ku fadhiisasho. 11. La b.: wax meel ku jira baxsasho. 12. La b.: la cararid (gabar). 13. Isku b.: isku buuqid, isku kicid. 14. Isku b.: jiq noqosho. 15. Kala b.: kala qaybsamid. 16. Kala b.: dhanaanaasho, suusacid (caano). 17. Haan caano lagu lulay subag dhalid.

waa la naqliyay ✓

1

boos¹: m.l (-sas, m.l) 1. Qof gaboobay. 2. Nin lug ama gacan la'. 3. Meel qof deeqda. 4. Dhul sharciyeysan oo qof gaar ahaan u leeyahay. 5. la-mid: boosay. Midab cad oo farduhu yeeshaan.

2

boos²: m.dh 1. Haweenay lug ama gacan la'. 2. B. ah: haan duug ah oo biyaha sii deysa; abaali.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Baabuur fuusto weyn xambaarsan oo biyaha, baasiinka, naaftada iyo wixi lamida lagu qaado. 2. Haan weynoo laba lugood oo kuwa baabuurta ah leh oo biyaha lagu kaydsado.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax sida haan iyo wixi lamida haruub ka qaadid. 2. Wax meel ka duleelin.

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daawo) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

3

bųro: m.dh (-ooyin, m.l) Haan yar; aagaan. la-mid: buray².

waa la naqliyay ✓

m.l Qori kuusan oo marka caanaha la lulayo haanta loo dhigo.

waa la naqliyay ✓

(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale "Meel aan ku nasto ayaan doonayaa" 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale "Miyaan fadhigii la qaban?", "Yaan lacag la siin!", "Wiilka aan imaanini waa Cali". la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan: (pronoun) 1. me (mii); I (aay); us (aas); we (wii) used the speaking or writing person or persons ~ aannu. Ex: aan wax kuu sheego; let me tell something. 2. (clause pronoun) may I..., can I or let me ~ an. Ex: aan tago; let me go. Buuggaan aan qaato? can I take this book? Biyahaan aan cabbo? may I drink this water?

2

aan (suffix) I.. to the.. Ex: baankaan aadayaa; I am going to the bank

3

aan: (adverb) 1. used to express negation; not (nat); im-; in-; un-; il- Ex: aan faraxsanayn; unhappy. 2. suffix: (gadaalgale) -less: without; lacking. Ex: eedla'aan: blameless 3. -ness or -ment suffix: (gadaalgale) state; quality; condition; or degree of nouns derived from adjectives. Ex: aasnaan -ta; the state of being buried

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) tilmaamaya qofka koowaad ee hadlaha ah. Waxa aan ahay macallin, buug aan doonayay ayaan helay.

2

aan: (qurub) xidhiidhiye loo adeegsado diidmada. Dh: an, anan, aanan.

waa la naqliyay ✓

1

1. Haah; haaheey: haaheeyo.

2

2. Waa tahay; waa run.

waa la naqliyay ✓

qr. la-mid: haah.

waa la naqliyay ✓

inter. yes

waa la naqliyay ✓

oui.

waa la naqliyay ✓

(expression) used to express affirmation or agreement: yes (yees) ~ haah. Ex: ma aragtay? haa; do you see? yes

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) erey macnihiisu yahay 'waa sidaa' ama waa runtaa oo loo adeegsado jawaabta su'aal ku bilaabantay 'ma'. Ma adaa ka jawaabay? Haa. Dh: haaheey, haaheeyto, haah. Li: may, maya, mayana.

waa la naqliyay ✓

نعم، بَلَى، إِي، أَجَلْ

waa la naqliyay ✓

1

(Han-ka)

2

Qab; niyo; islaweyni.

waa la naqliyay ✓

m.l Isla weynaan aan kibir ku jirin; qab.

waa la naqliyay ✓

m.l Isla weynaan aan kibir ku jirin; qab.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] ambition, pride

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. pride (pareeydh); self-esteem (salafistiim); reputation (repyoteeyshen); self-respect ~ qab, sumcad. 2. ambition (aam bi shen), —hanwayn: (adj) ambitious (aambishas)

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) xagga hore ka raaca hadle ama wadar wax is amraysa. Han cunno xeraadka. Han socdo. Dh: aan, an.

2

han -ka: (magac, lab, keli) doonista qofka iyo rabitaankiisa. Qof han wayn haani ma dhergiso. Dh: cir, rabitaanka.

3

han -ka: (magac, keli) qab iyo islaweyni.

waa la naqliyay ✓

han! onomatopée - ha!

waa la naqliyay ✓

1

(Baan-ta)

2

Cunno waxtar iyo uraad leh oo lagu dheefiyo dadka buka ama dhaawaca ah.

waa la naqliyay ✓

1

baan¹: m.l (-nan, m.l) Koox ciidamada ka tirsan oo tunta muusikada gaardiska.

2

baan²: m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

3

baan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal dhaar, faan iyo handadaad isugu jira dhihid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Cunno nafaqo leh oo lagu dheefiyo qof buka ama dhaawac ah.

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron. I,

2

baan vl. pron. we [excl.],

3

baan neg. not,

4

baan [feminine] n., [collective] (adj.): nutritious food; invalid's diet; convalescent

5

baan m. n. band, orchestra

6

baan v. make a speech, eulogize

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) recuperation (ri kuu pareey shin); healing over; restoration to health

2

baan2 -ka: (n) bank (baangk)~bangi. Ex: baankaan u socdaa; I am going to the bank baan3: (pronoun I with an action verb) Ex: Cali baan arkay; I saw Ali

waa la naqliyay ✓

1

(fal) la garran qof ama dad gar iyo dacwadi idin ka dhaxayso. Si wanaagsan u baan oo ha caytamin. Dh: garran, dacwi.

