haaluf — Macnaha & Turjumaada

-ta: (magac, dhedig, keli) timaha wejiga ku soo faafa. Dh: hoolif, bulbul, dhogor, xaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nabarrada ay cadhada iyo wixi lamida ay oogada ku reebaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qolofta wax qoyanaa oo qallalay.

waa la naqliyay ✓

1

(Haatuf-ka)

2

Wax hadalkooda la maqla hayo oo aan muuqan; (ama haatif).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: haatif.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax hadalkooda la maqlo oo aan la arag. Haatufkaan sidiisii walaal i hor timaaddaaye.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole dugaagga ka mid ah gaar ahaanna dhuljiifka oo dhuuso qadhmuun leh oo qofka uu qaniinaa afartan beri ka dib uu u dhinto suntiisa. Dh: xoor.

2

kaaluf -ka: (magac, lab, keli) dagaal oogan oo shinnida ka dhex dhaca. Dh: dagaal, khilaaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaaluf-ka)

2

Dhul engegey ama nabaadguurey oo daaqii ka dhammaaday.

waa la naqliyay ✓

1

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

2

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho.

waa la naqliyay ✓

1

xaaluf¹: m.l.kh Dhulka engegay ama nabaadguuray oo daaqii ka dhammaaday.

2

xaaluf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Dhul daaq ka dhammaasho. m.f.dh, xaalufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): grazed-out ~ dried-out land, useless pasture

2

xaaluf [inchoative] v. get grazed out ~ dried out, become useless for pasture

waa la naqliyay ✓

1

(fal) abaar aan waxba ku oollin noqo. Dhul yahaw xaaluf ha noqon. Dh: abaar.

2

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) dhul cawskii laga laastay. Sida faras xulaanoo, aan xaaluf aragoo, nugaal xays ka daagoo, baruur sabarku xoodmay!

3

xaaluf -ka: (magac, lab, keli) wax yar oo xilli abaar ah meel ku hadhay oo dani ku badday ah. Dh: xaaxaab, xashiish. Dh: tigaad, daaq.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Dufta xoolaha.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhogor afka hareerihiisa ka baxda, sida kuwa libaaxa iyo wixii la bah ah.

2

shaaruf -ta: (magac, dhedig, keli) ur qurmuun oo kilkilada kasoo baxa; shiir.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul xaaluf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dhul xaaluf ka dhigid. m.f.dh, xaalufin.

waa la naqliyay ✓

v. graze out (an area), make (land) useless for grazing

waa la naqliyay ✓

-yey / say I yeen: (v) make a desert (dhe-zert) out of pasture-land (paas-jar-laandh) by overgrazing

waa la naqliyay ✓

(fal) doog iyo daaqba ka dhammee. Dh: aabaaree. Li: barwaaqee.

waa la naqliyay ✓

1

de: graze out (an area), make (land) useless for grazing

2

initial: x

3

lx: xaalufi

4

pd: (xaalufiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: xaalufi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg alif.

waa la naqliyay ✓

1

(Haa-sha)

2

Isxilsaar; aabayeel; agaasin; maaro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Isxilsaar; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

f. n. responsibility, position

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) adoon laguu dirin, xilkasnimo wax ku qabasho. Dh: aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

1

de: responsibility, position

2

lx: haal

3

pd: (/sha)

4

ps: n-f

5

key: haal

waa la naqliyay ✓

Badh

waa la naqliyay ✓

/haaf/ (n) bar, nus.

waa la naqliyay ✓

(½), n., badh, -ki, jeex; (part) go’, -i; half a glass, half a pot, mugii.

waa la naqliyay ✓

1

(Baaluq-a)

2

Qof shan iyo toban jir gaarey; qaangaar.

waa la naqliyay ✓

1

baaluq¹: m.l (-qyo, m.dh) B. ah: qof da'di qaangaarnimada gaarey.

2

baaluq²: f.mg1 (-qay, -qday) Da'dii qaangaarnimada gaarid.

waa la naqliyay ✓

1

baaluq¹: m.l (-qyo, m.dh) B. ah: qof da'di qaangaarnimada gaarey.

2

baaluq²: f.mg1 (-qay, -qday) Da'dii qaangaarnimada gaarid. m.f.dh, baaluqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. person who has reached puberty

2

baaluq v. reach maturity, be about fifteen years old

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) became mature; approached maturity~ qaangaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qaangaadh noqo; xadka baaluqa gaadh. Inankaygii weynaa wuu baaluqay.

2

baaluq -a: (magac, lab, keli) qaangaadh noqosho; da'da la xisaabtanka. Dh: qaangaadh, qaangaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Timo ama dhogor dheer, si xun u baxay ama aan la habeyn.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): hair, fur (of an animal); unkempt beard ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) nin timihiisu aanay isku habaysnayn, gaar ahaan gadhka.

2

daacuf -ta: (magac, dhedig, keli) shaash iyo timo badan oo madaxa ku soo rogmada. Aar daacuf leh ayaa duudda ku jira. Dh: halab.

waa la naqliyay ✓

1

de: hair, fur (of an animal); [fig.] unkempt beard ~ hair

2

lx: daacuf

3

pd: (-ta)

4

ps: n2a-f-mass

5

key: daacuf

waa la naqliyay ✓

1

(Daaduf-ka)

2

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

waa la naqliyay ✓

1

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

2

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

waa la naqliyay ✓

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

waa la naqliyay ✓

1

de: vagabond; useless ~ worthless person

2

lx: daaduf

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: daaduf

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) la-mid: faalig.

waa la naqliyay ✓

1

(Haadun-ka)

2

Dad cayr ah; hoomo; haawey; manuus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Dad cayr ah; haawey.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] poor people, the poor

waa la naqliyay ✓

-ta: (magacwadareed) dad caydh ah oo aan bar xoolaad lahayn. Dh: haawey, caydh. Li: hodan, maalqabeen, taajir.

waa la naqliyay ✓

1

de: poor people, the poor

2

lx: haadun

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

syn: haawey

6

key: haadun

waa la naqliyay ✓

(fal) si waalan oo baahi ka muuqato wax u cun oo ha reebin. Sida waraabaha wax u haalig. Dh: rif, hiig.

waa la naqliyay ✓

1

(Haatif-ka)

2

Haatuf.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax hadalkooda la maqlo oo aan muuqan. la-mid: haatuf.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax hadalkooda la maqlo oo aan muuqan. la-mid: haatuf.

waa la naqliyay ✓

m. n. divine voice; voices one can hear though one can not see

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax aan muuqiisa la arkayn oo hadalkiisa la maqlayo. Dh: haatuf.

2

haatif -ka: (magac, lab, keli) qof damiir xun oo sidii wax waalan u dhaqma. Haatif hanti looma dhiibto. Dh: haamaan

waa la naqliyay ✓

1

a: haatuf [n2a-m]

2

de: divine voice; voices one can hear though one can not see (e.g., saints or prophets)

3

lx: haatif

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: haatif

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: huduf.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sardine ~ sardines

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka ka mid ah. Dh: huduf.

waa la naqliyay ✓

1

de: sardine ~ sardines

2

lx: haduuf

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-col

5

see: huduf

6

key: haduuf

waa la naqliyay ✓

1

haruuf¹: m.l la-mid: huruufid.

2

haruuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: huruuf².

waa la naqliyay ✓

(fal) si karoox ah u la hadal; six uun u canaano.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo cayayaanka ka mid ah.