2

baan: (fal) baaq oo u yeedh. Soomaali khayr baan ugu baanayaa.

3

baan: (fal) caddee oo qeex. Eray kalana waw noqonayaa unug yar baan baanay

4

baan: (fal) hadal gooddi, faan iyo dhaar isugu jira dheh.

5

baan: (qurub) falkaabe ah oo ka kooban 'baa' iyo 'aan' oo la isku daray. Cali baan arkay. Buux baan bariidiyey. Dh: ayaan.

6

baan -ka: (magac, lab, keli) hey'ad lacagta maamusha, kaydisa oo ilaalisa. Dh: bangi.

7

baan -ta: (magac, dhedig, keli) laba duul ama laba qof oo ay dacwad dhextaallo doodda dhexmarta. Arrinta bir ha ku galinee, baan ku gala. Dh: baane.

8

baan -ta: (magac, dhedig, keli) dheefta dheeraadka ah ee la siiyo qofku markuu cawarmo ama jabo ama taag darreeyo la siiyo. Dh: nafaqayn, buullayn, baanasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Caan-ka)

2

Aad loo yaqaan; magaciisu meelo badan gaarey; laysla yaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: wax dad badani yaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh C. ah: wax dad badani yaqaan.

waa la naqliyay ✓

Universal

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): fame; popularity; popular, well-liked

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) famous (fey-mas); popular (pop-ye-lar); well or widely known. Ex: atoore caan ah; a popular actor

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aad loo yaqaan magaciisa; qof magaciisu meelo badan gaadhay. Caan weeye Cilmi Boodhari.

waa la naqliyay ✓

1

de: fame; popularity; [atr.] popular, well-liked

2

lx: caan

3

pd: (-ka Pl: caanan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: caan

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daan-ka) Afka labadiisa lafood oo ad'adag oo ilkuhu ku yaalliin, middood.

2

2. (Daan-ta) Gow; qar; af.

waa la naqliyay ✓

1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

1

daan¹: m.l (-aaman, m.l) Afka labadiisa lafood oo ilkuhu ku yaalliin.

2

daan²: m.l (-aaman, m.l) (cilmiga naflayda) Nudo adag oo tiiriyayaal ah, ha ahaadaan laf ama carjaw kuwaas oo sameeya fuqa hoose ee xayawaanka qaarkood, gaar ahaan lafdhabarleyda. Shaqada ugu weyn ee daamanku waxa weeye inay ilkaha ka caawiyaan qaniinyada iyo calaalinta cuntada.

3

daan³: m.dh (-aamo, m.l) Webi, tog iyo wixi lamida labada dhinac midkood.

waa la naqliyay ✓

Bank

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lower jaw; cheek

2

daan [feminine] n. cliff; edge; block (area)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) cheek (jiik); lower jaw ~ dhaban

2

daan -ta: (n) corner; edge. Ex: daanta galbeed; western corner

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) lafaha ilkuhu ay ku rakiban yihiin iyo hilibka isa saaran ee wejiga labadiisa dhan. Dogonta daanka jebi. Wa: daaman.

2

daan-ta: (magac, dhedig, keli) labada dhinac ee webi, buur iyo waxii la mid ah leedahay midkood. Daanta galbeed ee webiga shabeelle ayey biyuhu ku fataheen. Dh: bog, dhinac, doc, qar, baal, deg, dhaban, barbar.

waa la naqliyay ✓

1

(Faan-ka)

2

Wax wanaagsan oo qof ama wax kale, lagu sheego; ammaan; dhood; tookh.

waa la naqliyay ✓

1

faan¹: m.l Hadal aan dhab ahayn oo cid lagu ammaano.

2

faan²: m.dh (-no, m.l) 1. Ilig dheer. 2. Foolasha maroodiga ee dhaadheer midkood.

3

faan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal aan dhab ahayn isku ammaanid.

waa la naqliyay ✓

1

faan¹: m.l Hadal aan dhab ahayn oo cid lagu ammaano; ammaan.

2

faan²: m.dh (-no, m.l) 1. Ilig dheer. 2. Foolasha maroodiga ee dhaadheer midkood.

3

faan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal aan dhab ahayn isku ammaanid. m.f.dh, faanid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. fang, tusk

2

faan m. n. bragging, boasting, praise

3

faan v. boast, brag

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the act or an instance of bragging; boast (bowst) ~ faanfaan

2

faan: -ay / tay: (v) glorify oneself in speech; brag (braag); boasting (bowsting); crow, vaunt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sheego in aad tahay ruuxa ugu sarreeya ama ugu fiican; wax wanaagsan sheego. Dh: tookh, dhood.

2

faan -ka: (magac, lab, keli) wax wanaagsan oo la haysto ama la sameeyo oo dadka hortooda lagu sheegsheegto iyada oo loola jeedo is tus iyo is muujin. Faan waa xoolo aan laguu sheegan karin. Nin is faanshay waa ri' is nuugtay.

waa la naqliyay ✓

تَفَاخُر

waa la naqliyay ✓

1

(Gaan-ka)

2

1. Xoog leh; adag.

3

2. Dihin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax xooggan oo adkaysi leh. 2. Geel aan irmaanayn. 3. G. ah: wax aad u badan.

waa la naqliyay ✓