2

kaaruf -ta: (magac, dhedig, keli) marka neef lo' ihi uu muujinayo cadho iyo xanaaq hanjabaadi ku jirto. Dh: gaaruf, gaarufasho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aad u gabawsan. Beryahan saacuf la i mood. Dh: odhodhosh. Dh: odhodhoshay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax adag oo aan la loodin karin. Raga legdinta ciyaaraa waa taaruf.

waa la naqliyay ✓

(fal) qabatin oo caadayso; ku tag oo iska goyn kari waa. Barje waalif oo maalin walba qayil reer looga roon. Dh: qabatin, mam, halaaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo, m.dh) Orgi caato ah.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) jabad iyo hadhaa meel lagu ururiyay oon manaafacaad lahayn heer guddaafad lagu magaacabana aan gaadhin.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan hadalku si bayaan ah uga soo bixin.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof aan hadalku si bayaan ah uga soo bixin.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] person who eats his words ~ doesn't speak clearly

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aan hadalku si bayaan ah uga soo bixin.

waa la naqliyay ✓

1

de: person who eats his words ~ doesn't speak clearly

2

lx: hadalcun

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-cmp

5

key: hadalcun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel aan la garanayn u carar oo teg. Waar orod naga madalluf.

2

madalluf -ka: (magac, lab, keli) meehannaw iyo looyaamid aan saldhigasho lahayn.

3

madalluf-ka: (magac, lab, keli) qof meehannaw iyo looyaamid ku jira. Nin madalluf ah meel looguma hagaago.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madallufi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caydhaw oo waxaad xoolo lahayd ka farabax. Masalluf waa habaare wiilka ha ka odhan. Dh: kac, masalaf, caydhaw

2

masalluf -ka: (magac, lab, keli) caydhaw xoolo la lahaa ay dhammaadaan oo laga farabaxo. Wilki masalluf ayaa ku dhacay oo wuu caydhoobay Dh: masalaf, kac, caydhaw

waa la naqliyay ✓

1

de: grazed-out ~ dried-out land, useless pasture

2

hm: 1

3

initial: x

4

lx: xaaluf

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m-mass

7

key: xaaluf_1

waa la naqliyay ✓

1

de: get grazed out ~ dried out, become useless for pasture

2

hm: 2

3

initial: x

4

lx: xaaluf

5

pd: (xaalufay)

6

ps: v1=inch

7

key: xaaluf_2

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalufid-da)

2

Xaaluf noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaaluf².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo doog ba wax dhammaaday noqosho. Dh: abaaroobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaalufin-ta)

2

Xaaluf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xaalufi.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wixii baad yaallay ka dhammayn oo xaaluf ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wixii baad yaallay ka dhammayn oo xaaluf ka dhigid. Dh: xaalufin.

waa la naqliyay ✓

1

anaanuf¹: m.l la-mid: unuunuf¹.

2

anaanuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: unuunuf².

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'xoolo' wax yar ama kooban, meelo kala duwan ka soo ururso; dhulka xaabxaab.

2

anaanuf: (fal) neef xanuun qabay, dhulka yara daaq oo wax yara qaadqaado.

3

anaanuf -ka: (magac, lab, keli) 'xoolo' wax yar ama kooban, meelo kala duwan ka soo ururso; dhulka xaabxaab.

4

anaanuf -ka: (magac, lab, keli) kolka neefka bukaa dhulka yara daaqayo xanuun helay ka dib oo aanu wax weyn qaadan karin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bo, m.dh) Calaamad uu ku reebo dabku neef geel ah oo baal laga daaweeyey.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka baaluqay ee gaadha da'da xilqaadashada.

waa la naqliyay ✓

m.dh Qof da'dii baaluqnimada gaarey.

waa la naqliyay ✓

1

daadduf¹: m.l la-mid: daaduf¹.

2

daadduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: daaduf².

waa la naqliyay ✓

(fal) cayr aan waxba haysan noqo. Beeshii deegaankani way daadduftay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cayaal, m.l/dh) la-mid: dhaacle.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof baagamuuddo ah; qof aan shaqo haynin.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax la cuno, hore ku deg oo dudubi haddana ha dhammaynin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) mindi af daran; mindi aan af lahayn. Dh: raawis.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) darderid oo si xawli ah cagta u marin. Gabal kama tagaayoo dhukuu galalafaayaaye.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-heeyay, -haysay) Wax isu xilsaarid.

waa la naqliyay ✓